Turkus i jadeit - kamienie ognia i wody

Oryginalny artykuł: Museo del Templo Mayor presenta "Piedras de fuego y agua. Turquesas y jades entre los nahuas"

W Muzeum Templo Mayor w Mieście Meksyk zorganizowano wystawę poświęconą turkusowi i jadeitowi, które były uważane przez ludność Nahua z Centralnego Meksyku za kamienie ognia i wody. Na wystawie zaprezentowano 137 artefaktów (m.in. paciorki, ozdoby uszu i nosa, mozaiki, pektorały, noże i sceptry), z których niemal 100 pochodzi z depozytów ofiarnych w ceremonialnym centrum dawnego Tenochtitlan, a pozostałe – z ośrodków Huasteków, Misteków, Tarasków i kultury Chalchihuites. Jak podkreśla kurator wystawy, dr Emiliano Melgar Tisoc, chociaż do tej pory uważano, że ludy Nahua określały słowem chalchihuitl wszystkie kamienie o niebieskim i zielonym kolorze, to jednak nowe interpretacje dowodzą, że społeczności Mezoameryki wyraźnie je odróżniały. O ile turkus był związany z bóstwami ognia, o tyle jadeit – z bóstwami deszczu i żyzności.

Sceptr Xiuhcoatl, wykonany z krzemienia, pirytu i mozaiki turkusowej (fot. Héctor Montaño, INAH)

Zgodnie z kosmowizją ludów Nahua, turkus i jadeit wzajemnie się uzupełniają, symbolizują przeciwstawne bieguny i oba wykorzystywano do wyrobu ozdób i różnych artefaktów o przeznaczeniu religijnym i ceremonialnym. Te cenne kamienie docierały na drodze wymiany towarowej, w formie danin lub jako zdobycze wojenne. Złoża turkusów znajdują się w północno-zachodniej części Meksyku i w południowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych, a złoża jadeitu – w rejonie rzeki Motagua w Gwatemali. W przypadku wielu kontekstów archeologicznych prawdziwy turkus i prawdziwy jadeit bywają jednak często wymieszane z innymi kamieniami w kolorach niebieskim i zielonym.

Wykonany z jadeitu wizerunek boga deszczu Tlaloka (fot. Héctor Montaño, INAH)

INAH podsumowuje wydarzenia z 2017 roku

Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) w Meksyku podsumował wydarzenia z minionego roku, wśród których nie zabrakło nowych odkryć archeologicznych związanych z kulturami prekolumbijskimi i wspominanych również na naszym blogu. Do najważniejszych należały odkrycia na terenie Miasta Meksyk, w tym: Huey Tzompantli, Świątyni Ehecatla i boiska do gry w piłkę. W Teotihuacan wykazano istnienie tunelu pod Piramidą Księżyca, a w Chichén Itzá podjęto prace nad przygotowaniem specjalnego, trójwymiarowego modelu dawnego miasta.

Świątynia boga wiatru Ehecatla (fot. Hector Montaño, INAH)

W 2017 roku otwarto dwa nowe stanowiska archeologiczne na ziemiach stanu Puebla: Tehuacán Viejo (w pobliżu San Diego Chalma) i Teteles de Santo Nombre (w gminie Tlacotepec de Benito Juárez) z miejscowymi muzeami. Powstało również Muzeum Archeologii Podwodnej w mieście Campeche oraz Muzeum Regionalne w Choluli, gdzie zgromadzono niemal 400 artefaktów prekolumbijskich, wykonanych z ceramiki, kamienia i muszli. Wielka Świątynia (Templo Mayor) otrzymała nowe, nocne oświetlenie, które ma podkreślać najważniejsze z zachowanych tam zabytków.

Nocne oświetlenie Templo Mayor (fot. Hector Montaño, INAH)

Teoberto Maler - fotograf, artysta, podróżnik

Oryginalny artykuł: Con imagenes de antiguas urbes mayas evocan la vida y obra de Teoberto Maler

W setną rocznicę śmierci Teoberta Malera, Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) oraz Uniwersytet w Walencji zorganizowały w Narodowym Muzeum Antropologii (Miasto Meksyk) specjalną wystawę w hołdzie temu wielkiemu artyście-podróżnikowi, który dzięki swym dokładnym badaniom uważany jest za jednego z pionierów prac archeologicznych.

Popiersie Teoberta Malera – rzeźba w Muzeum „Palacio Canton” w Meridzie (stan Jukatan, Meksyk)

Teoberto Maler urodził się w 1842 roku w Rzymie, choć jego rodzice byli narodowości niemieckiej. Do Meksyku wyruszył jako żołnierz Maksymiliana I, przybywając do portu w Veracruz na pokładzie „La Boliviana” 30 grudnia 1864 roku. Po śmierci Maksymiliana I i zwycięstwie armii republikańskiej w 1867 roku, oczarowany Meksykiem Maler postanowił pozostać tam na zawsze. Tak rozpoczęła się jego długa podróż po meksykańskiej ziemi, trwająca – z wyjątkiem siedmiu lat – aż do śmierci w 1917 roku. Te wszystkie lata swego życia poświęcił na fotografowanie ruin prekolumbijskich miast i chociaż wielka pasja Malera rozpoczęła się od wizyty w El Tajín (stan Veracruz), to bardziej znane są jego zdjęcia wykonane na ziemiach Majów.

„Wrażenia z podróży do ruin Cobá i Chichén Itzá” spisane przez Malera i wydane w 1932 r.
w Meridzie przez José E. Rosado (Muzeum „Palacio Canton”, Merida)

Sztuka Majów na wystawie w Alicante (Hiszpania)

Oryginalny artykuł: Ministro Jose Luis Chea Urruela supervisa montaje de exposicion de piezas mayas en Alicante

W dniu wczorajszym, 25 maja, w Muzeum Archeologicznym w Alicante (Hiszpania) została uroczyście otwarta wystawa Mayas, el Enigma de las Ciudades Perdidas ("Majowie, tajemnica zaginionych miast"). Na wystawie zgromadzono 167 eksponatów, z których większość pochodzi ze zbiorów Narodowego Muzeum Archeologii i Etnologii w mieście Gwatemala. Zwiedzający mają okazję obejrzeć, między innymi, naczynia ceramiczne, wyroby z kamienia i jadeitu, kościane igły tkackie, ozdoby majańskiej elity, a także monumentalne stele z Machaquila, Ceibal i La Amelia.

(źródło fotografii: Ministerstwo Kultury i Sportu w Gwatemali)