Archeolodzy z INAH odkryli ołtarz i ofiary w okolicy Tuli

Oryginalny artykuł: El INAH descubre altar y ofrendas a las afueras de la Zona Arqueológica de Tula, en Hidalgo

Podczas prac archeologicznych na trasie pociągu pasażerskiego Meksyk-Querétaro, prowadzonych przez Ministerstwo Kultury Rządu Meksyku, specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) odkryli momoztli, czyli ołtarz, który przyczyni się do lepszego zrozumienia układu urbanistycznego Tuli, dawnej stolicy Tolteków. Sekretarz ds. kultury rządu Meksyku, Claudia Curiel de Icaza, podkreśliła, że odkrycie to potwierdza wagę prewencyjnych prac archeologicznych mających na celu ochronę, badanie i konserwację fundamentalnych pozostałości historii.

Archeolodzy INAH odkryli ołtarz na peryferiach stanowiska archeologicznego Tula
(fot. Gerardo Peña, INAH)

Archeolodzy odkryli sieć dawnych targowisk Majów ukrytą w dżungli Campeche

Oryginalny artykuł: Arqueólogos descubren una red de antiguos mercados mayas oculta en la selva de Campeche 

Głęboko w dżungli południowo-wschodniego Meksyku zespół archeologów odkrył pięćdziesiąt kompleksów architektonicznych o zaskakującej właściwości: składają się z koncentrycznych rzędów niskich, wydłużonych platform, które – według wszelkich dowodów – stanowią pozostałości dawnych targowisk Majów. Odkrycie, niedawno opublikowane przez badacza Ivana Šprajca z Centrum Badań Naukowych Słoweńskiej Akademii Nauk i Sztuk, rzuca nowe światło na organizację gospodarczą i handlową tej cywilizacji w Okresie Klasycznym (lata 250-900). Identyfikacja tych zespołów nie byłaby możliwa bez zastosowania rewolucyjnej technologii w archeologii: LiDAR. System ten, montowany na pokładach samolotów i zdolny do skanowania terenu przez gęstą roślinność, zrewolucjonizował sposób eksploracji terenów porośniętych dżunglą.

Mapa obszaru z zagnieżdżonymi strukturami (źródło ilustracji: Ancient Mesoamerica)

Najstarsza znana na świecie odzież odkryta w jaskini w Oregonie

Oryginalny artykuł: World's oldest known sewn clothing may be stitched pieces of ice age hide unearthed in Oregon cave 

Zszyta skóra, sznury i igły pokazują, w jaki sposób rdzenni Amerykanie wykorzystywali skomplikowaną technologię, aby przetrwać mroźne temperatury pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, a także jako środek ekspresji społecznej. Jak wynika z najnowszych badań, najstarsze znane na świecie ubranie może składać się z kawałków skóry zwierzęcej, które rdzenni mieszkańcy zszyli ze sobą sznurkami roślinnymi i zwierzęcymi, a następnie zostawili w jaskini w Oregonie około 12 000 lat temu, w trakcie ostatniej epoki lodowcowej. Jak podają autorzy badania, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie Science Advances, choć jego dokładne zastosowanie nie jest znane, zszyta skóra jest prawdopodobnie fragmentem ubrania lub obuwia, co stanowiłoby jedyny znany do tej pory element ubioru odzyskany z plejstocenu. 

Mapa przedstawiająca miejsca w obu Amerykach z pochodzącymi z późnego plejstocenu pozostałościami materiałów nietrwałych i kościanych igieł: 1. CMC, 2. Paisley Caves, 3. Connley Caves, 4. Weed Lake Ditch, 5. Tule Lakes Rockshelter, 6. Bonneville Estates, 7. Smith Creek Cave, 8. Sentinel Gap, 9. Lind Coulee, 10. Marmes Rockshelter, 11. Buhl, 12. La Prele, 13. Agate Basin, 14. Hell Gap, 15. Lindenmeler, 16. Allen, 17. Mountaineer, 18. Winkler-1, 19. Guitarreo Cave, 20. Monte Verde
(źródło ilustracji: Science Advances)

Nowa analiza ujawnia, że kultura Ychsma sprowadzała papugi amazońskie z odległości setek kilometrów

Oryginalny artykuł: Pre-Inca culture acquired Amazonian parrots from hundreds of miles away to use their feathers to decorate the dead, new analysis reveals 

Około 1000 lat temu kultura preinkaska sprowadziła dzikie papugi z odległych o setki kilometrów lasów deszczowych Amazonii, a następnie trzymała je w niewoli na terenie obecnego wybrzeża Peru. Wszystko po to, aby ludzie mogli mieć dostęp do jaskrawych piór ptaków, które były prestiżowym symbolem statusu. Naukowcy znaleźli niektóre z tych piór w 1000-letnim grobowcu około 20 lat temu. Nowa analiza ujawnia pełną podróż tych piór, w tym skąd pochodzą ptaki, co jadały i jakimi szlakami prawdopodobnie były przewożone, zanim trafiły do kultury Ychsma, społeczeństwa preinkaskiego, które kwitło od około 1000 do 1470 roku.

Dawne pióra papug znalezione w Świątyni Pachacamac w pobliżu Limy (fot. George Olah)

Pozostałości dawnego rytuału Majów odkryte w Yaxché de Peón

Oryginalny artykuł: Descubren milenario contexto ritual Maya, en Yaxché de Peón, Yucatán

W miejscowości Yaxché de Peón, w gminie Ucú na Jukatanie, natrafiono na depozyt rytualny, który rzuca nowe światło na myśl symboliczną i strukturę społeczno-polityczną Majów ze Środkowego i Późnego Okresu Preklasycznego (lata 1000 p.n.e. – 250 n.e.). Odkrycie, którego dokonano 21 stycznia 2026 r., jest efektem projektu ratownictwa archeologicznego obwodnicy kolejowej Mérida-Progreso, połączonej z linią Tren Maya. Prace, które rozpoczęły się w czerwcu 2025 r. i zakończą się w połowie 2026 r., prowadzone są przez zespół specjalistów z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) pod kierownictwem archeologa Manuela Péreza Rivasa. 

Pozostałości dawnego depozytu znalezione w Yaxche de Peon (fot. Susana Echeverria)