Pokazywanie postów oznaczonych etykietą archeologia podwodna. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą archeologia podwodna. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 20 czerwca 2021

W jeziorze Huron (USA) odkryto kawałki obsydianu sprzed 9000 lat

Oryginalny artykuł: At underwater site, research team finds 9,000-year-old stone arttifacts 

Grupa nurków oraz specjalistów z University of Texas (w Arlington), University of Michigan, Lake Superior National Marine Conservation Area, University of Missouri Research Reactor Center, Northwest Research Obsidian Studies Laboratory i University of Georgia przeprowadziła badania pochodzących sprzed 9000 lat drobnych artefaktów z obsydianu, które wyłowiono z jeziora Huron (teren Wielkich Jezior w USA). Analizy wykazały, że obsydian pochodził ze złóż Wagontire położonych w centralnym Oregonie i oddalonych aż o 4000 kilometrów. 

Prace prowadzone na terenie podwodnego stanowiska archeologicznego w jeziorze Huron
(źródło fot.: University of Texas w Arlington)

niedziela, 29 marca 2020

Podwodne archiwum archeologiczne

Oryginalny artykuł: Crean en el Nevado de Toluca el primer archivo arqueologico in situ para bienes culturales sumergidos

Jezioro Księżyca położone jest we wnętrzu krateru wulkanu Nevado de Toluca (Meksyk), na wysokości ponad 4000 metrów nad poziomem morza. W 2007 roku, w jego wodach o temperaturze około trzech stopni Celsjusza znaleziono 52 wykonane z żywicy kopal przedmioty o przeznaczeniu rytualnym. Obecnie, po zakończeniu trwających 13 lat laboratoryjnych badań interdyscyplinarnych, eksperci z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) ponownie złożyli wszystkie przedmioty w wodach jeziora. W ten sposób powstało umieszczone in situ podwodne archiwum archeologiczne zatopionych dóbr kulturowych.

Umieszczanie pojemników w wodach Jeziora Księżyca
(fot. Alberto Soto, INAH)

środa, 3 kwietnia 2019

Bogactwo darów złożonych w rejonie rafy Khoa, w Jeziorze Titicaca

Oryginalny artykuł: Archaeologists discover 'exceptional' site at Lake Titicaca

Już w 2013 roku nurkowie amatorzy natrafili w rejonie rafy Khoa, w jeziorze Titicaca, na prekolumbijskie artefakty. Wówczas archeolodzy podwodni postanowili przeprowadzić tam dokładniejsze badania. Rafa znajduje się na głębokości powyżej pięciu metrów, w odległości około 10 kilometrów od północno-zachodniego krańca Wyspy Słońca. Obecnie Christophe Delaere (University of Oxford i Université Libre de Bruxelles), José M. Capriles (The Pennsylvania State University) i Charles Stanich (University of South Florida) przedstawili wyniki swych prac w artykule opublikowanym w Proceedings of the National Academy of Sciences.

Artefakty odkryte w rejonie rafy Khoa (fot. Teddy Seguin)

niedziela, 30 grudnia 2018

Nad jeziorem Titicaca powstanie podwodne muzeum

Oryginalny artykuł: El asombroso tesoro del Titicaca que sera parte de un gran museo submarino en Bolivia

W ostatnich latach, dzięki informacjom uzyskanym od ludności zamieszkującej okolice jeziora Titicaca w Boliwii, belgijski archeolog Christophe Delaere z Université Libre de Bruxelles natrafił w wodach jeziora na 24 miejsca z pozostałościami z czasów prekolumbijskich. Obecnie na brzegu jeziora, w miejscowości Santiago de Ojjelaya planuje się zbudowanie muzeum poświęconego nie tylko zatopionym budowlom, ale i tym położonym wokół Titicaca. Projekt, szacowany na około 10 milionów dolarów, jest finansowany przez rząd Boliwii przy wsparciu ONZ i agencji belgijskich. Otwarcie muzeum jest przewidziane na 2020 r.

