Znalezisko archeologiczne w Cerro Mayal ujawnia dowody na istnienie warsztatów ceramicznych kultury Moche

Oryginlany artykuł: Hallazgo arqueológico en Cerro Mayal revela evidencias de talleres de alfarería mochica 

Zespół Programu Archeologicznego Chicama (PRACH) Narodowego Uniwersytetu San Marcos (UNMSM) rozpoczął prace wykopaliskowe na stanowisku archeologicznym Cerro Mayal, małej osady położonej w dolinie Chicama, w regionie La Libertad, znanej z koncentracji warsztatów produkujących ceramikę kultury Moche. W rozmowie z agencją Andina archeolog Henry Tantaleán, współdyrektor PRACH, ujawnił, że nowy sezon, który rozpoczął się w trzecim tygodniu lipca, pozwolił już na odkrycie nowych form, zwłaszcza figurek, i talerzy garncarskich w górnych warstwach stanowiska. Badacz dodał, że wykopaliska w tym miejscu, które rozpoczęły się w zeszłym roku, zostały wznowione w celu pogłębienia wiedzy na temat produkcji ceramiki.  

Jedna z figurek znalezionych w Cerro Mayal (fot. ©ANDINA/Editora Perú)

             

W tym sezonie znaleziono więcej form, zwłaszcza figurek, a także talerze garncarskie i liczne odpady z procesu produkcji ceramiki. Dodał, że pierwsze warstwy stanowiska pokryte są dużą ilością ceramicznych odpadów produkcyjnych, co potwierdza tradycję garncarską osady. Miejsca produkcji ceramiki są znacznie mniej znane niż sama ceramika kultury Moche. Dlatego archeologom zależy na głębszym zrozumieniu funkcjonowania tych warsztatów. Wykopaliska pozwoliły również na identyfikację struktur architektonicznych związanych z produkcją naczyń ceramicznych. Zauważono, że w ubiegłym roku odkryto ściany zbudowane z suszonej cegły i kamienia, a także prawdopodobne obszary przeznaczone do produkcji naczyń. Archeolog z Narodowego Uniwersytetu San Marcos stwierdził, że jednym z najważniejszych odkryć jest to, że warsztaty nie były jedynie przestrzeniami produkcyjnymi, ale także miejscami zamieszkania. Teraz chcemy lepiej zrozumieć, jak zorganizowane były miejsca pracy garncarzy z Moche.

Cerro Mayal (fot. ©ANDINA/Editora Perú)

Badany obszar datuje się na VII w. n.e., na fazę, którą archeologia Moche określa jako późne Moche lub fazę IV, zgodnie z sekwencją ceramiki ustaloną w latach 40. XX w. przez badacza Rafaela Larco Hoyle'a. Specjalista podkreślił, że jest to pierwsza ingerencja w Cerro Mayal od prawie trzech dekad. Poprzednie wykopaliska zostały przeprowadzone pod koniec lat 80. i w połowie lat 90. XX wieku przez archeologów Glenna Russella i Banksa Leonarda, których pierwotne datowanie radiowęglowe posłużyło za punkt odniesienia dla tego stanowiska. Wiele z tych miejsc jest nękanych grabieżami i najazdami. W rzeczywistości miejsce to znajduje się na terenie firmy cukrowniczej Casa Grande. 

Figurka znaleziona w Cerro Mayal (fot. ©ANDINA/Editora Perú)

Jak podaje Henry Tantaleán, jest to zatem teren, który był całkowicie niezabezpieczony, podkreślając, że celem projektu jest zebranie jak największej ilości informacji o społeczności Moche, a w szczególności o jej produkcji ceramiki. Jednym z głównych celów nowego sezonu jest poprawa datowania miejsc produkcji ceramiki. Chociaż zespół uzyskał sześć dat w latach 90. XX wieku, techniki datowania metodą węgla C-14 stosowane w tamtym okresie były mniej precyzyjne niż te stosowane obecnie. Zespół PRACH wysłał już nowe próbki do laboratorium w Stanach Zjednoczonych, aby uzyskać dokładniejsze datowania radiowęglowe. Jak podkreśla Henry Tantaleán, zmniejszając niepewność datowania, będziemy w stanie powiązać stanowisko Cerro Mayal z innymi stanowiskami Mochica w dolinie Chicama, a na pewno z innymi stanowiskami w dolinach Moche i Jequetepeque.   

