Team finds earliest evidence of large-scale human-produced air pollution in South America. Phys.org 9.02.2015.
Kiedy w XVI w. Hiszpanie podbijali Amerykę Płd., ich największym sukcesem było odkrycie inkaskich kopalni srebra w górskim rejonie Potosí w
dzisiejszej Boliwii - największym na świecie zagłębiu
srebra. Inkowie od dawna wydobywali tam kruszec, ale Hiszpanie
w 1572 wprowadzili nową technologię, która wielokrotnie zwiększyła
produkcję i po raz pierwszy w historii pokryła Andy grubą warstwą
ołowianego pyłu. Część z tych zanieczyszczeń wiatry zaniosły aż 800 km na północny zachód, gdzie osiadły na lodowcu Quelccaya i zachowały się pod kolejnymi warstwami śniegu i lodu, aż do 2003, kiedy dotarli do nich naukowcy z Ohio State University. W
internetowym wydaniu Proceedings of the National Academy of Sciences
opisują oni badania rdzenia lodowego z lodowca Quelccaya, w
których odkryto warstwę datowaną na okres hiszpańskiego podboju Imperium
Inków, zawierającą ołów z kopalni srebra w Potosí.
![]() |
| Lodowiec Quelccaya w Peru (fot. Paolo Gabrielli, Ohio State University) |