Jedno z naczyń ceramicznych znalezionych w wodach jeziora Titicaca
(fot. Ministerstwo Kultury w Boliwii)

środa, 28 marca 2018

Nowe odkrycia w cenote Xlacah w Dzibilchaltun

Oryginalny artykuł: Dan a conocer hallazgos en una caverna del cenote Xlacah en la zona arqueologica de Dzibilchaltun

W 2017 roku, na terenie stanowiska archeologicznego Dzibilchaltún (stan Jukatan, Meksyk) grupa wyspecjalizowanych nurków, którą kierował biolog Rodrigo Ojeda, prowadziła pod nadzorem Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) badania, mające na celu oczyszczenie tamtejszego cenote Xlacah. Jak przekazał odpowiedzialny za prace w Dzibilchaltún Ilan Vit Suzan, okazało się konieczne wycięcie części rosnących w cenote lilii wodnych, gdyż wśród ich liści i korzeni kryją się pewne ryby agresywne wobec gatunków endemicznych i należało się ich pozbyć. Jednocześnie usunięto inne zanieczyszczenia, które przez lata zbierały się w głębi Xlacah i w głównej jaskini położonej po stronie zachodniej.

Eksploracja cenote Xlacah (fot. Benjamin Magaña, INAH)
Podczas jednego z ostatnich etapów oczyszczania, Erick Sosa, nurek mający doświadczenie w eksploracji jaskiń na Półwyspie Jukatan, natrafił po południowo-wschodniej stronie cenote na pokryte roślinnością wejście do niewielkiej, bocznej groty. Wkrótce Erick Sosa, nurek Cristian Celun; biolog Luis Felaco i Ilan Vit Suzan dostali się do wnętrza groty, która okazała się przedłużeniem bocznej galerii otaczającej niegdyś dno cenote.

Prace w cenote Xlacah (fot. Erick Sosa)

niedziela, 25 lutego 2018

Więcej fotografii z systemu jaskiń Sac Actun

Kierujący Projektem GAM Guillermo de Anda przedstawił więcej fotografii z systemu jaskiń Sac Actun (czytaj też: "Sac Actun - największy na świecie system podwodnych jaskiń"). Jednocześnie, podczas konferencji prasowej w Narodowym Muzeum Antropologii w Mieście Meksyk poinformowano, że zostaną podjęte starania o wpisanie systemu podwodnych jaskiń Sac Actun na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako obiektu mieszanego (przyrodniczo-kulturowego).

Jeden z podwodnych korytarzy systemu jaskiń Sac Actun (fot. Projekt GAM, INAH)
Szczątki niedźwiedzia z plejstocenu znalezione w Sac Actun (fot. Projekt GAM, INAH)
Fragment ludzkiej szczęki zachowany w Sac Actun (fot. Projekt GAM, INAH)
Szkielet ludzki znaleziony w jaskini Sac Actun (fot. Projekt GAM, INAH)

niedziela, 21 stycznia 2018

Sac Actun - największy na świecie system podwodnych jaskiń

Oryginalny artykuł: Descubierta en Mexico la cueva inundada mas grande del mundo

Grupa badaczy z Projektu GAM (Gran Acuífero Maya) odkryła, że dwa systemy podwodnych jaskiń, znanych jako Sac Actun i Dos Ojos, znajdujących się w rejonie Tulum (stan Quintana Roo, Meksyk) są ze sobą połączone, tworząc największy na świecie podwodny labirynt. Do tej pory pierwsze miejsce zajmował system jaskiń Ox Bel Ha, położony na południe od Tulum i liczący 270 km. Kolejnymi co do wielkości były systemy: Sac Actun (położony na północny wschód od Tulum i liczący 263 km), Kook Baal (93 km) i Dos Ojos (83 km). Zgodnie z zasadami przyjętymi w speleologii, w przypadku połączenia dwóch systemów jaskiń, mniejszy zostaje wchłonięty przez większy. W związku z tym Dos Ojos już nie istnieje, a Sac Actun jest obecnie uważany za największy na świecie system jaskiń, liczący wraz ze swymi tunelami i galeriami aż 347 km, co w linii prostej odpowiadałoby odległości z Cancun do Chetumal.

System podwodnych jaskiń Sac Actun (fot. Reuters)

środa, 6 grudnia 2017

W Campeche powstało Muzeum Archeologii Podwodnej

Oryginalny artykuł: Abrira en Campeche el primer museo de arqueologia subacuatica en America

W dniu wczorajszym, w dawnej twierdzy San José El Alto w mieście Campeche (Meksyk) zostało otwarte Muzeum Archeologii Podwodnej, będące pierwszym w całej Ameryce muzeum poświęconym tej dyscyplinie naukowej. Muzeum zajmuje powierzchnię 600 metrów kwadratowych, a jego kolekcja obejmuje 426 eksponatów zgromadzonych w sześciu salach.

Twierdza San José El Alto (miasto Campeche, Meksyk) (fot. Melitón Tapia, INAH)

poniedziałek, 5 czerwca 2017

Zapowiedź dokładnego zbadania Samabaj

Oryginalny artykuł: UNESCO explorara sitios arqueologicos sumergidos en un lago de Atitlan

Na prośbę rządu Gwatemali, UNESCO postanowiło wysłać specjalną misję archeologiczną, która od września tego roku będzie prowadziła badania ruin majańskiego miasta Samabaj, pogrążonego w głębinach jeziora Atitlán (Gwatemala). Samabaj wznosiło się niegdyś na wyspie, która została zniszczona prawdopodobnie wskutek wybuchu wulkanu lub trzęsienia ziemi.

Ruiny Samabaj na dnie jeziora Atitlan (źródło fot.: cronica.gt)

sobota, 1 kwietnia 2017

Nowe informacje na temat słynnego szkieletu "Naia" z Hoyo Negro

Oryginalny artykuł: Presentan avances del Proyecto Arqueologico Subacuatico Hoyo Negro en congreso de Vancouver

Dr James C. Chatters, główny badacz i jeden z kierujących Projektem Archeologii Podwodnej Hoyo Negro przekazał najnowsze rezultaty badań słynnego szkieletu „Naia”, o którym pisałam w 2014 roku (czytaj: "Zatopiona grota Hoyo Negro (stan Quintana Roo, Meksyk) stanowi prawdziwą kapsułę czasu"). Do tej pory wiadomo było, że szkielet znaleziony w grocie Hoyo Negro (rejon Tulum, stan Quintana Roo, Meksyk) należy do dziewczyny, zmarłej w wieku 15-16 lat, która przed około 13 000 lat żyła na ziemiach dzisiejszego Półwyspu Jukatan. W latach 2014-2016 grupa speleonurków, współpracując z miejscowymi i zagranicznymi ekspertami, zdołała zebrać 98 fragmentów szkieletu.

Czaszka i kości należące do "Naia" i znalezione w grocie Hoyo Negro (fot. Archiwum INAH-SAS)

piątek, 9 grudnia 2016

Nowe odkrycia w jaskiniach Majów na Jukatanie

Oryginalny artykuł: Reporta importantes hallazgos el Proyecto Gran Acuifero Maya del INAH

