środa, 6 listopada 2013

Fotogaleria: Prekolumbijskie modele budowli

Spośród wielu wspaniałych artefaktów odnalezionych podczas prac archeologicznych na terenie Ameryki prekolumbijskiej, bardzo interesujące wydają się niewielkie modele najróżniejszych budowli. Dzięki nim możemy obecnie zobaczyć jak wyglądały niegdyś dawne świątynie, co jest szczególnie cenne biorąc pod uwagę fakt, że większość z nich uległa niemal całkowitemu zniszczeniu. Jednocześnie takie modele służą pomocą przy rekonstrukcji prekolumbijskich budowli. Na zamieszczonych poniżej 40 fotografiach można zobaczyć przykłady różniących się stylem modeli, pochodzących z kilku rejonów prekolumbijskiego Meksyku i Peru.

kliknij na zdjęcie aby powiększyć/click on photo to enlarge

Bardzo ciekawe modele świątyń oraz domów wraz z ich mieszkańcami, przedstawionymi podczas ceremonii i wspólnych zabaw, zostały odnalezione przez archeologów na terenie obecnego stanu Nayarit (Meksyk), gdzie w latach 200 p.n.e. – 600 n.e. kwitła kultura zwana Tumbas de Tiro. Pięć pierwszych modeli pochodzi z kolekcji Museo Nacional de Antropología (miasto Meksyk), ostatni natomiast z Museo de las piezas prehispánicas “Rufino Tamayo” (miasto Oaxaca, Meksyk).

      

Tradycja wykonywania glinianych lub kamiennych modeli najróżniejszych budowli o charakterze rytualnym była szeroko rozpowszechniona u Mexików. Zachowane modele przedstawiają podstawy piramidalne ze schodami prowadzącymi do świątyń zwanych teocalli. Świątynie te mają niekiedy dość wypracowane zwieńczenia dachów bądź ozdobione są wizerunkami bóstw. Spośród zaprezentowanych poniżej modeli, większość znajduje się w zbiorach Museo Nacional de Antropología (miasto Meksyk), natomiast trzy ostatnie w Museo de América (Madryt, Hiszpania).

       
        

Miniaturowe świątynie były również typowe dla stylu Mezcala. Takie niewielkie kamienne przedmioty, obejmujące zarówno modele budowli, jak i figurki czy maski były wykonywane w północnej części obecnego stanu Guerrero (Meksyk). Najstarsze datowane są na lata 500-200 p.n.e., choć wyrabiano je nadal w okresie postklasycznym. Przedmioty w stylu Mezcala były wysoko cenione i archeolodzy znaleźli je nawet w depozytach ofiarnych w Templo Mayor w Tenochtitlán. Dwa pierwsze modele pochodzą z Museo de las piezas prehispánicas “Rufino Tamayo” (miasto Oaxaca, Meksyk), a trzeci z Museo Nacional de Antropología (miasto Meksyk).

   

Modele budowli znaleziono także na innych obszarach Mezoameryki. Pierwsza z zamieszczonych poniżej fotografii przedstawia model świątyni pochodzący z miasta Tolteków – Tula (stan Hidalgo, Meksyk). Drugi model świątyni z siedzącą wewnątrz papugą arą został znaleziony w mieście Zapoteków – Monte Albán (stan Oaxaca, Meksyk). Trzeci model został wykonany na ziemiach obecnego stanu Colima (Meksyk), a czwarty znaleziono na ziemiach Majów. Trzy pierwsze modele znajdują się w kolekcji Museo Nacional de Antropología (miasto Meksyk), a ostatni został przedstawiony podczas wystawy czasowej “El tiempo y la sociedad maya”, również w Museo Nacional de Antropología (miasto Meksyk) (luty 2013).

    

Z czasów prekolumbijskich zachowały się również modele boiska do gry w piłkę. Pierwsza fotografia przedstawia model boiska z Tenochtitlán, znaleziony w depozycie ofiarnym w Wielkiej Świątyni – Templo Mayor i znajdujący się obecnie w kolekcji Museo del Sitio del Templo Mayor (miasto Meksyk). Na drugim zdjęciu mamy natomiast model boiska wraz z graczami i widzami. Model ten pochodzi z późnego okresu preklasycznego, z rejonu obecnego stanu Nayarit (Meksyk) i przechowywany jest w Museo de las piezas prehispánicas “Rufino Tamayo” (miasto Oaxaca, Meksyk).

  

Modele budowli, choć niekiedy w nieco innej formie, zostały odnalezione przez archeologów również na terenie Peru. Przedstawiciele kultury Chimu, zamieszkujący w latach 1100 – 1400 n.e. północne i północno-centralne wybrzeże Peru, wyrabiali naczynia ceramiczne w formie najróżniejszych budowli. Na zamieszczonych poniżej fotografiach możemy zobaczyć kolejno naczynia w formie: piramidy schodkowej, domu, a także okrągłych piramid zwieńczonych świątynią, wizerunkiem jaguara czy też postacią kapłana podczas odprawiania rytuału. Wszystkie modele znajdują się w kolekcji Museo de América (Madryt, Hiszpania).

      

Północne wybrzeże Peru było w latach 100 p.n.e. – 700 n.e. zamieszkiwane przez kulturę Moche, która również pozostawiła po sobie modele dawnych budowli. Pierwsza fotografia przedstawia świątynię z postaciami stojącymi wokół osoby siedzącej wewnątrz budowli. W przypadku kultury Moche częściej spotykamy naczynia ceramiczne, które co prawda nie stanowią makiet budowli, ale nawiązują do elementów świętego krajobrazu, ukazując postacie – przypuszczalnie szamanów – w otoczeniu gór. Wszystkie artefakty znajdują się w zbiorach Museo de América (Madryt, Hiszpania).

      


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz