Oryginalny artykuł, zdjęcia i mapa: Archaeologists Investigate Secrets of Maya Collapse in Belize. Popular Archaeology 31.01.2013.
W tropikalnym lesie północnozachodniego Belize leżą ruiny średniej wielkości majańskiego centrum ceremonialnego znanego dziś jako "Blue Creek". Chociaż jest zdecydowanie mniejsze od bardziej znanych stanowisk takich jak Tikal, Calakmul czy Copan, również miało centralną dzielnicę z monumentalnymi budynkami publicznymi, choć jego rozmiar nie daje świadectwa bogactwu jego dawnych mieszkańców. O tym bogactwie świadczy natomiast odkrycie w Blue Creek piątego największego majańskiego depozytu jadeitu - mocnego, trwałego i pięknego kamienia, cenionego przez majańskie elity jako towar luksusowy.
Naukowcy z Maya Research Center (MRP), amerykańskiej organizacji badawczej, od wielu lat badają Blue Creek, aby zrozumieć, dlaczego tak zamożne miasto kwitło w warunkach, które wielu badaczy określiłoby jako stosunkowo skromne.
Według Thomasa Guderjana, szefa MRP i pracownika University of Texas at Tyler, szczegółowe badania ujawniły, ze bogactwo Blue Creek pochodziło z dwóch źródeł. Pierwsze z nich to najbogatsze i najlepsze w Ameryce Środkowej gleby rolnicze, drugi składnik jego sukcesu ekonomicznego to łatwy dostęp do innych rynków dzięki handlowi.
