Co kości zwierząt mówią o społeczeństwie Majów

Oryginalny artykuł: Beyond the temples: ancient bones reveal the lives of the Maya working class

Większość naszej wiedzy na temat cywilizacji Majów dotyczy rodzin królewskich, ich pałaców i świątyń. Nie dysponujemy jednak zbyt wieloma informacjami o życiu dziesiątek tysięcy ludzi o niższym statusie społecznym. Chcąc poznać nieco lepiej ich codzienne życie, Ashley Sharpe, doktorantka z University of Florida postanowiła zwrócić uwagę na kości zwierząt, pochodzące ze stanowisk archeologicznych Majów i przechowywane obecnie w Florida Museum of Natural History, gdzie kolekcja licząca 22 tysiące najróżniejszych szczątków zwierzęcych, stanowi jeden z największych tego typu zbiorów znajdujących się poza Ameryką Środkową. Szczegółowe wyniki badań zostaną opublikowane w tym miesiącu w Journal of Anthropological Archaeology.

Kość tapira ze specjalnymi nacięciami, która mogła służyć jako instrument muzyczny
(źródło fotografii: University of Florida News)

Kości zwierząt dostarczają informacji o złożoności systemu politycznego i gospodarczego na ziemiach Majów, o wzajemnych relacjach pomiędzy rodzinami królewskimi i elitą a ludnością o znacznie niższym statusie społecznym, o nabywaniu i dystrybucji żywności i dostępie różnych grup społecznych i miast do poszczególnych gatunków. Ashley Sharpe i Kitty Emery, kuratorka Muzeum, zbadały szczątki zwierzęce odkryte na terenie trzech ośrodków Majów: Piedras Negras, Yaxchilan i Aguateca. Pozwoliło to na ustalenie przepływu zasobów zwierzęcych pomiędzy mieszkańcami tych miast a ich partnerami handlowymi, a także pomiędzy rodzinami królewskimi zamieszkującymi stolice a ludnością z mniejszych, okolicznych ośrodków wchodzących w skład danego królestwa.

Jedna z budowli mieszkalnych w Aguateca (fot. Ashley Sharpe)

Miasta Majów: Aguateca (Gwatemala)

Ruiny miasta Aguateca, którego dawna nazwa brzmiała K’inich Pa’ Witz, wznoszą się na urwistym stoku nad jeziorem Petexbatún. Zostały one odkryte przypadkowo w 1957 roku przez tzw. chicleros, czyli robotników zapuszczających się w głąb dżungli w celu zbierania żywicy z drzew kauczukowych. Dziesięć lat później dotarł tam Ian Graham, a w 1993 roku Steve Houston. Zakrojone na szeroką skalę prace wykopaliskowe prowadził Takeshi Inomata, początkowo (1990-1993) w ramach Projektu Petexbatun, kierowanego przez Arthura Demaresta, a później (1996-1999) na czele własnego Projektu Archeologicznego Aguateca.

Zapis glficzny K'inich Pa' Witz - nazwy, jaką Aguateca nosiła w czasach Majów
(detal ze Schodów Glificznych w Dos Pilas)

Dostępu do miasta bronił wąwóz, nad którym Majowie wieszali niegdyś mosty. Wykorzystując swe strategiczne położenie, Aguateca stała się w późnym okresie klasycznym wielkim ufortyfikowanym ośrodkiem. Podjęcie wszelkich możliwych środków obronnych wynikało z faktu, że w owych latach ziemie wokół jeziora Petexbatún i rzeki Río de la Pasión stały się sceną licznych konfliktów wojennych, w których uczestniczyły sąsiednie miasta.


Wąwóz w Aguateca