W ramach projektu, którego celem jest lokalizacja dawnych źródeł wody, specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) kontynuują badania majańskich jaskiń na Półwyspie Jukatan. Tym razem kolejnych odkryć dokonano w różnych grotach położonych w rejonie stanowisk archeologicznych Muyil, Tulum i Chumpón w stanie Quintana Roo (Meksyk). Kierujący pracami dr Guillermo de Anda Alanís podkreśla, że nowe odkrycia są znaczące, gdyż dostarczają wielu cennych informacji nie tylko na temat zmian klimatycznych, hydrologii tego obszaru i pierwszych mieszkańców kontynentu amerykańskiego, a szczególnie Półwyspu Jukatan, ale pozwalają również poznać rytuały Majów. Specjalista archeologii podwodnej, Robbert Schmittner zlokalizował ołtarz Majów pochodzący z wczesnego okresu postklasycznego (900-1200 n.e.). Jest to jeden z najlepiej zachowanych ołtarzy zarejestrowanych w tym rejonie. Jest niemal całkowicie pokryty warstwą stiuku, a zdobiące go reliefy przedstawiają postacie antropomorficzne i zoomorficzne oraz motywy abstrakcyjne. Wśród znalezionych tam darów ofiarnych wyróżnia się duży kawałek stalagmitu, który wiązany był z płodnością i żyznością. Poza tym badacze natrafili na pozostałości ceramiki i kamiennych murów.

Ołtarz Majów odkryty w jednej z jaskiń (fot. Leyla Ortega, Projekt GAM)

sobota, 8 października 2016

Eksploracja "cenote" Xlacah w Dzibilchaltun (stan Jukatan, Meksyk)

Oryginalny artykuł: Exploran el cenote Xlacah en la zona arqueologica de Dzibilchaltun

W ramach rozpoczętego w 2015 roku specjalnego i szeroko zakrojonego projektu, którego celem jest dokładny rejestr wszystkich cenotes na Półwyspie Jukatan, grupa badaczy (archeologów, inżynierów, geologów, kartografów) zdołała do tej pory zbadać około 60 cenotes na terenie stanów Jukatan i Quintana Roo. W ostatnim okresie zespół, którym kieruje specjalizujący się w archeologii podwodnej Guillermo de Anda Alanís z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) skupił się na cenote Xlacah, na terenie majańskiego stanowiska archeologicznego Dzibilchaltún. Pierwsze prace prowadzili tam nurkowie z University of Florida w 1957 roku, pod nadzorem archeologa Willy’ego Andrewsa, choć wówczas eksploracja podwodnej jaskini nie była łatwa, gdyż nie dysponowano takimi technikami, jak dzisiaj.

Cenote Xlacah w Dzibilchaltun (fot. Karla Ortega, Proyecto Gran Acuifero Maya)

niedziela, 29 maja 2016

INAH przygotowuje rejestr wszystkich "cenotes" na Jukatanie

Oryginalny artykuł: Emprenden el registro digital de los cenotes de la Peninsula de Yucatan

Od 2000 roku, Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) w Meksyku realizuje różne badania podwodnych jaskiń znanych jako cenotes. Obecnie wspiera nowy projekt interdyscyplinarny, którego celem jest uzupełnienie istniejącej bazy danych i opracowanie dokładnego rejestru wszystkich cenotes na Półwyspie Jukatan. W projekcie, zainicjowanym przez INAH, National Geographic Society, Universidad Tecnológica de la Riviera Maya, Banco de Desarrollo de América Latina (CAF) i Aspen Institute Mexico, uczestniczy grupa archeologów, biologów, geologów, speleologów i nurków. W badaniach zostanie wykorzystany specjalny program komputerowy, dzięki któremu będzie można zebrać tysiące fotografii, wykonywanych pod różnymi kątami, co pozwoli na przygotowanie trójwymiarowych modeli nie tylko materiału archeologicznego, ale i pełnego kontekstu danego znaleziska w poszczególnych cenotes. Program, którego autorem jest Corey Jaskolski, inżynier z National Geographic Society, był już wykorzystywany z powodzeniem w 2013 roku w Projekcie Hoyo Negro i okazał się idealny w badaniach zatopionych jaskiń.

