W Virú odkryto dwie 4500-letnie świątynie ognia

Oryginalny artykuł: Fabuloso hallazgo: descubren dos templos de culto al fuego de hace 4,500 años en Virú 

4500 lat temu społeczności zamieszkujące rozległą dolinę Virú, na terenie dzisiejszego regionu La Libertad, uważały ogień za żywioł święty, który pozwalał na połączenie ze światem realnym oraz duchowym i boskim. Z tego powodu konieczne było budowanie świątyń i ołtarzy w celu odprawiania ważnych ceremonii kultu tego żywiołu. Pozostałości, które potwierdzają tę hipotezę, zostały niedawno odkryte przez zespół archeologiczny Projektu Archeologicznego Dolina Virú (PAVI) pod kierownictwem badacza Ferena Castillo Lujána. Są to dwie świątynie poświęcone kultowi ognia, pochodzące z późnego okresu archaicznego. Znaleziono je na stanowiskach archeologicznych huacas Cerrito 2 i Cerrito 3, udokumentowanych przez Gordona Willeya (1953) i w ramach projektu CHAVIMOCHIC; jednak wcześniej nie przeprowadzono tam żadnych wykopalisk. 

Grupa peruwiańskich archeologów odkryła w Viru dwie świątynie ognia (fot.© ANDINA / Editora Perú) 

INAH rejestruje nowe miasto Majów w stanie Quintana Roo

Oryginalny artykuł: El INAH registra sitio arqueológico de arquitectura monumental, en Quintana Roo 

Architektura Majów w stylu Petén jaśnieje wśród pozostałości stanowiska archeologicznego zarejestrowanego przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH), agencję Ministerstwa Kultury Rządu Meksyku, w odpowiedzi na raport obywatelski z gminy Othón P. Blanco w Quintana Roo. Dawne miasto z czasów prekolumbijskich, nazwano El Jefeciño, ze względu na monumentalny charakter kompleksu, na który składa się 80 budynków. Zostało odkryte przez mieszkańców regionu podczas prac w ramach Projektu Ratownictwa Archeologicznego Tren Maya, koordynowanego przez archeologa Manuela Péreza Rivasa, na froncie 1 Sekcji 7. W tym kontekście Sekretarz Kultury Rządu Meksyku, Claudia Curiel de Icaza, podkreśla, że rejestracja wzmacnia ochronę dziedzictwa archeologicznego i poszerza wiedzę na temat obecności Majów w południowej części Quintana Roo. Włączenie tego miejsca do prac INAH jest również wyrazem uznania dla wartości społeczności w ochronie pamięci historycznej, która należy do wszystkich. 

Pozostałości jednej z nowo odkrytych budowli Majów (fot. Karina Blancas i Sonny Ojeda)

W Sacsayhuamán odkryto ukryty system miejski dróg, tarasów i budowli

Oryginalny artykuł: Descubren en Sacsayhuamán un sistema urbano oculto de vías, terrazas y estructuras, que replantea el origen de la capital del imperio Inca 

Szeroko zakrojony program teledetekcji, przeprowadzony na gęstej roślinności Parku Archeologicznego Sacsayhuamán, pozwolił na odkrycie sieci układów dróg, systemów tarasowych i budowli architektonicznych, które wcześniej pozostawały niewidoczne, co zmusza do ponownego rozważenia faz kształtowania się stolicy Imperium Inków. Dane, uzyskane w ramach międzynarodowego projektu Początki stolicy Inków, finansowanego przez program OPUS Narodowego Centrum Nauki w Polsce i koordynowanego przez Aleksieja Vranicha z Centrum Studiów Andyjskich Uniwersytetu Warszawskiego, zostały opracowane przez misję ITACA Instytutu Nauk o Dziedzictwie Kulturowym Włoskiej Narodowej Rady Badań Naukowych (CNR ISPC) pod kierownictwem Nicoli Masiniego. 

