wtorek, 21 listopada 2017

Podsumowanie prac eksploracyjnych w tunelu pod Świątynią Quetzalcoatla w Teotihuacan

Oryginalny artykuł: Antiguos teotihuacanos pudieron haber desenterrado restos de gobernante

„Z pochodnią w dłoni, schodząc pionowym szybem na głębokość około 14 metrów i przemierzając długi tunel, którego sakralny charakter podkreślały złożone licznie depozyty ofiarne, mieszkaniec Teotihuacan urodzony w pierwszych latach naszej ery docierał do miejsca, które roztaczało przed nim magiczny krajobraz z wodami, czarnym niebem i trzema jaskiniami pogrążonymi w wiecznej ciemności i zmodyfikowanymi tak, aby przypominały mityczny świat podziemny”. Taką hipotetyczną wizję, opartą na ostatnich pracach eksploracyjnych i analizie materiałów znalezionych w tunelu pod Świątynią Quetzalocoatla w Teotihuacan  przedstawił Sergio Gómez Chávez, kierujący Projektem Tlalocan. Tunel o długości 102,64 m został juz niemal całkowicie przebadany i obecnie prowadzone są tylko niewielkie prace wykopaliskowe, podczas których znajdowane są kolejne depozyty ofiarne, choć znacznie skromniejsze. Eksploracja tunelu zostanie zakończona w 2018 roku. 

Odtworzenie mitycznego świata podziemnego w tunelu pod Świątynią Quetzalcoatla
w Teotihuacan (fot. Sergio Gómez Chávez)

piątek, 17 listopada 2017

W Túcume (region Lambayeque, Peru) odkryto pochówki tkaczek

Oryginalny artykuł: Descubren entierros de mujeres tejedoras en piramides de Tucume

W Huaca Las Abejas, na terenie kompleksu archeologicznego Túcume (region Lambayeque) odkryto dziesięć pochówków, w których złożono kobiety zajmujące się za życia wyrobem tkanin dla tamtejszej elity. Bernarda Delgado Elías z miejscowego muzeum zaznaczyła, że zmarłym towarzyszyły przybory tkackie, a nawet znaleziono paletki z uchwytami o długości 50 cm, przypominające płaskie łyżki i przypuszczalnie wykorzystywane przez tkaczki do mieszania barwników.

Kompleks archeologiczny Túcume (fot. Andina) 

poniedziałek, 13 listopada 2017

Nowa lista władców majańskiego miasta Cobá (stan Quintana Roo, Meksyk)

Oryginalny artykuł: Identifican a 14 gobernantes prehispanicos de la ciudad maya de Coba

Ze względu na znaczny stopień erozji kamiennych zabytków z inskrypcjami w majańskim mieście Cobá (stan Quintana Roo, Meksyk), niewiele było wiadomo o tamtejszych władcach, choć część z nich została zidentyfikowana przez takich epigrafików, jak Sven Gronemeyer, David Stuart, Daniel Graña-Behrens i Stanley Guenter. Obecnie, jak podaje Octavio Esparza Olguín (z Centrum Badań Majów Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego Meksyku), prace prowadzone w ramach Projektu Archeologicznego Cobá, nowe fotografie w wysokiej rozdzielczości i dokładna analiza kolejnych tekstów odkrytych w minionych latach, rzuciły więcej światła na dzieje tego miasta. Dr Octavio Esparza Olguín zwrócił uwagę na Panel 7, odkryty w 2004 roku w pobliżu głównego boiska do gry w piłkę. Wyrzeźbiona na zabytku inskrypcja obejmuje 74 bloki glificzne, zawiera dwie daty w systemie tzw. Długiej Rachuby (pozwalającej na skorelowanie kalendarza Majów z kalendarzem gregoriańskim) i wspomina początki dynastii w Cobá, sięgające V w. n.e.

Po prawej: fotografia Panelu 7. Po lewej: dwa fragmenty inskrypcji z Panelu 7.
U góry przedstawiono bloki glificzne z tekstem opowiadającym o poświęceniu kamienia
(przypuszczalnie właśnie Panelu 7) na boisku do gry w piłkę w Cobá, które to wydarzenie
odbyło się pod auspicjami władcy o imieniu Ju’npik Took’. Na dole mamy część inskrypcji,
która wspomina początki dynastii i odnosi się do tego samego władcy.
Co prawda czasownik w pierwszym bloku glificznym nie został jeszcze satysfakcjonująco
odczytany, ale w inskrypcjach Majów poprzedza nazwy miejsc wybranych
na siedziby dworu królewskiego i w takim kontekście pojawia się też
w tekstach z innych miast Majów, na przykład w Palenque i w La Corona
(fot. Octavio Esparza Olguín)

sobota, 11 listopada 2017

Chiapa de Corzo odgrywała ważną rolę w wymianie handlowej z Olmekami i Majami

Oryginalny artykuł: Ricas ofrendas revelan a Chiapa de Corzo como un sitio de gran intercambio siete siglos antes de Cristo

Chiapa de Corzo (stan Chiapas, Meksyk) była jednym z głównych ośrodków regionalnych kultury zoque, którego rozkwit zaznaczył się wyraźnie począwszy od około 700 r. p.n.e. Jak wskazują nowe badania, Chiapa de Corzo odgrywała ważną rolę w wymianie handlowej z Olmekami i Majami. W 2010 roku, w Budowli 11 na terenie tego stanowiska archeologicznego odkryto wspaniały grobowiec, w którym złożono jednego z władców i prawdopodobnie jego małżonkę. Obie osoby zmarły w wieku około 50 lat, miały zęby inkrustowane masą perłową i pirytem, a ich wyprawa grobowa była wyjątkowo bogata, gdyż obejmowała ozdoby z jadeitu, szczególnie naszyjniki, bransolety i pierścienie, paciorki z bursztynu, zwierciadła z pirytu, naczynia ceramiczne oraz przedmioty z muszli i obsydianu. Obecnie, jak poinformowała archeolog Lynneth Susan Lowe Negrón z Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego Meksyku (UNAM), przeprowadzono dokładne analizy znalezionych w grobowcu artefaktów, skupiając się na ustaleniu pochodzenia materiałów, z których zostały wykonane. Wykorzystano w tym celu metody nieinwazyjne: spektroskopię podczerwieni, spektroskopię Ramana i fluorescencję rentgenowską.

