Oryginalny artykuł: Tzompantli de Frontera Comalapa revela mayor presencia femenina y nuevas pistas de su simbolismo
Podczas gdy w momencie odkrycia w 2012 r. tzompantli z Frontera Comalapa w Chiapas mroziło krew w żyłach odkrywców, którzy oglądali setki czaszek wewnątrz jaskini, dziś ten kontekst, dzięki postępowi w analizie, ujawnia nowe szczegóły dotyczące jego symboliki i osób, głównie kobiet, które w czasach prekolumbijskich zostały w nim złożone. We Frontera Comalapa zachowała się historia, którą badania INAH zaczynają rekonstruować: mogła być miejscem pielgrzymek i praktyk rytualnych społeczności Majów. Jak stwierdziła Sekretarz Kultury Rządu Meksyku, Claudia Curiel de Icaza, dokładne badanie tego miejsca przybliża nam ich światopogląd i przekształca cud odkrycia w wiedzę publiczną o dziedzictwie Chiapas, które mamy obowiązek chronić i dzielić się nim.
![]() |
| Tzompantli z Frontera Comalapa ujawnia silniejszą obecność kobiecą i nowe wskazówki dotyczące jej symboliki (fot. Fabián González, INAH) |




