wtorek, 31 października 2017

Rytualna przemoc w Pacopampa

Oryginalny artykuł: Researchers have found signs of ritual violence on skeletons from an ancient civilization in the Andes

W latach 2005-2015, na terenie stanowiska archeologicznego Pacopampa (region Cajamarca, północne Peru) odkryto szczątki 104 osób, w tym 66 dorosłych i 38 dzieci, pochodzące z okresu formatywnego środkowego (lata 1200-800 p.n.e.) i formatywnego późnego (lata 800-500 p.n.e.). Obecnie grupa japońskich i peruwiańskich uczonych postanowiła przeprowadzić bardziej szczegółowe badania antropologiczne. Tomohito Nagaoka, Yuji Seki, Kazuhiro Uzawa i Daniel Morales Chocano zwrócili szczególną uwagę na siedem szkieletów dorosłych osób, złożonych w platformie ceremonialnej. Zachowały one wyraźne ślady urazów na kościach, a zwłaszcza widoczne pęknięcia czaszek. Zdaniem badaczy, tego typu okaleczenia nie powstały podczas wypadków, lecz świadczą raczej o zamierzonych i powtarzanych uderzeniach. Pomimo to obrażenia niekoniecznie musiały doprowadzić do śmierci, gdyż wszystko wskazuje na to, że niektóre z nich były leczone.

Pochówki osób z pozostałosciami okaleczeń (fot. Nagaoka et al., PLOS ONE, 2017)

środa, 25 października 2017

Turkusy z Canyon Creek (Arizona)

Oryginalny artykuł: Research sheds new light on early turquoise mining in Southwest

Turkus – ze względu na swe kulturowe znaczenie, szczególnie dla wspólnot rdzennych Amerykanów – jest ikoną południowo-zachodnich ziem obecnych Stanów Zjednoczonych. Chcąc dowiedzieć się więcej o początkach wydobywania turkusów i o ich dystrybucji w tym regionie przed przybyciem Hiszpanów, uczeni z University of Arizona połączyli badania archeologiczne i geochemiczne. Dr Saul Hedquist i jego współpracownicy postanowili odwiedzić – uważaną do tej pory za stosunkowo małą – kopalnię turkusów we wschodniej Arizonie. Ich znaleziska sugerują, że kopalnia w Canyon Creek, leżąca na terenie rezerwatu Apaczów „White Mountain” była w rzeczywistości znaczącym źródłem turkusów.

Turkus pochodzący ze złóż w Canyon Creek (fot. Saul Hedquist)

sobota, 21 października 2017

Amazonia trzecim miejscem udomowienia ryżu

Oryginalny artykuł: Rice so nice it was domesticated thrice

Najnowsze badania wykazują, że dziko rosnący ryż został udomowiony niezależnie od siebie na trzech kontynentach, gdyż do Azji i Afryki dołączyła teraz Ameryka Południowa. W Nowym Świecie odmianę ryżu Oryza udomowiono około 4000 lat temu, choć jego uprawa przypuszczalnie została porzucona jeszcze przed dotarciem tam Europejczyków. Do tej pory brakowało konkretnych dowodów, potwierdzających spożywanie ryżu w czasach prekolumbijskich. Obecnie botanicy przeanalizowali fitolity, mikroskopijne twory krzemionkowe, które gromadzą się w komórkach roślinnych i trwają nadal nawet po zniszczeniu i rozkładzie roślin. Dzięki temu uczeni mogą odczytać z ich formy rodzaj i gatunek rośliny, w której powstały.

Botanicy przybywają na teren Monte Castelo (Brazylia) (fot. University of Exeter)

wtorek, 17 października 2017

Odkrycie pozostałości cytadeli Inków

Oryginalny artykuł: Evaluan acciones ante descubrimiento de ciudadela en Cusco

W minionym tygodniu poinformowano o prawdopodobnym odkryciu pozostałości cytadeli Inków, porośniętej roślinnością i leżącej na granicy prowincji Quellouno (La Convención) i Yanatile (Calca). Na dawne ruiny natrafiło przypadkowo czterech pasterzy: Javier Pazo Chipa, Venancio Encalada Paravecino, Belisario Álvarez Aranibar i Justo Puma Huamán,, którzy 9 września dotarli na tereny doliny Lacco Yavero i Santuario Nacional de Megantoni, o pięć dni drogi od wioski Sacramento. W celu potwierdzenia znaleziska zorganizowano specjalną ekspedycję.

Pozostałości murów, na które natrafili pasterze (żródło: Andina)

niedziela, 15 października 2017

Odtworzenie wyglądu "Damy Czterech Tupus"

Oryginalny artykuł: Revelan rostro de la "Dama de los cuatro tupus" de Caral

W ubiegłym roku pojawiła się informacja o odkryciu na terenie stanowiska archeologicznego Áspero (dolina Supe) pochówku kobiety o wysokim statusie społecznym, pochodzącym sprzed 4500 lat (czytaj: Pochówek kobiety sprzed 4500 lat odkryty w Aspero). Kobietę nazwano „Damą Czterech Tupus”, gdzie słowo tupu określa kościane szpile do spinania, znalezione przy zmarłej. Obecnie, dzięki zastosowaniu techniki trójwymiarowego obrazu, zdołano zrekonstruować jej wygląd.

Wygląd "Damy Czeterch Tupus" (fot. Andina)