środa, 20 września 2017

Czy lagera pijano w Ameryce Południowej już 1000 lat temu?

Oryginalny artykuł: Lager beer may originate in South America and not Germany, research suggests

W 2016 roku, grupa archeologów, którą kieruje dr Alberto Perez z Uniwersytetu Katolickiego w Temuco (Chile), natrafiła w pobliżu San Martin de Los Andes (Argentyna), przy granicy z Chile, na fragmenty naczyń ceramicznych. Obecnie, po przeprowadzeniu analiz okazało się, ze we wnętrzu naczyń zachowały się pozostałości Saccharomyces eubayanus, “zagubionego przodka” drożdży używanych do produkcji piwa lager. Znalezisko sugeruje, że w naczyniach przygotowywano napój alkoholowy podobny do chichy lub mudai, spotykanych dzisiaj w tym regionie. Jednocześnie dowodziłoby to, że mieszkańcy Ameryki Południowej wykorzystywali drożdże w fermentacji alkoholowej ponad 200 lat wcześniej niż Niemcy w Bawarii. Pojawia się zatem pytanie, czy to właśnie Ameryka Południowa była miejscem, w którym po raz pierwszy drożdże pozwoliły na produkcję rześkiego lagera o niskiej temperaturze leżakowania. Alberto Perez podkreśla, że to najwcześniejszy dowód archeologiczny na obecność drożdży Saccharomyces eubayanus w tym regionie i ich wykorzystanie przy produkcji napojów alkoholowych.

Archeolodzy podczas prac wykopaliskowych, dzięki któerym natrafiono na naczynia ceramiczne z pozostałościami drożdży Saccharomyces eubayanus (fot. Liam Miller/Alberto Perez)

piątek, 15 września 2017

Odkrycie królewskiego grobowca w majańskim mieście El Peru-Waka'

Oryginalny artykuł:  Tomb of Early Classic Maya Ruler Found in Guatemala

Podczas prac wykopaliskowych, prowadzonych na terenie majańskiego ośrodka El Peru-Waka’ (Peten, Gwatemala), grupa amerykańskich i gwatemalskich archeologów odkryła królewski pochówek z wczesnego okresu klasycznego. Znaleziona w grobowcu ceramika datowana jest na lata 300-350 n.e., a zatem jest to najstarszy pochówek znaleziony do tej pory w El Peru-Waka’, gdzie dynastia została przypuszczalnie założona w II w. n.e. Sześć grobowców, na które natrafiono w tym ośrodku w poprzednich latach jest datowanych na V-VII w. n.e.

Grobowiec odkryty w El Peru-Waka'
(fot. Ministerstwo Kultury i Sportu w Gwatemali)

czwartek, 7 września 2017

Wyjątkowe pochówki w Cañada de la Virgen (stan Guanajuato, Meksyk)

Oryginalny artykuł: INAH y Langebio impulsan estudio arqueogenetico de Canada de la Virgen

Cañada de la Virgen jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych na terenie meksykańskiego stanu Guanajuato. Ośrodek zamieszkiwany był w latach 540-1050 n.e. Podczas wykopalisk, prowadzonych tam od 15 lat pod kierunkiem Gabrieli Zepeda García Moreno z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), odkryto dziewiętnaście pochówków. Przeprowadzenie datowania radiowęglowego szczątków wykazało jednak, że dwa szkielety, nazwane przez archeologów „Hierarcha” i „Wojownicza Dziewczynka”, pochodzą z około 700 r. p.n.e. Mogłoby to sugerować, że przez tysiąc lat kolejne pokolenia przenosiły relikwie swych przodków.

