W Ekwadorze znaleziono wyjątkowy pochówek kobiety

Oryginalny artykuł: 1,200-year-old remains of dismembered pregnant woman in Ecuador hint at 'enigmatic' sacrifice to thwart El Niño 

Archeolodzy z kilku uniwersytetów w USA, prowadzący wykopaliska w Ekwadorze odkryli bogaty pochówek ciężarnej kobiety i jej płodu. Kobieta zmarła około 1200 lat temu, a badania jej kości ujawniły, że została pobita, a jej ciało rozczłonkowane. W grobie znaleziono też głowę innej osoby i ofiarę całopalną, co skłoniło uczonych do podejrzeń, że została ona złożona w ofierze. Jak podaje Sara Juengst (z University of North Carolina w Charlotte) ten dość zagadkowy pochówek został znaleziony na terenie Buen Suceso i związany jest z tak zwaną tradycją Manteño (lata 650–1532), okresem który charakteryzował się złożonymi systemami wodzostw ludności nadbrzeżnej, zajmującej się głównie rolnictwem.

Mapka przedstawiająca polożenie stanowiska Buen Suceso (źródło ilustracji: Latin American Antiquity)

W Chupacigarro (dolina Supe) odkryto budowlę piramidalną

Oryginalny artykuł: Hallazgo arqueológico en valle de Supe: descubren nuevo edificio piramidal en Chupacigarro

Multidyscyplinarny zespół z Caral odkrył budowlę piramidalną w tak zwanym „Sektorze F” stanowiska archeologicznego Chupacigarro, położonego w odległości jednego kilometra na zachód od Caral, w dolinie rzeki Supe (prowincja Barranca, region Lima). Prowadzone niedawno prace wykopaliskowe pozwoliły odsłonić tę budowlę, która była pokryta wyschniętymi drzewami huarango i zaroślami. Po ich usunięciu widać było kamienne mury, które tworzą co najmniej trzy nałożone na siebie platformy. Mury te składają się z dużych, pionowo ustawionych kamieni zwanych huancas. które wyznaczają narożniki czworokątnego budynku i centralne schody, umożliwiające dostęp do górnej części budowli. Ministerstwo Kultury podkreśliło, że badania tej budowli piramidalnej pozwolą zespołowi z Caral (kierowanemu przez Ruth Shady) poznać pełny układ urbanistyczny ośrodka Chupacigarro i udostępnić go zwiedzającym wraz z Caral. 

Budowla piramidalna odkryta przez archeologów w Chupacigaro (źródło ilustracji: Andina)

Pozostałości kukurydzy i innych roślin na dawnych żarnach

Oryginalny artykuł: Identifican restos de maíz en artefactos de molienda de más de 6,000 años, hallados en sitio hoy ocupado por Xochimilco

Na dawnej wysepce na środku jeziora Xochimilco w mieście Meksyk znajduje się dziś stanowisko archeologiczne San Gregorio Atlapulco, przykładowe miejsce, w którym można dowiedzieć się o przejściu od łowiectwa-zbieractwa do rozwoju pierwszych osad na tym obszarze w okresie od 8000 do 5500 lat temu. Prawie 10 lat po badaniach archeologicznych miejsce to rzuca nowe światło na procesy, które doprowadziły grupy łowców-zbieraczy z końca plejstocenu do osiadłego trybu życia w środkowym holocenie, co wynika z badań laboratoryjnych przeprowadzonych w latach 2013–2015. Na podstawie prac archeologii eksperymentalnej i analiz mikroskopowych specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) oraz Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego Meksyku, odnaleźli na zachowanych fragmentach żaren ślady obróbki roślin i zidentyfikowali ich pozostałości.

Pozostałości dawnych żaren znalezione w San Gregorio Atlapulco (fot. Projekt AISACM)

Artystyczna złożoność tatuaży na 1200-letnich mumiach z Peru

Oryginalny artykuł: Destacan complejidad artística de tatuajes en momias de Perú de 1,200 años de antigüedad 

Thomas G. Kaye (z Foundation for Scientific Advancemeny, Arizona, USA), Judyta Bąk (z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków), Henry William Marcelo (z Universidad Nacional José Faustino Sánchez Carrión, Huacho, Peru) i Michael Pittman (z School of Life Sciences, University of Hongkong, Chiny i Institute of Archaeology, University College, Londyn, Wielka Brytania) przebadali ponad 100 mumii kultury Chancay w poszukiwaniu tatuaży. Ta praktyka kulturowa spotykana jest na całym świecie od ponad 5000 lat, od Europy po Azję i Amerykę Południową. Obecnie dzięki wykorzystaniu fluorescencji stymulowanej laserem odkryto tatuaże na 1200-letnich mumiach z Peru. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie naukowym Proceedings of the National Academy of Sciences, a analiza tych rysunków na skórze sugeruje, że niektóre z nich były efektem szczególnego wysiłku, wykazującego złożoność artystyczną. 

(A) Rysunek przedstawiający figurkę ceramiczną z tatuażami podobnymi do tych zachowanych na zmumifikowanych szczątkach.
(B) Przykład sztuki tekstylnej. (C) Położenie Chancay. Artefakty ze zbiorów Muzeum Archeologicznego „Arturo Ruiz Estrada”
(źródło ilustracji: Proceedings of the National Academy of Science)

X'baatún, dobrze zachowane miasto Majów na Jukatanie

Oryginalny artykuł: Proyecto arqueológico explora X’baatún, un sitio maya bien conservado en Tekal de Venegas, Yucatán

20 lat temu w Tekal de Venegas na Jukatanie powstał Park Oxwatz, zarządzany przez stowarzyszenie ekoturystyczne, które w 2018 roku połączyło siły z grupą archeologów, złożoną ze specjalistów z Hiszpanii i Meksyku, aby badać i pogłębiać wiedzę na temat miasta Majów X'baatún, które rozpościera się na obszarze o powierzchni 5,5 kilometrów kwadratowych. Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) przeprowadził tam sześć sezonów wykopaliskowych, którymi kierowali Juan García Targa i Carmen Varela Torrecilla. Dostarczyły  one informacji o tym miejscu, zarejestrowanym w Atlasie Archeologicznym Jukatanu w 1980 roku.

Plan X'baatun (Projekt Izamal 2005, autorzy: Jose Estrada Faisal i Miguel Covarrubias)