Ozdoby z jadeitu pochodzące z grobowca w Budowli 11 w Chiapa de Corzo
(fot. Hector Montaño, INAH)

wtorek, 7 listopada 2017

Prekolumbijska sztuka Indian Taino

Oryginalny artykuł: Long-lost art of a vanished civilization revealed by British archaeologists on uninhabited island in Caribbean

Kultura Tainów, o której niemal zapomniano już pięćset lat temu jest ponownie odkrywana przez archeologów z Wielkiej Brytanii i Portoryko, którzy prowadzą prace na niewielkiej, odległej i niezamieszkanej wyspie Mona, leżącej w połowie drogi między Portoryko a Dominikaną. To w tamtejszych jaskiniach zachowały się tysiące prekolumbijskich rysunków i malowideł, które stanowią największe na świecie skupisko sztuki Indian Taino. Do tej pory przebadano jedynie 30 jaskiń, a pozostaje jeszcze ponad sto, co oznacza kolejne odkrycia w przyszłości. Uczeni sugerują, że większość rysunków i malowideł pochodzi z XIV-XV w. Przedstawiają one ogromną różnorodność, a wizerunki ludzkich twarzy przeplatają się niekiedy z motywami geometrycznymi i abstrakcyjnymi. Być może niektóre z nich powstały pod wpływem działania środków halucynogennych. Z zapisków Hiszpanów wynika bowiem, że podczas ceremonii szamani Tainów, po zażyciu ziaren jakiejś specjalnej rośliny, wpadali w trans i komunikowali się z bóstwami i duchami zmarłych przodków wspólnoty.

Jedna z jaskiń na wyspie Mona (fot. University of Leicester)

piątek, 3 listopada 2017

Kompleksowe prace na terenie Chichén Itzá

Oryginalny artykuł: Proyecto Gran Acuifero Maya emprende mapeo subterraneo en busca de la geografia sagrada de Chichen Itza

Na terenie dawnego majańskiego miasta Chichén Itzá, interdyscyplinarna ekipa badaczy z wielu instytucji, kierowana przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH), podjęła szeroko zakrojone prace prowadzone w ramach Projektu GAM („Gran Acuífero Maya”), poświęconego eksploracji jaskiń i studni cenotes na Półwyspie Jukatan. Wykorzystuje się najnowsze technologie, a odpowiednie urządzenia zostały udostępnione przez National Geographic Society, którego inżynierowie: Corey Jaskolski, Alan Turchik i Eric Berkenpas współpracowali z Projektem GAM. Celem prac są poszukiwania jaskiń i studni cenotes, które przypuszczalnie łączą ze sobą niektóre budowle w Chichén Itzá, jak Świątynia Kukulkana (zwana też Zamkiem) i Osario (znane też jako Grób Najwyższego Kapłana) z Wielkm Cenote (zwanym też Świętym Cenote lub Świętą Studnią).

Piramida Kukulkana w Chichén Itzá (fot. Karla Ortega, Projekt GAM, INAH)

wtorek, 31 października 2017

Rytualna przemoc w Pacopampa

Oryginalny artykuł: Researchers have found signs of ritual violence on skeletons from an ancient civilization in the Andes

W latach 2005-2015, na terenie stanowiska archeologicznego Pacopampa (region Cajamarca, północne Peru) odkryto szczątki 104 osób, w tym 66 dorosłych i 38 dzieci, pochodzące z okresu formatywnego środkowego (lata 1200-800 p.n.e.) i formatywnego późnego (lata 800-500 p.n.e.). Obecnie grupa japońskich i peruwiańskich uczonych postanowiła przeprowadzić bardziej szczegółowe badania antropologiczne. Tomohito Nagaoka, Yuji Seki, Kazuhiro Uzawa i Daniel Morales Chocano zwrócili szczególną uwagę na siedem szkieletów dorosłych osób, złożonych w platformie ceremonialnej. Zachowały one wyraźne ślady urazów na kościach, a zwłaszcza widoczne pęknięcia czaszek. Zdaniem badaczy, tego typu okaleczenia nie powstały podczas wypadków, lecz świadczą raczej o zamierzonych i powtarzanych uderzeniach. Pomimo to obrażenia niekoniecznie musiały doprowadzić do śmierci, gdyż wszystko wskazuje na to, że niektóre z nich były leczone.

Pochówki osób z pozostałosciami okaleczeń (fot. Nagaoka et al., PLOS ONE, 2017)

środa, 25 października 2017

Turkusy z Canyon Creek (Arizona)

Oryginalny artykuł: Research sheds new light on early turquoise mining in Southwest

Turkus – ze względu na swe kulturowe znaczenie, szczególnie dla wspólnot rdzennych Amerykanów – jest ikoną południowo-zachodnich ziem obecnych Stanów Zjednoczonych. Chcąc dowiedzieć się więcej o początkach wydobywania turkusów i o ich dystrybucji w tym regionie przed przybyciem Hiszpanów, uczeni z University of Arizona połączyli badania archeologiczne i geochemiczne. Dr Saul Hedquist i jego współpracownicy postanowili odwiedzić – uważaną do tej pory za stosunkowo małą – kopalnię turkusów we wschodniej Arizonie. Ich znaleziska sugerują, że kopalnia w Canyon Creek, leżąca na terenie rezerwatu Apaczów „White Mountain” była w rzeczywistości znaczącym źródłem turkusów.

Turkus pochodzący ze złóż w Canyon Creek (fot. Saul Hedquist)

sobota, 21 października 2017

Amazonia trzecim miejscem udomowienia ryżu

Oryginalny artykuł: Rice so nice it was domesticated thrice

Najnowsze badania wykazują, że dziko rosnący ryż został udomowiony niezależnie od siebie na trzech kontynentach, gdyż do Azji i Afryki dołączyła teraz Ameryka Południowa. W Nowym Świecie odmianę ryżu Oryza udomowiono około 4000 lat temu, choć jego uprawa przypuszczalnie została porzucona jeszcze przed dotarciem tam Europejczyków. Do tej pory brakowało konkretnych dowodów, potwierdzających spożywanie ryżu w czasach prekolumbijskich. Obecnie botanicy przeanalizowali fitolity, mikroskopijne twory krzemionkowe, które gromadzą się w komórkach roślinnych i trwają nadal nawet po zniszczeniu i rozkładzie roślin. Dzięki temu uczeni mogą odczytać z ich formy rodzaj i gatunek rośliny, w której powstały.