Mury poligonalne w Sacsayhuamán. Detal imponujących murów kamiennych perfekcyjnie obrobionych, stanowiących świadectwo zaawansowanych technik Inków (Fot. CNR ISPC - Missione ITACA)

W Peru odkryto budowlę do obserwacji astronomicznych, która umożliwiła przewidywanie zmian pływów i klimatu 5000 lat temu

Oryginalny artykuł: Hallan en Perú una estructura de observación astronómica que permitía prever cambios de mareas y clima hace 5.000 años 

Wykopaliska koncentrowały się na Sektorze J1, obszarze strategicznie położonym w pobliżu głównych piramidalnych budowli osady Áspero. Z tego punktu można obserwować zarówno linię brzegową, jak i dolną część Doliny Supe, co umożliwiłoby systematyczny monitoring zjawisk naturalnych i astronomicznych podobnych do tych zidentyfikowanych już w Caral. Archeolodzy ustalili, że miejsce to przeszło cztery fazy budowy, z widocznymi zmianami w jego architekturze i funkcji na przestrzeni lat. W pierwszej fazie służyło jako publiczny budynek ceremonialny. Później zostało przebudowane i dodano owalną platformę o średnicy 3,18 metra i wysokości 63 centymetrów, z pionowym kamieniem, zwanym huancą, pośrodku, andyjskim elementem symbolicznym związanym z rytuałami i odniesieniami przestrzennymi.

Widok nowo odkrytej budowli o charakterze astronomicznym w Aspero (fot. Andina)

Rdzenni Amerykanie stworzyli najstarszą znaną grę w kości na świecie

Oryginalny artykuł: Los nativos americanos crearon los dados de juego más antiguos de la historia, 6000 años anteriores a los de las civilizaciones del Viejo Mundo 

Badanie opublikowane w American Antiquity, najważniejszym czasopiśmie poświęconym archeologii Ameryki Północnej, przedstawia dowody na to, że najwcześniejsze znane kości do gry w historii ludzkości były wytwarzane i używane przez indiańskie grupy łowców-zbieraczy na zachodnich Wielkich Równinach ponad 12 000 lat temu, pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, na długo przed pojawieniem się najstarszych udokumentowanych kości do gry w społeczeństwach epoki brązu w Starym Świecie. Badanie przeprowadzone przez Roberta J. Maddena, doktoranta Uniwersytetu Stanowego Kolorado, wskazuje, że kości, hazard i gry były trwałym elementem kultury rdzennych Amerykanów przez co najmniej ostatnie 12 000 lat, a najwcześniejsze okazy pojawiają się na stanowiskach archeologicznych z okresu Folsom w późnym plejstocenie, w Wyoming, Kolorado i Nowym Meksyku. Artefakty te są starsze o ponad 6000 lat od najstarszych znanych kości do gry w Starym Świecie.

Późny plejstocen (13 000–11 700 lat temu), wczesny holocen (11 700–8000 lat temu), środkowy holocen (8000–2000 lat temu) i późny holocen (2000–450 lat temu) – diagnostyczne i prawdopodobne prehistoryczne kości rdzennych Amerykanów: (a, d) Signal Butte, Nebraska (środkowy holocen), NMNH-A437076, NMNH-550791; (b) Agate Basin, Wyoming (wczesny holocen), UW-11327; (c, f) Agate Basin, Wyoming (późny plejstocen), UW-OA111, UW-OA448; (e, g) Lindenmeier, Kolorado (późny plejstocen), NMNH-A442165, NMNH-A440429; (h) Irvine, Wyoming (późny holocen). (Rysunki 1a, d, e i g dzięki uprzejmości Wydziału Antropologii, Smithsonian Institution, Amerykańskie Muzeum Historii Naturalnej. Rysunki 1b, c, f i h dzięki uprzejmości Wydziału Antropologii Uniwersytetu Wyoming fot. autora publikacji) (źródło ilustracji: czasopismo American Antiquity)