Prace na terenie Cerro Mayal (fot. ©ANDINA/Editora Perú)

                                

Badacz stwierdził, że poprzedni sezon pozwolił im zidentyfikować ściany z gliny i kamienia, a także potencjalne miejsca do produkcji naczyń ceramicznych. Odkrycia ujawniły również, że garncarze mieszkali w samych warsztatach; to znaczy, że budowle te pełniły podwójną funkcję: były przestrzenią produkcyjną i mieszkalną. Jak podaje Henry Tantaleán, w tym roku zespół dąży do poszerzenia analizy architektonicznej, aby lepiej zrozumieć organizację przestrzeni roboczych garncarzy z Moche jako jeden z najmniej zbadanych w archeologii Moche. Chociaż wiele wiadomo o grobowcach, elitach, szlachetnej ceramice i dużych miastach, ośrodki produkcji ceramiki są najmniej zbadane. Archeolog wyjaśnił, że Cerro Mayal jest częścią większego kompleksu archeologicznego znanego jako Mocollope, który prawdopodobnie pełnił funkcję politycznego, administracyjnego i religijnego centrum doliny Moche. W tym kontekście Cerro Mayal pełniło funkcję centrum produkcji ceramiki dla tego kompleksu i prawdopodobnie był dostawcą ceramiki do innych stanowisk Moche z VII wieku, w tym do Licapa II, które ten sam program archeologiczny prowadzi od sześciu lat i będzie kontynuował badania w przyszłym sezonie. Jedną z naszych niewiadomych było pochodzenie ceramiki z Licapa II. Jednym z głównych kandydatów zawsze był Cerro Mayal – powiedział Henry Tantaleán.  

Fragment figurki znalezionej w Cerro Mayal (fot. ©ANDINA/Editora Perú)

Tantaleán wyjaśnił, że chociaż funkcja Cerro Mayal w produkcji ceramiki była już znana w literaturze archeologicznej, dostępne informacje na temat wykopalisk z lat 80. i 90. XX wieku nigdy nie zostały szczegółowo opublikowane. Część z tych zapisów znajduje się w archiwach i repozytoriach Ministerstwa Kultury, a oryginalne notatki terenowe i dzienniki znajdują się na Uniwersytecie Harvarda w Stanach Zjednoczonych. Zważywszy na trudności w dostępie do tego rozproszonego materiału, zespół PRACH uznał, że bardziej praktyczne i dokładne będzie pozyskiwanie nowych informacji poprzez bieżące wykopaliska, niż rekonstrukcja starych zapisów. Zdaniem badacza, pozwoli im to na stworzenie pełniejszego katalogu form ceramicznych z tego stanowiska – form, stempli, figurek i naczyń z malowanymi i rzeźbionymi zdobieniami – a także na uściślenie zarówno chronologii względnej, opartej na typologii ceramiki, jak i chronologii bezwzględnej, wykorzystując nowe datowania radiowęglowe.

Prace w Cerro Mayal (fot. ©ANDINA/Editora Perú)

Henry Tantaleán poinformował, że obecna kampania potrwa około 15 dni. Zespół PRACH zamierza podwoić obszar wykopalisk wykopanych w zeszłym roku – 50 metrów kwadratowych – poprzez dodanie kolejnych 50 metrów kwadratowych, osiągając łącznie około 100 metrów kwadratowych. Byłyby to największe wykopaliska, jakie kiedykolwiek przeprowadzono w Cerro Mayal, pozwalające na pełniejsze zrozumienie jego architektury. Projekt jest realizowany przez Chicama Archaeological Program przy wsparciu finansowym Narodowego Uniwersytetu San Marcos i Peruwiańskiego Instytutu Studiów Archeologicznych. Ma on na celu dostarczenie nowych informacji na temat organizacji ekonomicznej, technologicznej i społecznej produkcji ceramiki Mochica w dolinie Chicama.