Azteckie „gwizdki śmierci”

Oryginalny artykuł: Descubren cómo funcionaban los “Silbatos de la Muerte” aztecas, el aterrador sonido que utilizaban en sus rituales de sacrificio

Tak zwany aztecki „gwizdek śmierci” to instrument charakteryzujący się wydawaniem szokującego dźwięku, porównywalnego do rozdzierającego serce krzyku człowieka. Obecnie stał się on przedmiotem badań pod kątem jego możliwych zastosowań rytualnych i wpływu psychologicznego na słuchaczy. Niedawna analiza przeprowadzona na Uniwersytecie w Zurychu wykazała, że gwizdki te mogą wywoływać intensywną reakcję w ludzkim mózgu, co sugeruje, że Aztekowie mogli celowo wykorzystywać ten efekt podczas ceremonii i rytuałów ofiarnych. Korpus tych gwizdków ozdobiony jest kształtem czaszki, która może przedstawiać Mictlantecuhtli, azteckiego boga świata podziemnego. Mictlantecuhtli rządził Mictlán, miejscem, w którym według mitologii azteckiej przebywały dusze zmarłych. Wizualne połączenie gwizdka z tym bogiem i wydawany przez niego mrożący krew w żyłach dźwięk mogły być elementami symbolicznymi ułatwiającymi duchową przemianę złożonych w ofierze ludzi.

Jeden z azteckich „gwizdków śmierci” (fot. Sascha Frühholz)

Instrumenty muzyczne z Ameryki Południowej odzwierciedlają relacje populacyjne

Oryginalny artykuł: South American musical instruments reflect population relationships

Muzyka w szczególny sposób wyraża różnorodność kulturową, a badanie instrumentów muzycznych stanowi znaczące narzędzie do poznania natury społeczeństw, rekonstrukcji ich rozwoju historycznego oraz wzajemnych relacji. Ameryka Południowa jest wyjątkowo bogata pod względem dawnych kultur i języków. Grupa uczonych ze Szwajcarii, Niemiec, Chile i Wenezueli przeprowadziła badania, których celem było przeanalizowanie muzycznej różnorodności w Ameryce Południowej z systematycznym przeglądem różnych instrumentów wspominanych zarówno w rejestrach archeologicznych, jak i etnograficznych, skupiając się na wiedzy rdzennej ludności i czasach prekolumbijskich. Najwcześniejsze świadectwa instrumentów muzycznych w Ameryce Południowej pochodzą z wybrzeża Ekwadoru (kultura Las Vegas, około 5000 r. p.n.e.) i z Peru (Chilca, około 3700 r. p.n.e.). Uczeni prześledzili, jak zmieniały się instrumenty muzyczne i które z nich przetrwały do dzisiejszych czasów, a także zwrócili uwagę na ich związek z pokrewieństwami lingwistycznymi grup ludzi, którzy je wykonali. 

Figurka ceramiczna kultury Moche przedstawiająca osobę grającą na fletni Pana
(fot. Gabriel Aguirre-Fernández)

Figurki z Jonuta (stan Tabasco, Meksyk)

Oryginalny artykuł: Figurillas revelan papel de la mujer en la urbe prehispanica de Jonuta en Tabasco

Podczas dwóch ostatnich sezonów wykopaliskowych, prowadzonych przez badaczy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) na terenie stanowiska archeologicznego Jonuta (stan Tabasco, Meksyk) natrafiono na duże ilości figurek antropomorficznych, które rzucają więcej światła na rolę kobiet w społeczeństwie tego dawnego miasta.

Stanowisko archeologiczne Jonuta, stan Tabasco, Meksyk
(fot. INAH - Projekt Archeologiczny Jonuta)

Kierująca projektem archeolog Miriam Judith Gallegos Gómora przekazała, że przeanalizowano około 200 zachowanych w całości artefaktów oraz wiele fragmentów naczyń z delikatnej glinki i figurek ceramicznych, przedstawiających dawnych mieszkańców miasta, w tym zarówno osoby z ludu, jak i członków elity, uwzględniając również kolekcję figurek znajdujących się w Muzeum Archeologicznym Omar Huerta w Jonuta. Kobiety z ludu ukazywano jako opiekujące się dziećmi, przygotowujące posiłki i wykonujące różne prace domowe. Natomiast kobiety z elity były związane z czynnościami o charakterze rytualnym. Spośród figurek wyróżnia się jedna, nazwana „Panią z Jonuta”. Kobieta ma nakrycie głowy opadające na ramiona, ozdoby uszu i długą szatę sięgającą od pach po kostki u nóg.

Figurka zwana "Damą z Jonuta" (fot. INAH - Projekt Archeologiczny Jonuta)