Ludzie skolonizowali wysokie Andy już pod koniec plejstocenu

Oryginalny artykuł: Archaeologists document highest altitude ice age human occupation in Peruvian Andes. Phys.org 23.10.2014.

W peruwiańskich Andach zespół archeologów z University of Maine odkrył najwyżej położone (4500 m n.p.m.) i najstarsze na świecie (ponad 12 tys. lat) ślady osadnictwa wysokogórskiego. Ich odkrycie przesuwa datę ludzkiego osadnictwa na terenach wysokogórskich o prawie tysiąc lat wstecz.

Pomimo niskich temperatur, wysokiego natężenia promieniowania słonecznego i niskiej zawartości tlenu grupy myśliwych-zbieraczy zainicjowały kolonizację tych odległych terenów już pod koniec plejstocenu, zaledwie 2 tys. lat po dotarciu ludzi do Ameryki Południowej. Zdaniem antropologa Kurta Rademakera badania nad tym, jak ludzie przystosowywali się do tak ekstremalnych warunków środowiskowych, jest ważne dla zrozumienia ludzkiej kulturowej i genetycznej zdolności do przetrwania.

Na stanowisku archeologicznym Pucuncho (4355 m n.p.m.) znaleziono 260 narzędzi takich jak groty, narzędzia obrabiane dwustronnie i jednostronne skrobaki, których wiek oceniono na do 12800 lat. W jaskini Cuncaicha (4480 m n.p.m.) znaleziono dobrze zachowane i udokumentowane ślady osadnictwa sięgające 12400 lat wstecz, w tym ślady sadzy na suficie i sztukę naskalną. Większość kamiennych narzędzi z Cuncaicha została wykonana z miejscowego obsydianu i andezytu, a znalezione kości pokazują, że polowano na wikunie, gwanako i taruki.

Jaskinia Cuncaicha (fot. Kurt Rademaker)

Najstarsze ślady ludzkiego osadnictwa w Kanadzie

Oryginalny artykuł: Earliest sign of human habitation in Canada. Stone Pages 30.09.2014.

U północnego wybrzeża Kolumbii Brytyjskiej naukowcy znaleźli prawdopodobnie najstarsze w Kanadzie ślady ludzkiej działalności. Stanowisko pochodzące sprzed około 14 tys. lat leży obecnie pod kilkuset metrami wody na dnie oceanu koło archipelagu Haida Gwaii (Wysp Królowej Charlotty). Archeolog Quentin Mackie z University of Victoria badający ten rejon od 15 lat uważa, że niegdyś archipelag tworzył jedną dużą wyspę, zamieszkaną przez lud zajmujący się połowem łososia. Poziom morza był wówczas o 100 m niższy od dzisiejszego, a główna wyspa dwukrotnie większa. 

Przy użyciu autonomicznego pojazdu podwodnego badacze przeskanowali 25 km terenu, który niegdyś tworzył koryta rzek. Mackie uważa, że zdjęcia pokazują przynajmniej jeden kamienny jaz wzniesiony ludzką ręką i wykorzystywany do zaganiania ryb. Na zdjęciu widać zarys muru z dużych kamieni ułożonych w poprzek strumienia; taka technika połowów była stosowana przez wiele starożytnych kultur. Na podstawie datowania radiowęglowego innego stanowiska archeologicznego na wyspie wiek tamy ocenia się na 13800 lat.

Kamienno-drewniany jaz sprzed 2500 lat znaleziony przez archeologów na Gwaii Haanas (fot. Parks Canada)

Zdjęcia zostaną teraz przebadane przez geologa, który sprawdzi, czy nie jest to naturalna formacja, a w przyszłym roku zespół wróci na stanowisko, żeby pobrać próbki osadów i poszukać ewentualnych narzędzi kamiennych.

Zdaniem Ernie Gladstone - inspektora nadzoru z Gwaii Haanas - teoria Mackie'ego jest zgodna z ustnymi przekazami rdzennych Amerykanów z tego rejonu.