Stanowisko archeologiczne Cañada de la Virgen (fot. Gabriela Zepeda, INAH)

wtorek, 29 sierpnia 2017

Cerro de Trincheras i La Playa (stan Sonora, Meksyk) - ośrodki słynące z obróbki muszli morskich

Oryginalny artykuł: Brazaletes de conchas marinas dan identidad a los pueblos del desierto de Sonora

Cerro de Trincheras (stan Sonora, Meksyk) to prekolumbijski ośrodek równie znaczący jak Paquimé (stan Chihuahua, Meksyk), leżący na zboczu wzgórza o wysokości 170 metrów. Na  szczycie wzgórza zachował się mur o wysokości ponad 1.50 m, zbudowany w kształcie spirali i przypominający przeciętą muszlę ślimaka. Prace archeologiczne wykazały, że 600 lat temu mieszkańcy Cerro de Trincheras zajmowali się wyrobem ozdób z muszli i ich dystrybucją, chociaż sama tradycja obrabiania muszli w tym regionie sięga bardziej odległych czasów, gdyż na terenie stanowiska Fin del Mundo natrafiono na niewielkie paciorki z muszli, pochodzące sprzed 4800 lat. W miarę upływu wieków wprowadzano jednak nowe sposoby obróbki, dzięki czemu w Cerro de Trincheras powstawały coraz bardziej wyszukane przedmioty.

Zawieszki w formie żab, wykonane z muszli Glycymeris, znalezione w urnie grobowej
w
Cerro de Trincheras
(fot. Elisa Villalpando, INAH-Sonora)
Podczas 25 lat prac wykopaliskowych, archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH, Meksyk) i Uniwersytetu Binghamton (USA), w samym Cerro de Trincheras zebrali ponad 7 kilogramów ozdób z muszli. Zdołano wyróżnić aż kilkadziesiąt gatunków, pochodzących z wód Zatoki Kalifornijskiej. Do najczęściej spotykanych należą Glycymeris (54%) i Conus (26%), z których wyrabiano paciorki, pierścienie i bransolety ozdobione pięknymi, wyrytymi motywami geometrycznymi.

Pierścienie wykonane z muszli Conus, znalezione w Cerro de Trincheras
(fot. Elisa Villalpando, INAH-Sonora)

piątek, 25 sierpnia 2017

Xulnal, El Pesquero i Wakná – majańskie ośrodki na peryferiach El Mirador

Oryginalny artykuł: Xulnal, El Pesquero y Wakna - ciudades perifericas de El Mirador

Prace archeologiczne, zdjęcia satelitarne, zastosowanie technologii LiDAR i przygotowanie trójwymiarowych modeli dostarczyły informacji o trzech miastach Majów: Xulnal, El Pesquero i Wakná, które były ważnymi ośrodkami, pozostającymi w strefie wpływów potężnego El Mirador (Peten, Gwatemala) i rozwijały się w okresie preklasycznym, w latach 1000-350 p.n.e.

Xulnal leży w pobliżu wioski Carmelita, w odległości 10 km na zachód od El Tintal. Okres rozkwitu miasta nastąpił około 600 r. p.n.e. i było przypuszczalnie zamieszkiwane przez 40 tysięcy osób. Część ludności mogła zajmować się wyrobem ceramiki. Nie wiadomo, czy eksploatowano jakieś bogactwa naturalne, choć w odległości 6 km archeolodzy natrafili na złoża krzemienia. Na terenie Xulnal znajdują się dwie grupy architektoniczne. Jedna, stanowiąca centrum miasta została otoczona fosą, co wskazywałoby na charakter obronny i ewentualne konflikty wojenne w regionie. Ta część miasta była połączona drogą z drugą grupą, na południu, gdzie wznosił się akropol triadyczny i boisko do gry w piłkę. W obu kompleksach zachowały się również budowle typu E, którym to terminem archeolodzy określają wydłużone platformy, służące obserwacjom astronomicznym (równonocy i przesileń), choć – zdaniem niektórych badaczy – mogły mieć również związek z cyklami rolniczymi. Piramidy w Xulnal mają wysokość 20-25 metrów. Miasto otoczone jest bagnami, spośród których wyłania się niczym wyspa. Na szczęście ośrodek nie został splądrowany przez rabusiów i natrafiono na ceramikę nie tylko z okresu preklasycznego, ale i późnego okresu klasycznego.

Plan Xulnal. Otoczone fosą centrum miasta z akropolem i budowlą typu E.
Po lewej stronie akropol triadyczny, druga budowla typu E i boisko do gry w piłkę
(autor ilustracji: Kevin Ramírez, Proyecto Cuenca Mirador)