W rejonie El Rosario (Baja California) zarejestrowano dziesiątki petroglifów

Oryginalny artykuł: INAH registra 16 sitios con petrograbados en El Rosario, BC

W okolicach El Rosario (stan Baja California, Meksyk) badacze z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) zdołali zarejestrować 16 miejsc z dziesiątkami przykładów sztuki naskalnej, głównie petroglifów, które pochodzą sprzed co najmniej 1500 lat. Pierwsze informacje o petroglifach INAH uzyskał w latach 2017-2018 od okolicznych mieszkańców, a w 2019 roku skupiono się na poszukiwaniu kolejnych.

Petroglify z okolic El Rosario (fot. Centrum INAH-Baja California)

La Giganta - region kulturowy w Kalifornii Dolnej Południowej

Oryginalny artykuł: Complejo arqueologico en Sierra de la Giganta da nuevas luces sobre pasado indigena de BCS

Po dziesięciu latach prac archeologicznych, prowadzonych w pobliżu miejscowości San Javier (Kalifornia Dolna Południowa), zdołano poznać region kulturowy La Giganta, związany z głębokimi wąwozami pasma górskiego o długości 240 kilometrów, na wprost Zatoki Kalifornijskiej. Do chwili obecnej zidentyfikowano i zarejestrowano 150 stanowisk archeologicznych, w tym również dużą ilość petroglifów sprzed kilkuset lat. Kierujący projektem badawczym Carlos Mandujano Álvarez z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) w Kalifornii Dolnej Południowej szuka tam śladów ludności, która zamieszkiwała owe okolice w czasach prekolumbijskich.

Pasmo górskie La Giganta (fot. Carlos Mandujano, INAH)

Teren badań obejmuje sześć różnego typu stanowisk skoncentrowanych w rejonie wąwozu zwanego La Montosa, leżącego w odległości 22 km od wybrzeża Morza Korteza. Carlos Mandujano Álvarez natrafił tam na kilka obozowisk na wolnym powietrzu i na dwa w jaskiniach oraz na dwa miejsca z petroglifami. W północnej części płaskowyżu zachowało się najwięcej przykładów sztuki naskalnej. Na obszarze o długości zaledwie 30 metrów i szerokości 20 m znajduje się ponad 100 najróżniejszych elementów. Petroglify na skraju urwiska przedstawiają motywy abstrakcyjne i geometryczne, jak kręgi, czy linie równoległe lub rozchodzące się promieniście, być może odnoszące się do ciał niebieskich. Są też wizerunki zwierząt, szczególnie zajęcy i ryb.

Jeden z petroglifów (fot. Carlos Mandujano, INAH)

Pierwsza oficjalna ekspedycja archeologiczna na wyspach Coronado

Oryginalny artykuł: Realizan primera expedicion arqueologica oficial en Islas Coronado (Baja California)

W odległości około 16 kilometrów od Tijuany leżą cztery wysepki, zwane ogólnie Coronado. Są to: Coronado Sur (z zatoką Puerto Cueva), Coronado Norte, Coronado Centro i Pilón de Azúcar (zamieszkiwana przez ptactwo). Meksykański badacz Antonio Porcayo Michelin z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) i Amerykanin Todd Braje z Uniwersytetu Stanowego w San Diego (Kalifornia) kierują obecnie oficjalną ekspedycją archeologiczną na wyspach, poszukując śladów pierwszych mieszkańców Ameryki.

Przemierzanie wyspy Coronado Sur (fot. Antonio Porcayo, INAH)

Przemierzanie wyspy Coronado Norte (fot. Antonio Porcayo, INAH)

Ślady pierwszych Amerykanów w Cueva Tecolote #2 (Półwysep Kalifornijski)

Oryginalny artykuł: Estudian Cueva Tecolote 2, un asentamiento paleocostero de 10 000 anos de antigueedad

W Zatoce La Paz, na wprost Wyspy Ducha Świętego (Kalifornia Dolna Południowa), uczeni z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) badają stanowisko archeologiczne, zwane Cueva Tecolote #2, gdzie zachowały się ślady pierwszych mieszkańców kontynentu amerykańskiego. W tej jaskini, znajdującej się na wysokości 30 m n.p.m., na plaży Tecolote, natrafiono na liczne pozostałości muszli. Mięczaki służyły za pożywienie, ale muszle wykorzystywano do wyrobu ozdób, a nawet używano jako narzędzia. Odkryto też kamienne skrobaczki, półokrągły nóż i trójkątne ostrze krzemienne, choć krzemień nie jest często spotkany w tym regionie. Na podstawie datowania radiowęglowego muszli ustalono, że znaleziska pochodzą sprzed 10 000 lat, co czyni z Cueva Tecolote #2 jedno z najstarszych stanowisk archeologicznych na Półwyspie Kalifornijskim.

Wejście do jaskini, oznaczonej jako stanowisko archeologiczne Cueva Tecolote #2 (fot. Harumi Fujita)

Kierująca badaniami Harumi Fujita podaje, że miejsce to było zamieszkiwane od wczesnego holocenu do późnego holocenu, a przybrzeżne obozowiska wyraźnie świadczą o eksploatacji surowców pochodzących z morza. Analizy zebranego materiału dowodzą, że poławiano nie tylko mięczaki, ale również żółwie morskie, różne gatunki ryb, jeżowce i kraby. Poza tym wyrabiano przedmioty z kości, przypuszczalnie jeleni, wykorzystywane do obróbki włókien.

Nóż znaleziony w Cueva Tecolote #2 (fot. Harumi Fujita)

Malowidła naskalne w Jaskini San Borjitas

Oryginalny artykuł: Pinturas rupestres de la Cueva de San Borjitas de las mas antiguas del estilo gran mural

Na wysokości 250 metrów, w pobliżu potoku San Baltasar znajduje się wejście do Jaskini San Borjitas, we wnętrzu której zachowały się jedne z najpiękniejszych malowideł naskalnych, należących do tak zwanej tradycji Gran Mural. Okoliczne rejony były zamieszkiwane juz 7500 lat temu. San Borjitas jest jednym z trzech udostępnionych zwiedzającym stanowisk archeologicznych w paśmie górskim Guadalupe, rozciągającym się na zachód od miejscowości Mulegé, kilka kilometrów od Zatoki Kalifornijskiej. Rozległa i zacieniona jaskinia stanowiła idealne miejsce dla malowideł naskalnych.

Jaskinia San Borjitas (po prawej) (fot. Mauricio Marat / INAH)

María de la Luz Gutiérrez, archeolog z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) w Meksyku od trzydziestu lat bada malowidła naskalne w południowej części stanu Baja California (Meksyk). Swoją pracę rozpoczęła w paśmie górskim San Francisco, a potem kontynuowała ją w górzystym rejonie Guadalupe. Jest przekonana, że tradycja Gran Mural pojawiła się po raz pierwszy właśnie w Jaskini San Borjitas i dopiero później rozprzestrzeniła się na cały obszar kulturowy. Do tej pory zdołała zarejestrować w tej grocie 120 motywów o różnych rozmiarach.

Malowidła w Jaskini San Borjitas (fot. Mauricio Marat / INAH)

Malowidła naskalne w El Vallecito i przesilenie zimowe

Oryginalny artykuł: INAH identifica evento arqueoastronomico en pintura rupestre de El Vallecito

Badacze z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), po przeprowadzeniu obserwacji i szczegółowych pomiarów pozycji słońca, zarejestrowali zjawisko o charakterze archeoastronomicznym, dostrzegalne - podczas równonocy jesiennej i przesilenia zimowego - na malowidle naskalnym, znanym jako El Hombre en el Cuadro (“Człowiek w ramce”), na terenie El Vallecito, w meksykańskim stanie Baja California (Kalifornia Dolna).

Malowidło El Hombre en el Cuadro w El Vallecito (fot. Centrum INAH - Baja California)

Zjawisko zauważył archeolog José Aguilar, współpracujący z Projektem Archeologicznym El Vallecito, prowadzonym przez Centrum INAH w Baja California i kierowanym przez Antonio Porcayo Michelini. W dniu przesilenia zimowego, około godziny 15.30, promień słońca pada na skałę i zaczyna przesuwać się w stronę malowidła, wykonanego cienką linią w kolorze czerwonym i przedstawiającego kwadrat z umieszczoną wewnątrz postacią ludzką. Następnie światło pada na dolną linię ramki i powoli zmierza w stronę lewej ręki postaci. Tuż przed godz. 16.00, promień świetlny dociera do prawej linii kwadratu i zmienia się w lśniący trójkąt, który przypomina wyglądem trójkątne ostrze, po czym zmniejsza się i znika.