Mężczyzna z Kennewick był myśliwym i podróżnikiem

Oryginalny artykuł: Kennewick Man looked Polynesian and came from far away. Stone Pages 5.09.2014.

Mężczyzna z Kennewick - zmarły 9 tys. lat temu w dolinie rzeki Columbia - był łowcą fok, który dużo podróżował i cierpiał z powodu grotu wbitego w biodro, pięciu złamanych żeber, które się nie zrosły prawidłowo, dwóch niewielkich urazów czaszki oraz zwyrodnienia barku na skutek częstego rzucania oszczepem. Przybył prawdopodobnie z północno-zachodniego wybrzeża Ameryki Płn. - z Alaski lub Wysp Aleuckich, a być może nawet aż z odległej Azji. Do takich wniosków doszli autorzy książki, która ukaże się na jesieni "Kennewick Man: The Scientific Investigation of an Ancient American Skeleton" (Człowiek z Kennewick: badania starożytnego amerykańskiego szkieletu). Książka przedstawia wyniki pracy kilkudziesięciu osób i opisuje najróżniejsze badania i testy, jakim został poddanych szkielet odkryty w 1996. 

Rekonstrukcja głowy mężczyzny z Kennewick (fot. Smithsonian Institution)

Warsztat sprzed 13,5 tys. lat odkryty w lesie w Idaho

Oryginalny artykuł: 13,500-Year-Old Tool-Making Site Uncovered in Idaho Forest. Western Digs 8.05.2014.

Na lesistym brzegu rzeki North Fork Clearwater w stanie Idaho (płn-zach. USA) archeolodzy znaleźli narzędzia i kamienne odłamki (debitaż) sprzed 13,5 tys. lat. Artefakty znajdowały się w warstwie gleby zawierającej węgiel drzewny, który został datowany metodą radiowęglową na 13740-13490 lat. Ponadto kilka warstw powyżej badacze znaleźli 19 kamiennych grotów wykonanych w technologii Western Stemmed. z których najstarszy jest datowany na nieco ponad 11 tys. lat. Badacze uważają, że nie była to stale zamieszkana wioska, ale obóz, w którym myśliwi-zbieracze zatrzymywali się okresowo. Analiza artefaktów pokazała, że polowali na króliki i prowadzili wymianę handlową z odległymi rejonami. 

Kamienne groty z Kelly Forks. Rozmaitość grotów znalezionych w Kelly Forks ilustruje ponad 13 tys. ludzkiej obecności, w tym: grot Goshen z północy Wielkich Równin (drugi od lewej) i najstarszy z tradycji Western Stemmed (trzeci od lewej) (fot. Laura Longstaff)

Paleoindianie budowali pułapki do polowania na karibu w małych grupach

Oryginalny artykuł: Prehistoric caribou hunting structure discovered beneath Lake Huron. Phys.org 28.04.2014.

Na dnie jeziora archeologowie odkryli dowody na prehistoryczne polowania na karibu, zyskując niespotykany dotąd wgląd w organizację społeczną najwcześniejszych mieszkańców regionu Wielkich Jezior. Artykuł opisujący szczegółowo znalezioną na dnie jeziora Huron pułapkę do nagonki na karibu sprzed 9 tysięcy lat ukazało się w Proceedings of the National Academy of Sciences.

Drop 45 Drive Lane. (A) Plan pokazujący główne elementy topograficzne oraz wzniesione przez ludzi. Czarne kropki reprezentują położenie kamieni tworzących główną alejkę. Czatownie dla myśliwych zostały opisane (blind). Wzniesione brukowane powierzchnie na północ i zachód od alejki znajdują sie 1-2 m wyżej od podłoża skalnego, na którym umieszczono kamienie tworzące alejkę. Plan został opracowany na podstawie obrazu akustycznego. (B) Akustyczny obraz alejki stanowiący mozaikę obrazów z sonaru.  Jasne obiekty to kamienie, które silnie odbijają sygnały akustyczne, ciemne to akustyczne cienie (fot.  University of Michigan)