Botanicy przybywają na teren Monte Castelo (Brazylia) (fot. University of Exeter)

wtorek, 17 października 2017

Odkrycie pozostałości cytadeli Inków

Oryginalny artykuł: Evaluan acciones ante descubrimiento de ciudadela en Cusco

W minionym tygodniu poinformowano o prawdopodobnym odkryciu pozostałości cytadeli Inków, porośniętej roślinnością i leżącej na granicy prowincji Quellouno (La Convención) i Yanatile (Calca). Na dawne ruiny natrafiło przypadkowo czterech pasterzy: Javier Pazo Chipa, Venancio Encalada Paravecino, Belisario Álvarez Aranibar i Justo Puma Huamán,, którzy 9 września dotarli na tereny doliny Lacco Yavero i Santuario Nacional de Megantoni, o pięć dni drogi od wioski Sacramento. W celu potwierdzenia znaleziska zorganizowano specjalną ekspedycję.

Pozostałości murów, na które natrafili pasterze (żródło: Andina)

niedziela, 15 października 2017

Odtworzenie wyglądu "Damy Czterech Tupus"

Oryginalny artykuł: Revelan rostro de la "Dama de los cuatro tupus" de Caral

W ubiegłym roku pojawiła się informacja o odkryciu na terenie stanowiska archeologicznego Áspero (dolina Supe) pochówku kobiety o wysokim statusie społecznym, pochodzącym sprzed 4500 lat (czytaj: Pochówek kobiety sprzed 4500 lat odkryty w Aspero). Kobietę nazwano „Damą Czterech Tupus”, gdzie słowo tupu określa kościane szpile do spinania, znalezione przy zmarłej. Obecnie, dzięki zastosowaniu techniki trójwymiarowego obrazu, zdołano zrekonstruować jej wygląd.

Wygląd "Damy Czeterch Tupus" (fot. Andina)

czwartek, 12 października 2017

Badania szczątków osób zlożonych w ofierze przez Mexików

Oryginalny artykuł: Libro desmitifica el sacrificio humano entre los mexicas a traves del analisis osteologico

Fakt, że Mexikowie składali ludzi w ofierze jest potwierdzony zarówno przez źródła historyczne, jak i świadectwa archeologiczne. Jednak odkrycia dokonywane na przestrzeni minionego wieku nie zawsze są zgodne z relacjami spisanymi przez hiszpańskich konkwistadorów i zakonników. Różnią się bowiem informacjami na temat liczby ofiar, znaczenia rytuałów i stosowanych metod. Meksykańska archeolog, Ximena Chávez Balderas z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) przeprowadziła szczegółową analizę materiału kostnego, zebranego na terenie Wielkiej Świątyni (Templo Mayor) dawnego Tenochtitlan, aby dowiedzieć się więcej o ludziach złożonych w ofierze przez Mexików. Badaniom zostały poddane szczątki setki osób, złożone w 26 depozytach ofiarnych, w platformie świątynnej, która stanowiła miejsce kultu boga wojny Huitzilopochtli oraz na rozpościerającej się przed nią części głównego placu. Osoby te zostały złożone w ofierze podczas kolejnych etapów konstrukcyjnych Templo Mayor, w okresie największej ekspansji imperium Mexików, w latach 1469-1502, gdy władzę sprawowali: Axayácatl, Tízoc i Ahuízotl. Większości tych odkryć archeologicznych dokonano w II połowie XX wieku, zwłaszcza począwszy od 1978 roku, kiedy to rozpoczęto prace w ramach Projektu Templo Mayor.

Maska-czaszka z Templo Mayor (fot. Ximena Chávez Balderas, INAH)

piątek, 6 października 2017

Odkrycie grobowców kultury Sicán (Peru)

Oryginalny artykuł: Pre-Incan grave with skeletons of 1000-year-old human sacrifices found in Peru

W Huaca de la Cruz, na terenie Santuario Historico Bosque de Pomac (region Lambayeque, Peru), grupa japońskich i peruwiańskich archeologów odkryła grobowce i warsztaty obróbki metali sprzed około tysiąca lat.


Prace wykopaliskowe w Huaca de la Cruz (fot. Pierre Cobos / Reuters)

poniedziałek, 2 października 2017

"Różowe złoto" kultury Nahuange (Kolumbia)

Oryginalny artykuł: Rose gold jewelry was all the rage with Ancient Colombians

Marcos Martinón-Torres, archeolog z University College w Londynie zwrócił uwagę na ozdoby ze złota o różowym odcieniu, które w pierwszym tysiącleciu pojawiły się na ziemiach dzisiejszej Kolumbii. O ile na obszarze andyjskim rozwinięto mistrzowską technologię pozłacania przedmiotów poprzez nakładanie cienkich płatków złota na powierzchnię mniej cennego metalu, aby wydawały się one bardziej złote niż wskazywałyby na to użyte stopy, to artefakty o różowym odcieniu, ze względu na większą zawartość miedzi w stopie zdawałyby się w rzeczywistości mniej wartościowe.

Ozdoba nosa kultury Nahuange (fot. Clark Manuuel Rodriguez / Muzeum Złota w Bogocie)

piątek, 29 września 2017

Drewniane rzeźby z Chan Chan

Oryginalny artykuł: Estos hallazgos en ciudadela de Chan Chan causan gran sorpresa

Po północnej stronie otoczonego murem kompleksu Chayhuac An, który przypuszczalnie był pierwszym pałacem w Chan Chan, natrafiono na nietknięty grobowiec. Co prawda nie przystąpiono jeszcze do zbadania szczątków, ale María Elena Córdova Burga, kierująca projektem archeologicznym w Chan Chan poinformowała o odkryciu licznych artefaktów złożonych przy platformie grobowej. Są to cztery drewniane rzeźby, drewniany sceptr, naczynia wykonane z metalu i tkaniny.

Prace wykopaliskowe na terenie Chayhuac An (fot. Andina)
Naczynia znalezione przy platformie grobowej (fot. Andina)

środa, 27 września 2017

Odkrycia we wschodnim Salwadorze

Oryginalny artykuł: Descubren historico doble entierro en Quelepa y ceramicas de hace 2500 anos

W czerwcu i lipcu bieżącego roku, w gminie Quelepa we wschodnim Salwadorze, gdzie przygotowywano teren pod budowę nowych domów, archeolodzy natrafili na pochówek i materiał ceramiczny sprzed 2500 lat. Jak podała Michelle Toledo, która dokonała odkrycia, pochówek obejmował szczątki dwóch osób. Ciała zmarłych ułożono jedno na drugim, dolne w pozycji zgiętej bocznej, a górne w pozycji zgiętej grzbietowej. Czaszkę drugiej osoby przykrywała gliniana misa. Pochówek nie stanowił depozytu ofiarnego ani części cmentarza.