Promień słońca w formie trójkątnego ostrza (fot. Centrum INAH - Baja California)

Wyspy na Morzu Korteza zachowały ślady pierwszych mieszkańców Meksyku

Oryginalny artykuł: Las islas del Mar de Cortes - 10 anos como patrimonio mundial

W ubiegłym roku minęło dziesięć lat od momentu wpisania 244 wysp i obszarów chronionych Zatoki Kalifornijskiej na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Ten wyróżniający się pięknem region jest co prawda uważany za naturalne laboratorium, pozwalające na badania ewolucji gatunków, ale okazuje się, że wyspa Espiíritu Santo (Wyspa Ducha Świętego) zachowała również ślady pierwszych mieszkańców Meksyku. 

Zatoka na wyspie Espiíritu Santo (fot. Héctor Montaño / INAH)

Archipelag, obejmujący wyspy Espiíritu Santo i La Partida leży w odległości 25 kilometrów od wybrzeża zatoki, gdzie obecnie wznosi się miasto La Paz. Tereny te są schronieniem dla sokołów wędrownych, rybołowów i mew, a lwy morskie pływają między wysepkami. Harumi Fujita, archeolog z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) w Meksyku zarejestrowała do tej pory, na obu wyspach, aż 127 najróżniejszych stanowisk archeologicznych, z których najstarsze datowane są na 12 000 lat, a najmłodsze na XVIII w. n.e. Jak podaje badaczka, zgodnie ze źródłami historycznymi, region ten był zamieszkiwany przez indiańskich wyspiarzy Pericúes. Początek prac archeologicznych na półwyspie sięga 1883 roku, kiedy to Holender Hermann Ten Kate poświęcił się eksploracji jaskiń, wykorzystywanych w celach grzebalnych. Na szczególny rodzaj pochówków – z pozostałościami barwnika w odcieniu czerwonawej ochry i umieszczanych w ukrytych grotach o niewielkiej wysokości – zwrócił uwagę Leon Diguet.

Wyspa Espiíritu Santo na Morzu Korteza (fot. Héctor Montaño / INAH)

Różne style w tradycji malowideł naskalnych w Baja California (Meksyk)

Oryginalny artykuł: Identifican nuevos subestilos en la tradicion pictorica Gran Mural

Archeolog María de la Luz Gutiérrez Martínez poświęciła trzydzieści lat na badania malowideł naskalnych w pasmach górskich Sierra de San Francisco i Sierra de Guadalupe w meksykańskim stanie Baja California. Do chwili obecnej Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) zarejestrował na ziemiach stanu Baja California aż 1150 miejsc z zachowanymi malowidłami naskalnymi, których styl określany jest jako Gran Mural i charakteryzuje się znacznymi rozmiarami wizerunków oraz realistycznymi przedstawieniami postaci ludzkich i zwierzęcych, wymalowanych w kolorach czerwonym, czarnym, białym i żółtym. Pomimo wspólnych cech, tradycja malarska Gran Mural obejmuje kilka nieco odmiennych stylów, z których do tej pory wyróżniono: Rojo sobre Granito, San Francisco, La Trinidad, San Borjitas i Bahía Concepción.

Malowidła naskalne w Baja California (fot. María de la Luz Gutiérrez Martínez)

Sztuka naskalna w Baja California (Meksyk)

Oryginalny artykuł: Expertos preservan el arte rupestre de Baja California

W północnej części półwyspu Baja California (Meksyk) badacze Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) prowadzą prace, których celem jest konserwacja licznych malowideł naskalnych i graffiti na terenie Sierra de Juárez. Projekt rozpoczął się już w 2013 roku i jest kierowany przez Sandrę Cruz. Na obszarze 180 hektarów zarejestrowano 23 miejsca z malowidłami naskalnymi, choć zwiedzającym udostępniono do tej pory jedynie pięć. Najważniejszym z nich jest stanowisko archeologiczne El Vallecito.

El Vallecito, Baja California, Meksyk 

(fot. Proyecto de Conservación del Sitio Rupestre El Vallecito, Baja California / INAH)

W El Vallecito zachowały się wizerunki postaci ludzkich o nieproporcjonalnie dużych palcach u rąk i nóg. Wymalowane są różnymi odcieniami czerwieni, w stylu artystycznym określanym jako La Rumorosa. Są one dziełem Indian Kumiai, liczą ponad 500 lat i pochodzą z najpóźniejszego okresu zamieszkiwania tego rejonu.

Wizerunki postaci na skale w El Vallecito

(fot. Proyecto de Conservación del Sitio Rupestre El Vallecito, Baja California / INAH)