Czaszka w cenote Holtún (fot. Paul Niklen)

niedziela, 18 października 2015

Dary ofiarne składane w rejonie wulkanu Nevado de Toluca (Meksyk)

Oryginalny artykuł: Metodos de fechamiento confirman el dilatado uso ritual del Nevado de Toluca

Najnowsze analizy i datowanie materiału archeologicznego, pochodzącego z okolic wulkanu Xinantécatl (znanego obecnie jako Nevado de Toluca) wykazały, że miejsce to odgrywało dużą rolę w życiu rytualnym mieszkańców Mezoameryki. Jednocześnie zostały potwierdzone informacje, które zachowały się w kronikach spisanych w XVI i XVII w. przez hiszpańskich zakonników, takich jak Bernardino de Sahagún, Juan de Torquemada, Alonso Ponce czy też Jacinto de la Serna (autor Tratado de las supersticiones, idolatrías, hechicerías, y otras costumbres de las razas aborígenes de México). Badacze z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) ustalili, że dary ofiarne składano w tym rejonie przez okres około 1200 lat.

Rejon wulkanu Nevado de Toluca (fot. Mauricio Marat, INAH)
Iris Hernández Bautista i Roberto Junco, specjaliści archeologii podwodnej z SAS (Subdirección de Arqueología Subacuática) analizowali najróżniejsze przedmioty znalezione podczas kilku sezonów prac, prowadzonych w ramach interdyscyplinarnego projektu, który obejmował nie tylko wykopaliska w terenie, ale również poszukiwania pozostałości archeologicznych w wodach jezior. W minionych latach zebrano materiał w pięciu  znajdujących się na szczycie i w kraterze miejscach: La Estructura, El Mirador, Lago del Sol (Jezioro Słońca), El Ombligo i Lago de la Luna (Jezioro Księżyca). Okazało się, że w rejonie Lago del Sol, dary ofiarne składano pod koniec okresu epiklasycznego (lata 650-900 n.e.) i na początku wczesnego okresu postklasycznego (lata 900–1520 n.e.). Natomiast w późniejszym czasie miejscem składania darów stało się Lago de la Luna.

Wydobywanie pozostałości archeologicznych (fot. Mauricio Marat, INAH)

środa, 10 września 2014

Opowieść o Samabaj - zatopionym mieście Majów

Oryginalny artykuł: El sitio sumergido en el lago Atitlan

9 września, w Narodowym Muzeum Archeologii i Etnologii w mieście Gwatemala, podczas cyklu konferencji pod patronatem Ministerstwa Kultury i Sportu, archeolog Sonia Medrano wygłosiła wykład „Zatopione miasto na dnie jeziora Atitlán”, który zbiegł się z emisją filmu „Atlantyda Majów”, zrealizowanego przez National Geographic. To wspaniała okazja, aby przypomnieć o tym wyjątkowym odkryciu jedynego podwodnego miasta Majów – Samabaj.

Jezioro Atitlán
Historia rozpoczęła się w 1996 roku, kiedy to Roberto Samayoa Asmus, nurkując w wodach jeziora Atitlán (Gwatemala), natrafił na głębokości 30 metrów na pozostałości dawnych budowli i zabytków kamiennych.
Tajemnicze miasto nazwano Samabaj: „sam” – od nazwiska swego odkrywcy i „abaj” od słowa „kamień”. Dwa lata później miasto zostało oficjalnie wpisane przez Instytut Antropologii i Historii (IDAEH) w Gwatemali do rejestru stanowisk archeologicznych.

Roberto Samayoa Asmus, odkrywca zatopionego miasta (fot. PrensaLibre)

poniedziałek, 19 maja 2014

Zatopiona grota Hoyo Negro (stan Quintana Roo, Meksyk) stanowi prawdziwą kapsułę czasu

Oryginalny artykuł: Encuentran en Hoyo Negro nuevas posibilidades para estudiar el origen del hombre americano

Przez ostatnie trzy lata specjaliści z Meksyku, USA i Kanady prowadzili dokładne badania ludzkiego szkieletu, odkrytego w zatopionej grocie Hoyo Negro na terenie meksykańskiego stanu Quintana Roo. Analizy laboratoryjne, przeprowadzone w USA i Kanadzie dowodzą, że szkielet pochodzi sprzed 12-13 tysięcy lat i stanowi najbardziej kompletny i genetycznie nietknięty szkielet znaleziony w Ameryce. Grota Hoyo Negro została zatopiona po ostatnim zlodowaceniu, które zakończyło się około 10 000 lat temu. Są to najstarsze szczątki zlokalizowane w Nowym Świecie. Szkielet należał do młodej dziewczyny, zmarłej w wieku 15-16 lat, nazwanej przez uczonych „Dziewczyną z Hoyo Negro” lub „Naia”. Badania prowadzone są w ramach Projektu Archeologii Podwodnej Hoyo Negro, Tulum, Quintana Roo, w którym uczestniczą: Pilar Luna Erreguerena (specjalistka od archeologii podwodnej INAH w Meksyku), James C. Chatters (światowej sławy antropolog i paleontolog z Applied Paleoscience and Direct AMS, znany dzięki odkryciu i badaniom tzw. Człowieka z Kennewick), Dominique Risollo (archeolog z Instytutu Waitt), Alberto Nava Blank i Roberto Chávez Arce (członkowie Projektu Speleologicznego Tulum – PET). Poza Narodowym Instytutem Antropologii i Historii (INAH), cennego wsparcia udzielili, między innymi: National Geographic Society, Instytut Waitt, Archaeological Institute of America i National Science Foundation. Współpracowano także z archeolog Adrianą Velázquez Morlet, dyrektorem Centrum INAH w Quintana Roo.

Grota Hoyo Negro (stan Quintana Roo, Meksyk) (fot.Roberto Chávez Arce, INAH)

poniedziałek, 31 grudnia 2012

Nowe jaskinie i cenote Majów

Oryginalny artykuł: Explora INAH tres sitios mayas ineditos
Zobacz także: Fotografie INAH

Dzięki archeologii podwodnej dowiedzieliśmy się o nowej studni cenote na Jukatanie i o dwóch nowych jaskiniach w stanie Campeche.

Cenote San Manuel ma 20 metrów głębokości. Prace archeologiczne były tutaj szczególnie trudne, gdyż nurkowie nie mogli przebywać pod wodą więcej niż 20 minut. Udało się jednak wydobyć ze studni dwie wazy Majów, pochodzące przypuszczalnie z lat 300 p.n.e. – 200 n.e., a zatem z późnego okresu preklasycznego. Jedna waza ozdobiona jest wizerunkiem antropomorficznym z elementami roślinnymi, a druga przedstawia twarz majańskiego dostojnika z diademem, na którym zachowały się jeszcze pozostałości niebieskiego i czerwonego barwnika. Poza tym znaleziono jeszcze około trzydziestu różnych naczyń ceramicznych, między innymi gliniane garnki i misy, a także szczątki ludzkie.

Prace w Cenote San Manuel (fotografia INAH)
Jaskinia Huachabi, o długości 500 metrów, znajduje się na terenie stanowiska archeologicznego Miramar, w rejonie Chenes (Campeche). W pięćdziesięciu miejscach natrafiono tam na najróżniejsze dary ofiarne, zwłaszcza naczynia ceramiczne, zniszczone w celach rytualnych już w czasach prekolumbijskich, a także szczątki zwierząt. Znaleziska datowane są na lata 600 – 900 n.e. W dwóch komnatach jaskini odkryto również fragmenty malowideł ściennych, przedstawiających postacie antropomorficzne, rośliny oraz insekty. Malowidła wykonano przy użyciu czerwonej glinki pochodzącej z jaskini i mogą okazać się znacznie starsze niż pozostałe dary ofiarne.

W jaskini Aktun aam, znajdującej się również na terenie stanu Campeche, Majowie odprawiali przypuszczalnie ceremonie inicjacyjne i puryfikacyjne. Archeolog Helena Barba Meinecke podkreśla, że w grocie o głębokości 200 metrów złożono naczynia i żarna, wykonane z wapienia znajdującego się wewnątrz jaskini i rytualnie zniszczone przez Majów.