Szczątki odkryte w pochówku
(źródło fot. El Salvador Noticias)

środa, 20 września 2017

Czy lagera pijano w Ameryce Południowej już 1000 lat temu?

Oryginalny artykuł: Lager beer may originate in South America and not Germany, research suggests

W 2016 roku, grupa archeologów, którą kieruje dr Alberto Perez z Uniwersytetu Katolickiego w Temuco (Chile), natrafiła w pobliżu San Martin de Los Andes (Argentyna), przy granicy z Chile, na fragmenty naczyń ceramicznych. Obecnie, po przeprowadzeniu analiz okazało się, ze we wnętrzu naczyń zachowały się pozostałości Saccharomyces eubayanus, “zagubionego przodka” drożdży używanych do produkcji piwa lager. Znalezisko sugeruje, że w naczyniach przygotowywano napój alkoholowy podobny do chichy lub mudai, spotykanych dzisiaj w tym regionie. Jednocześnie dowodziłoby to, że mieszkańcy Ameryki Południowej wykorzystywali drożdże w fermentacji alkoholowej ponad 200 lat wcześniej niż Niemcy w Bawarii. Pojawia się zatem pytanie, czy to właśnie Ameryka Południowa była miejscem, w którym po raz pierwszy drożdże pozwoliły na produkcję rześkiego lagera o niskiej temperaturze leżakowania. Alberto Perez podkreśla, że to najwcześniejszy dowód archeologiczny na obecność drożdży Saccharomyces eubayanus w tym regionie i ich wykorzystanie przy produkcji napojów alkoholowych.

Archeolodzy podczas prac wykopaliskowych, dzięki któerym natrafiono na naczynia ceramiczne z pozostałościami drożdży Saccharomyces eubayanus (fot. Liam Miller/Alberto Perez)

piątek, 15 września 2017

Odkrycie królewskiego grobowca w majańskim mieście El Peru-Waka'

Oryginalny artykuł:  Tomb of Early Classic Maya Ruler Found in Guatemala

Podczas prac wykopaliskowych, prowadzonych na terenie majańskiego ośrodka El Peru-Waka’ (Peten, Gwatemala), grupa amerykańskich i gwatemalskich archeologów odkryła królewski pochówek z wczesnego okresu klasycznego. Znaleziona w grobowcu ceramika datowana jest na lata 300-350 n.e., a zatem jest to najstarszy pochówek znaleziony do tej pory w El Peru-Waka’, gdzie dynastia została przypuszczalnie założona w II w. n.e. Sześć grobowców, na które natrafiono w tym ośrodku w poprzednich latach jest datowanych na V-VII w. n.e.

Grobowiec odkryty w El Peru-Waka'
(fot. Ministerstwo Kultury i Sportu w Gwatemali)

czwartek, 7 września 2017

Wyjątkowe pochówki w Cañada de la Virgen (stan Guanajuato, Meksyk)

Oryginalny artykuł: INAH y Langebio impulsan estudio arqueogenetico de Canada de la Virgen

Cañada de la Virgen jest jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych na terenie meksykańskiego stanu Guanajuato. Ośrodek zamieszkiwany był w latach 540-1050 n.e. Podczas wykopalisk, prowadzonych tam od 15 lat pod kierunkiem Gabrieli Zepeda García Moreno z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), odkryto dziewiętnaście pochówków. Przeprowadzenie datowania radiowęglowego szczątków wykazało jednak, że dwa szkielety, nazwane przez archeologów „Hierarcha” i „Wojownicza Dziewczynka”, pochodzą z około 700 r. p.n.e. Mogłoby to sugerować, że przez tysiąc lat kolejne pokolenia przenosiły relikwie swych przodków.

Stanowisko archeologiczne Cañada de la Virgen (fot. Gabriela Zepeda, INAH)

wtorek, 29 sierpnia 2017

Cerro de Trincheras i La Playa (stan Sonora, Meksyk) - ośrodki słynące z obróbki muszli morskich

Oryginalny artykuł: Brazaletes de conchas marinas dan identidad a los pueblos del desierto de Sonora

Cerro de Trincheras (stan Sonora, Meksyk) to prekolumbijski ośrodek równie znaczący jak Paquimé (stan Chihuahua, Meksyk), leżący na zboczu wzgórza o wysokości 170 metrów. Na  szczycie wzgórza zachował się mur o wysokości ponad 1.50 m, zbudowany w kształcie spirali i przypominający przeciętą muszlę ślimaka. Prace archeologiczne wykazały, że 600 lat temu mieszkańcy Cerro de Trincheras zajmowali się wyrobem ozdób z muszli i ich dystrybucją, chociaż sama tradycja obrabiania muszli w tym regionie sięga bardziej odległych czasów, gdyż na terenie stanowiska Fin del Mundo natrafiono na niewielkie paciorki z muszli, pochodzące sprzed 4800 lat. W miarę upływu wieków wprowadzano jednak nowe sposoby obróbki, dzięki czemu w Cerro de Trincheras powstawały coraz bardziej wyszukane przedmioty.

Zawieszki w formie żab, wykonane z muszli Glycymeris, znalezione w urnie grobowej
w
Cerro de Trincheras
(fot. Elisa Villalpando, INAH-Sonora)
Podczas 25 lat prac wykopaliskowych, archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH, Meksyk) i Uniwersytetu Binghamton (USA), w samym Cerro de Trincheras zebrali ponad 7 kilogramów ozdób z muszli. Zdołano wyróżnić aż kilkadziesiąt gatunków, pochodzących z wód Zatoki Kalifornijskiej. Do najczęściej spotykanych należą Glycymeris (54%) i Conus (26%), z których wyrabiano paciorki, pierścienie i bransolety ozdobione pięknymi, wyrytymi motywami geometrycznymi.

Pierścienie wykonane z muszli Conus, znalezione w Cerro de Trincheras
(fot. Elisa Villalpando, INAH-Sonora)

piątek, 25 sierpnia 2017

Xulnal, El Pesquero i Wakná – majańskie ośrodki na peryferiach El Mirador

Oryginalny artykuł: Xulnal, El Pesquero y Wakna - ciudades perifericas de El Mirador

Prace archeologiczne, zdjęcia satelitarne, zastosowanie technologii LiDAR i przygotowanie trójwymiarowych modeli dostarczyły informacji o trzech miastach Majów: Xulnal, El Pesquero i Wakná, które były ważnymi ośrodkami, pozostającymi w strefie wpływów potężnego El Mirador (Peten, Gwatemala) i rozwijały się w okresie preklasycznym, w latach 1000-350 p.n.e.

Xulnal leży w pobliżu wioski Carmelita, w odległości 10 km na zachód od El Tintal. Okres rozkwitu miasta nastąpił około 600 r. p.n.e. i było przypuszczalnie zamieszkiwane przez 40 tysięcy osób. Część ludności mogła zajmować się wyrobem ceramiki. Nie wiadomo, czy eksploatowano jakieś bogactwa naturalne, choć w odległości 6 km archeolodzy natrafili na złoża krzemienia. Na terenie Xulnal znajdują się dwie grupy architektoniczne. Jedna, stanowiąca centrum miasta została otoczona fosą, co wskazywałoby na charakter obronny i ewentualne konflikty wojenne w regionie. Ta część miasta była połączona drogą z drugą grupą, na południu, gdzie wznosił się akropol triadyczny i boisko do gry w piłkę. W obu kompleksach zachowały się również budowle typu E, którym to terminem archeolodzy określają wydłużone platformy, służące obserwacjom astronomicznym (równonocy i przesileń), choć – zdaniem niektórych badaczy – mogły mieć również związek z cyklami rolniczymi. Piramidy w Xulnal mają wysokość 20-25 metrów. Miasto otoczone jest bagnami, spośród których wyłania się niczym wyspa. Na szczęście ośrodek nie został splądrowany przez rabusiów i natrafiono na ceramikę nie tylko z okresu preklasycznego, ale i późnego okresu klasycznego.

Plan Xulnal. Otoczone fosą centrum miasta z akropolem i budowlą typu E.
Po lewej stronie akropol triadyczny, druga budowla typu E i boisko do gry w piłkę
(autor ilustracji: Kevin Ramírez, Proyecto Cuenca Mirador)

czwartek, 17 sierpnia 2017

Chak Pet - ciekawa wioska z okresu preklasycznego w stanie Tamaulipas (Meksyk)

Oryginalny artykuł: La vida aldeana en la huasteca prehispanica narrada en vitrinas

Od 2006 roku specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) prowadzą  wykopaliska na ziemiach położonych na południu stanu Tamaulipas, na wzgórzu na wprost plaży Tesoro (Altamira), gdzie natrafili na pozostałości prekolumbijskiej wioski, zamieszkiwanej w okresie od 900 r. p.n.e. do 200 r. n.e. Archeolodzy nazwali to miejsce Chak Pet („Czerwony Żółw” w języku huasteckim). Po dziesięciu latach prac wybrano 19 najbardziej interesujących artefaktów i zaprezentowano je na wystawie w Altamira. Jak podkreśla Gustavo A. Ramírez Castilla z Centrum INAH-Tamaulipas, jest to pierwszy, tak dokładnie zbadany ośrodek z okresu preklasycznego w regionie, gdzie dopiero znacznie później pojawili się Huastekowie.


 Fragment figurki znalezionej w Chak Pet (fot. Luís M. Martínez García, INAH)
Chak Pet zajmuje obszar 30 hektarów. Nie było tam kamiennych budowli i zachowały się jedynie pozostałości dawnych domów, które wznoszono z palonej gliny lub wapna i piasku. W posadzkach nadal widoczne są miejsca, w których ustawiano pale, podtrzymujące dachy z liśćmi palmowych. Natrafiono natomiast na ponad 400 pochówków, w których archeolodzy znaleźli różne przedmioty uważane za luksusowe. Uczeni przypuszczają, że mieszkańcy Chak Pet wymieniali sól na produkty pochodzące z innych regionów. Gustavo Ramírez przekazał, że dwa dyski z pirytu, stanowiące zwierciadła wykorzystywane we wróżbiarstwie i lecznictwie, zostały prawdopodobnie sprowadzone z centralnych ziem obecnego stanu Veracruz.

Pochówki w Chak Pet (fot. Luís M. Martínez García, INAH)

niedziela, 13 sierpnia 2017

Nowe odkrycia związane z kulturą Marcavalle (Cusco, Peru)

Oryginalny artykuł: Descubren en Cusco muro circular de mas de 3 mil anos de antiguedad

Podczas wykopalisk na terenie stanowiska archeologicznego Marcavalle w rejonie Cusco odkryto mur z kamienia i gliny, otaczający przestrzeń w kształcie okręgu o średnicy siedmiu metrów. Jak podaje kierująca pracami Luz Marina Monroy, mur ograniczał miejsce, które nie tylko służyło zamieszkaniu, ale i odprawianiu rytuałów. Natrafiono również na fragment podobnego muru, który otaczał dawny warsztat rzemieślniczy i magazyn.

Fragmenty muru odkopanego w Marcavalle (fot. Andina)

środa, 9 sierpnia 2017

Miasta Majów: Ixkun (Gwatemala)

Ruiny majańskiego miasta Ixkun znajdują się w południowo-wschodniej części Peten (Gwatemala), na północ od miasteczka Dolores. Po raz pierwszy dotarli tam, w 1852 roku, Modesto Mendez i Eusebio Lara. Później miejsce to odwiedzili Alfred Maudslay (w 1887 r.) oraz Sylvanus Morley i Herbert Spinden (w 1914 r.). Ian Graham, po swych wizytach w Ixkun (w 1971, 1972 i 1978), sporządził fotografie i rysunki tamtejszych rzeźbionych zabytków. Prace archeologiczne na terenie miasta prowadzili badacze gwatemalscy: Héctor Escobedo, Juan Pedro Laporte i Héctor E. Mejía.

Stanowisko archeologiczne Ixkun
Budowle w Ixkun nadal są porośnięte roślinnością i nie zostały odrestaurowane. Wiadomo jednak, że przechodziły co najmniej dwie fazy konstrukcyjne, a miasto było gęsto zamieszkane w końcowym okresie klasycznym. Zachowana do dzisiaj część Ixkun obejmuje: Plac Północny, Plac Centralny i Plac Południowy, boisko do gry w piłkę, Akropol Zachodni, dwie drogi sacbé (prowadzące w kierunkach północnym i południowym) oraz Grupę Południową.

Budowle Ixkun

czwartek, 3 sierpnia 2017

Analiza malowideł zdobiących dawne budowle w Tenochtitlan

Oryginalny artykuł: Analizan la pintura mural del recinto sagrado de Mexico-Tenochtitlan

Od 1978 roku, poza pracami archeologicznymi na terenie ceremonialnego centrum dawnego Tenochtitlan, specjaliści zajmują się również konserwacją malowideł ściennych, które - ze względu na szkodliwe działanie środowiska - narażone są na zniszczenie. Michelle De Anda Rogel, badaczka z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) przekazała, że fragmenty oryginalnej polichromii zachowały się jedynie na murach sześciu budowli: Wielkiej Świątyni (Templo Mayor), Domu Orłów (Casa de Aguilas), Budowlach M i N oraz na obu Czerwonych Świątyniach (Templos Rojos), Północnej (Norte) i Południowej (Sur).

Plan z zaznaczonymi budowlami, na których zachowały się malowidła
(autorka: Michelle De Anda Rogel, Projekt Templo Mayor – INAH)
Michelle De Anda Rogel przypomniała, że początki projektu, którego celem jest szczegółowy rejestr graficzny malowideł ściennych Mexików, sięgają 1994 roku, kiedy to w obawie przed ich całkowitym zniszczeniem, pierwsze prace podjęli dr Leonardo López Luján (obecnie kierujący Projektem Templo Mayor) i rysownik Fernando Carrizosa Montfort, który wykorzystując lupy stereoskopowe i promieniowanie ultrafioletowe zdołał zidentyfikować miejsca, które były niegdyś pokryte kolorem lub przemalowane, co posłużyło do sporządzenia wstępnego szkicu. W 2004 roku, archeolog Carrizosa wykonał kalki malowideł w skali 1:1, później skopiowane na papier, na podstawie których Luz María Muñoz przygotowała fotografie cyfrowe w wysokiej rozdzielczości. W sumie zarejestrowano 60 malowideł, zajmujących powierzchnię około 200 metrów kwadratowych.

Archeolog Fernando Carrizosa podczas rejestru malowideł w Domu Orłów w 1995 roku
(fot. Projekt Templo Mayor – INAH)

niedziela, 30 lipca 2017

Xantile z Tehuacán

Oryginalny artykuł: Restauran en la ENCRyM xantiles hallados en Tehuacan

Przed trzema laty, na terenie stanowiska archeologicznego Tehuacán, podczas prac wykopaliskowych w centralnej grupie budowli, archeolodzy pod kierunkiem Noemi Castillo Tejero natrafili na pozostałości konstrukcji wzniesionej w latach 1000-1200 n.e., w której umieszczono niewielki ołtarz o wysokości jednego metra, ze stopniami i balustradami. Ponieważ na jego bocznych stronach umieszczono ludzkie czaszki, a zatem badacze nazwali go „Ołtarzem czaszek”. W tym samym miejscu znaleziono również kości ludzkie i w związku z tym postanowiono dokładniej zbadać wnętrze budowli.

Budowla z "Ołtarzem czaszek" (fot. Noemi Castillo Tejero, INAH)
Okazało się, że miejsce pochówków sięgało głębokości jednego metra i zajmowało powierzchnię 4 metrów kwadratowych, a szczątki kostne należały do ponad 40 osób zarówno dorosłych, jak i dzieci. W północno-wschodnim narożniku złożono natomiast jedenaście glinianych rzeźb znanych jako xantile i jedną dodatkową przy murze po stronie zachodniej. Xantile zostały zbadane przez specjalistów, poddane pracom konserwatorskim i obecnie trafiły na wystawę w muzeum na terenie stanowiska archeologicznego Tehuacán.

Xantile znalezione przy "Ołtarzu czaszek" (fot. Noemi Castillo Tejero, INAH)

wtorek, 25 lipca 2017

W Villa Tiscapa (Nikaragua) odkryto ceramiczne urny grobowe

Oryginalny artykuł: Excavan 42 urnas funerarias y 7 entierros prehispanicos en Nicaragua

Na pozostałości archeologiczne natrafiono na zachód od Managua, stolicy Nikaragui, gdzie zbudowano obecnie nowy stadion do gry w baseball i robotnicy wykonują prace związane z instalacją elektryczną, mającą służyć do oświetlenia stadionu. Jak poinformowała Ivonne Miranda Tapia z Nikaraguańskiego Instytutu Kultury, w miejscu tym, znanym jako Villa Tiscapa, w czasach prekolumbijskich znajdował się cmentarz, na którym swych zmarłych grzebali prawdopodobnie przedstawiciele grupy etnicznej Chorotega, zamieszkującej te ziemie około 1200 lat temu.

Ceramiczne urny grobowe odkryte na terenie Villa Tiscapa
(fot. Ivonne Miranda Tapia, Nikaraguański Instytut Kultury)

piątek, 21 lipca 2017

Szczególne praktyki grzebalne na ziemiach Kalifornii Dolnej Południowej

Oryginalny artykuł: Descubren mas entierros prehispanicos con doble inhumacion en playas de Baja California Sur

Stanowisko archeologiczne El Conchalito zajmuje obszar o szerokości 40-50 metrów, ciągnący się na długości około 3 km wzdłuż wybrzeża, na plaży w La Paz (Kalifornia Dolna Południowa, Meksyk). Od 1991 r., kiedy miejsce to zarejestrowała archeolog Harumi Fusita, natrafiono na tym terenie na 60 pochówków. Niedawno fale morskie odsłoniły kolejny pochówek, uznany przez badaczy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) za pochodzący z okresu pomiędzy 1100 r. n.e. a momentem kontaktu z Hiszpanami. Jak wyjaśnił antropolog Alfonso Rosales-López, w pochówku złożono dwie dorosłe osoby, kobietę i mężczyznę, zmarłych w wieku 20-25 lat. Ciała, mężczyzny na dole i kobiety na górze, umieszczono w fosie o głębokości około 50 cm, z nogami zgiętymi do tyłu w taki sposób, że pięty dotykały bioder. Zwłoki były niegdyś owinięte w skóry i mocno związane sznurami.

Plaża El Conchalito, Kalifornia Dolna Południowa (fot. Alfonso Rosales-López, INAH)

poniedziałek, 17 lipca 2017

Ważne odkrycie w Tak'alik Ab'aj (Gwatemala)

Oryginalny artykuł: Arqueologos revelan importante hallazgo en sitio arqueologico Tak'alik Ab'aj

Archeolodzy Christa Schieber de Lavarreda i Miguel Orrego, prowadzący prace na terenie stanowiska Tak’alik Ab’aj (El Asintal, Retalhuleu, Gwatemala) poinformowali o nowym odkryciu na placu Tanmi T’nam. Już wcześniej zauważono, że pierwotny plan tego miejsca wyróżniał się zorientowaniem astronomicznym, symbolizując kosmogram z czterema punktami kardynalnymi i centrum. W 2016 roku rozpoczęto wykopaliska w Grupie Centralnej, w środkowej części placu, w poszukiwaniu owego centrum, osi świata – axis mundi.  Nazwa Tanmi T’nam pochodzi z języka zamieszkujących te ziemie Majów Mam i oznacza „serce miasta”. W tym roku osiągnięto w Tak’alik Ab’aj cel poszukiwań, czyli natrafiono na symboliczne centrum świata, tak zwany mux (w języku mam) - punkt wyjścia i łączności z przodkami. W tym szczególnym miejscu o charakterze sakralnym, wybranym przez dawnych budowniczych miasta, na przestrzeni dziejów odprawiano różne rytuały.

Wnętrze budowli na placu Tanmi T'nam (fot. Ministerstwo Kultury i Sportu, Gwatemala)

piątek, 14 lipca 2017

Pozostałości budowli na terenie Colhuacatonco - dawnej dzielnicy Mexików

Oryginalny artykuł: Descubren recinto de nobles mexicas que habitaron el barrio de Colhuacatonco

Na terenie Centrum Historycznego Miasta Meksyk, w rejonie ulicy Republiki Peru, archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) odkryli pozostałości dawnej dzielnicy Colhuacatonco, której mieszkańcy zasłynęli ze stawiania silnego oporu podczas oblężenia miasta przez hiszpańskich konkwistadorów. María de la Luz Escobedo Gómez podaje, że ludność ta borykała się również z trudnościami, które były związane z podmokłym terenem. Było to miejsce nisko położone i pojawiały się problemy z pozbywaniem się nadmiaru wody. Odkryte przez archeologów budowle musiały być niegdyś zamieszkiwane przez elitę, gdyż zostały wzniesione z kamienia, co odróżnia je od domów zwykłej ludności.

Pozostałości dawnej budowli w Colhuacatonco (fot. Melitón Tapia, INAH)

wtorek, 11 lipca 2017

Prace archeologiczne na terenie Wariwillka (Peru)

Oryginalny artykuł: Encuentran restos oseos en santuario Wariwillka

Na terenie stanowiska archeologicznego Wariwillka (w pobliżu Huancayo, w regionie Junin, Peru), natrafiono na szczątki kostne trójki dzieci w wieku 7-8 lat, najprawdopodobniej złożonych w ofierze podczas rytuału. Szkielety zachowały się w złym stanie ze względu na panującą wilgoć, gdyż woda z podziemnego kanału przeciekała bezpośrednio na teren, gdzie znajdowały się szczątki. Jak podaje archeolog Ronald Sulca Flores, w pochówkach znaleziono również dary grobowe, obejmujące 28 miniaturowych naczyń ceramicznych o wyraźnie rytualnym charakterze oraz inkaskie dzbany urpu, pochodzące sprzed 500-700 lat.  

Artefakty znalezione na terenie Wariwillka (fot. Andina)

sobota, 8 lipca 2017

Depozyt ofiarny z wilkiem i ozdobami ze złota

Oryginalny artykuł: Descubren en el Templo Mayor una ofrenda de lobo con ricas piezas de oro azteca

Na terenie Templo Mayor (Wielkiej Świątyni) dawnego Tenochtitlan, w samym sercu obecnego Miasta Meksyk, odkryto depozyt ofiarny, w którym ponad 500 lat temu Mexikowie złożyli ośmiomiesięcznego wilka z ozdobami ze złota. Jak podkreśla odpowiedzialny za prace Leonardo López Luján, są to jedne z najwspanialszych znalezionych do tej pory przedmiotów ze złota, wyróżniające się nie tylko jakością, ale i ilością. Wśród 22 artefaktów znajdują się, między innymi, zawieszki, złote kółko będące ozdobą nosa i pektorał w kształcie dysku, wszystkie wykonane z cienkich złotych płytek.

Artefakty ze złota znalezione w depozycie (fot. REUTERS/Henry Romero)

środa, 5 lipca 2017

Zlokalizowano tunel pod Piramidą Księżyca w Teotihuacan

Oryginalny artykuł: Especialistas del INAH localizan posible tunel bajo la Plaza y Piramide de la Luna en Teotihuacan

Najnowsze badania przeprowadzone w Teotihuacan wykazały, że podobnie jak w przypadku Piramidy Słońca i Świątyni Quetzalcoatla, również pod Piramidą Księżyca może znajdować się tunel. Na początku czerwca, specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), kierowani przez dr Denisse Argote Espino, we współpracy z zespołem inżynierów geofizyków z Narodowego Autonomicznego Uniwersytetu w Meksyku (UNAM), wśród których znaleźli się dr Andrés Tejero, Gerardo Cifuentes, Alejandro García, Esteban Hernández i René Chávez, wykorzystali tomografię elektrooporową, aby ustalić istnienie ewentualnego tunelu pod Piramidą Księżyca.

Piramida Księżyca w Teotihuacan (fot. Melitón Tapia, INAH)

sobota, 1 lipca 2017

Peruwiańskie Andy były zamieszkiwane co najmniej 7000 lat temu

Oryginalny artykuł: Life above the clouds in the Andes, 7000 years ago

Jeszcze do niedawna sądzono, że dawni łowcy-zbieracze unikali tak niegościnnych regionów, jak peruwiańskie Andy, gdzie panuje surowy klimat, a rozrzedzone powietrze utrudnia oddychanie. Jednak nowe, dokładne i systematyczne badania prowadzone przez grupę archeologów, którą kieruje Randall Hass (z University of California w Davis) dostarczyły świadectw potwierdzających, że co najmniej 7000 lat temu ludzie zdecydowali się na stałe zamieszkiwanie w tak ciężkich warunkach i to w okresie, gdy jeszcze nie uprawiano ziemi i dysponowano jedynie prostymi narzędziami kamiennymi.

Peruwiańskie Andy (fot. Lauren A. Hayes)

środa, 28 czerwca 2017

Toksyczne opary szkodziły zdrowiu dawnych mieszkańców Channel Islands (Kalifornia)

Oryginalny artykuł: Ancient Manufacturing Technique Exposed Indigenous Peoples to Dangerous Toxins

Grupa badaczy z University of California i Stockholm University wykazała, że tysiące lat temu mieszkańcy kalifornijskich Channel Islands (zwanych też Wyspami Santa Barbara) nieświadomie narażali swe zdrowie na niebezpieczne działanie substancji toksycznych, znanych jako wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Związki te stanowią szkodliwe produkty uboczne, występujące podczas podgrzewania bitumu (smoły ziemnej), który wykorzystywano jako masę uszczelniającą przy wyrobie, między innymi, butelek na wodę lub łodzi. Uczeni postanowili odtworzyć dawne metody, a wyniki badań opublikowali w czasopiśmie naukowym Environmental Health.

Butelka na wodę pokryta powłoką bitumiczną (fot. Sabrina Sholts, Smithsonian Institution)

piątek, 23 czerwca 2017

Nowe odkrycia w Machu Picchu

Oryginalny artykuł: Arqueologos muestran ultimos hallazgos incas en Machu Picchu

Archeolodzy, prowadzący od miesiąca prace na terenie cytadeli Machu Picchu, poinformowali o jednym z ostatnich odkryć. W przejściu, położonym za tak zwanymi „lustrami wodnymi” (przypuszczalnym obserwatorium astronomicznym), natrafiono na brukowaną posadzkę. W jednym z narożników znajdowały się fragmenty naczynia o przeznaczeniu rytualnym.

Fragmenty naczynia znalezionego w Machu Picchu (fot. Miguel Neyra)

środa, 21 czerwca 2017

Dzieje badań stanowiska Alta Vista-Chalchihuites

Oryginalny artykuł: El solsticio de verano en Alta Vista-Chalchihuites se recibira con un nuevo libro

Archeolodzy Humberto Medina (który od lat interesuje się pozostałościami archeologicznymi na ziemiach meksykańskiego stanu Zacatecas) i Baudelina García Uranga (prowadząca wykopaliska na terenie Alta Vista-Chalchihuites) postanowili zebrać wszelkie informacje na temat tego stanowiska archeologicznego i tym samym przybliżyć historię prowadzonych tam prac. Po wielu latach badań i przeszukiwania archiwów w Meksyku i za granicą, zdołali dotrzeć do licznych dokumentów związanych z Alta Vista-Chalchihuites. Obejmują one materiały dotyczące archeologii i etnografii regionu, w tym: kopie oficjalnych akt, raporty archeologiczne, rysunki, plany architektoniczne, korespondencje, fotografie, notatki prasowe, artykuły w książkach i w czasopismach. W 2008 roku minęło sto lat od odkrycia ruin Alta Vista-Chalchihuites przez Manuela Gamio, będącego wówczas studentem archeologii w Narodowym Muzeum Historii, Archeologii i Etnologii w Meksyku. Chociaż Leopoldo Batres nie udzielił mu odpowiedniej zgody na prowadzenie wykopalisk, to jednak – jak podkreślają archeolodzy – skromny i dobrze sporządzony przez Gamio rejestr stanowił ważny wkład do badań, gdyż po raz pierwszy opisano architekturę, materiały konstrukcyjne oraz ceramikę z rejonu leżącego dalej niż La Quemada, będące innym znaczącym stanowiskiem prekolumbijskim w stanie Zacatecas.

Stanowisko archeologiczne Alta Vista-Chalchihuites (fot. INAH – Zacatecas)

piątek, 16 czerwca 2017

Nowe informacje o miastach Majów w stanie Campeche

Oryginalny artykuł: Descubren en Campeche zona con densidad inusitada de construcciones mayas prehispanicas

W latach 2013-14, na terenie stanu Campeche (Meksyk) odkryto trzy duże miasta Majów: Chactún (z licznymi budowlami o charakterze świątynnym i pałacowym oraz z niemal 20 stelami pokrytymi inskrypcjami glificznymi), Lagunita (ze spektakularną fasadą zoomorficzną, zdobiącą jedną z budowli oraz z rzeźbionymi zabytkami) i Tamchén (z charakterystycznymi budowlami i licznymi zbiornikami zwanymi chultunami). Niedawno, w ramach projektu Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), grupa badaczy, którą kieruje Ivan Šprajc z Centrum Badań Słoweńskiej Akademii Nauki i Sztuki, powróciła na ziemie północnej części Rezerwatu Biosfery Calakmul, aby przekonać się, jak daleko sięgały strefy wpływów tych majańskich ośrodków. Podczas trwającego dwa miesiące sezonu badawczego, ekipa archeologów i geodetów, przy wsparciu miejscowej ludności, zdołała przemierzyć obszar o powierzchni ponad 100 km2

Jeden z rzeźbionych zabytków odkrytych podczas sezonu badawczego w tym roku
(fot. Octavio Esparza, UNAM)

niedziela, 11 czerwca 2017

Na Huey Tzompantli w Tenochtitlan umieszczono co najmniej 350 ludzkich czaszek

Oryginalny artykuł: El Gran Tzompantli hallado en la Calle de Guatemala y descrito por conquistadores espanoles suma mas de 350 craneos

W 2015 roku, na terenie obecnego Miasta Meksyk, a niegdyś Tenochtitlan, odkryto wielką ścianę czaszek - Huey Tzompantli (czytaj: "Odkrycie Huey Tzompantli na terenie dawnego Tenochtitlan"). Już wówczas badacze stwierdzili, że na prostokątnej platformie, pokrytej warstwą stiuku, znajdowało się szesnaście drewnianych słupów, stanowiących część rusztowania. Chociaż dwa lata temu prace objęły jedynie 25% całej konstrukcji, to szacowano, że platforma miała 34 metry długości, 12 metrów szerokości i około 45-70 centymetrów wysokości. Znaleziono wówczas tylko 35 ludzkich czaszek. Do chwili obecnej zidentyfikowano jednak aż 350 czaszek, a może być ich znacznie więcej. Jak podaje Raúl Barrera z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), wieża z czaszek to cylindryczny mur o średnicy 6 metrów, wzniesiony z setek ludzkich czaszek, połączonych zaprawą wapienną i ułożonych w kilku rzędach, co tworzy konstrukcję zbliżoną wyglądem do cembrowiny, czyli obmurowania studni.

Huey Tzompantli w Tenochtitlan (fot. PAU/INAH)

poniedziałek, 5 czerwca 2017

Zapowiedź dokładnego zbadania Samabaj

Oryginalny artykuł: UNESCO explorara sitios arqueologicos sumergidos en un lago de Atitlan

Na prośbę rządu Gwatemali, UNESCO postanowiło wysłać specjalną misję archeologiczną, która od września tego roku będzie prowadziła badania ruin majańskiego miasta Samabaj, pogrążonego w głębinach jeziora Atitlán (Gwatemala). Samabaj wznosiło się niegdyś na wyspie, która została zniszczona prawdopodobnie wskutek wybuchu wulkanu lub trzęsienia ziemi.

Ruiny Samabaj na dnie jeziora Atitlan (źródło fot.: cronica.gt)