czwartek, 28 maja 2026

Najstarszy pochówek w Patagonii ujawnia wczesną osadę wzdłuż atlantyckiego wybrzeża Ameryki Południowej

Oryginalny artykuł: Oldest burial in Patagonia reveals early human settlement along South America's Atlantic coast 

Zaludnienie Ameryki Południowej od dawna jest przedmiotem debaty i proponowane są drogi jego rozprzestrzeniania się na subkontynencie. Jednak szlaki wzdłuż wybrzeża Atlantyku były zazwyczaj znacznie młodsze niż ich odpowiedniki na Pacyfiku, co pozostawia istotną lukę w naszej wiedzy na temat tego, kiedy i jak pierwsi łowcy-zbieracze podróżowali wzdłuż atlantyckiego wybrzeża Ameryki Południowej. Najnowsze badanie opublikowane w czasopiśmie Journal of Archaeological Science: Reports przedstawia i omawia najwcześniejsze miejsce pochówku w Patagonii, a także jeden z najwcześniejszych dowodów osadnictwa człowieka we wczesnym holocenie na atlantyckim wybrzeżu Ameryki Południowej. W Ameryce Południowej toczy się wiele dyskusji na temat czasu i szlaków, którymi pierwsi łowcy-zbieracze docierali na kontynent. Wśród hipotez wymienia się trzy główne szlaki rozprzestrzeniania się wzdłuż korytarza wewnętrznego: wybrzeża Pacyfiku lub Atlantyku. Szlaki przybrzeżne byłyby szczególnie korzystne ze względu na mniejsze ryzyko przetrwania, połączenie z głównymi rzekami, którymi można było podróżować i zapuszczać się w głąb lądu oraz dostęp do słodkiej wody. Choć wzdłuż wybrzeża Pacyfiku istnieją liczne dowody na osadnictwo z wczesnego holocenu i późnego plejstocenu, wybrzeże Atlantyku jest stosunkowo znacznie młodsze. Co więcej, szczególnie w Patagonii, najwcześniejsze stanowiska datowane są na około 7000–8000 lat p.n.e., a najwcześniejszy pochówek, w La Arcillosa 2, datowany jest na około 5205 lat p.n.e. Większość tych pochówków wskazuje na to, że łowcy-zbieracze żywili się głównie pokarmem lądowym i mieszanym, w przeciwieństwie do mieszkańców Pacyfiku, gdzie wcześni łowcy-zbieracze opierali swoją dietę głównie na produktach morskich. Brak danych archeologicznych wynika częściowo ze wzrostu poziomu morza w okresie przejścia z plejstocenu do holocenu (około 11 700 lat temu), który prawdopodobnie doprowadził do zatopienia wielu wcześniejszych stanowisk łowców-zbieraczy.

Znaleziska z trzeciego sezonu wykopaliskowego pokazujący szczątki Osoby 1 i Osoby 2. Diagram Raúl González Dubox (źródło ilustracji: Journal of Archeological Science: Reports

niedziela, 24 maja 2026

W Tuli archeolodzy z INAH odkryli serię pochówków z okresu Teotihuacan

Oryginalny artykuł: En Tula, Hidalgo, el INAH descubre serie de enterramientos de época teotihuacana 

Eksploracja różnych kontekstów pogrzebowych, w tym pięciu grobowców szybowych, odkrytych podczas wykopalisk prekolumbijskiego kompleksu mieszkalnego w pobliżu miejscowości Ignacio Zaragoza, będzie miała kluczowe znaczenie dla zrozumienia wierzeń, struktury społecznej i kultury miejsc w regionie, które kwitły w okresie świetności Teotihuacan. Sekretarz ds. Kultury Rządu Meksyku, Claudia Curiel de Icaza, stwierdziła, że odkrycia w Tuli dowodzą znaczenia badań archeologicznych dla zrozumienia, zachowania i badania głęboko zakorzenionej pamięci tych terytoriów. Każdy pochówek, każda ofiara i każdy kontekst odnaleziony przez INAH (Narodowy Instytut Antropologii i Historii) dostarcza informacji o sposobach życia, wierzeniach i organizacji społecznej mieszkańców tego regionu ponad tysiąc lat temu i potwierdza, że rozwojowi infrastruktury mogą towarzyszyć rzetelne badania i ochrona dziedzictwa.

Jeden z grobów odkrytych na terenie Ignacio Zaragoza (fot. Victor Heredia)

środa, 20 maja 2026

Odkryto dowody na istnienie dawnego sanktuarium w Cerro de la Horca

Oryginalny artykuł: Hallazgo arqueológico: descubren evidencias de un antiguo santuario en Cerro de la Horca 

Zespół kamiennych i glinianych platform, murów, placów ceremonialnych i licznych materiałów archeologicznych znalezionych na stanowisku Cerro de la Horca wzmacnia hipotezę, że kompleks ten mógł być jednym z głównych ośrodków religijnych i politycznych w dolinie Fortaleza między 900 a 1400 rokiem, na terenie obecnej prowincji Barranca w regionie Lima. Stwierdził to archeolog José Luis Fuentes, dyrektor projektu badawczego realizowanego obecnie w tej ważnej osadzie położonej około czterech kilometrów na północ od Paramongi, na 513 kilometrze autostrady Panamerykańskiej Północ. W wywiadzie dla agencji Andina José Luis  Fuentes wyjaśnił, że Cerro de la Horca jest jednym z największych i najbardziej złożonych obiektów w Dolinie Fortaleza, ze względu na dużą liczbę znajdujących się tam struktur architektonicznych, otoczonych przez 20 kopców, a także platformy, mury i wewnętrzne ścieżki. To bardzo złożone miejsce, niespotykane w tej konkretnej części doliny. 

Pozostałości jednej z budowli odkrytych w Cerro de la Horca (Fot. © ANDINA / Editora Perú) 

sobota, 16 maja 2026

Badania w Chavín de Huántar mogą zrewolucjonizować światową archeologię

Oryginlany artykuł: Investigación en el Monumento Chavín de Huántar puede revolucionar la arqueología mundial 

Znany amerykański archeolog John Rick ogłosił nowy etap prac w monumentalnym kompleksie Chavín de Huántar, skoncentrowany na eksploracji głównych budynków, wykorzystaniu zaawansowanych technologii i pogłębianiu wiedzy o złożonym życiu rytualnym jednej z najbardziej wpływowych kultur starożytnych Andów. Chavín de Huántar stało się poważnym wyzwaniem dla badacza Uniwersytetu Stanforda i dyrektora Programu Badań Archeologicznych i Konserwacji Chavín (PRIACCH). W obszernej rozmowie z agencją prasową Andina, John Rick przedstawił plany nowego etapu prac archeologicznych, opisał technologie, które zostaną wykorzystane i podzielił się najnowszymi odkryciami, które na nowo piszą historię tej kultury.

Przygotowania do prac na terenie Chavín de Huántar (fot.© ANDINA / Editora Perú)

wtorek, 12 maja 2026

Podczas prac na linii kolejowej odkryto ołtarz Majów

Oryginalny artykuł: Preservan posible altar maya descubierto en salvamento arqueológico del Tren Maya de carga 

Budowla Majów, która mogła sprawować funkcje religijne została odkryta podczas prac prowadzonych w ramach Projektu Ratownictwa Archeologicznego Obwodnicy Kolejowej na Jukatanie. Obiekt ten stanowił część jednostki zamieszkiwanej ponad 1500 lat temu przez grupę Majów i stanowi obecnie przedmiot badań i prac konserwatorskich. Kompleks mieszkaniowy został zbadany w ramach wsparcia, jakiego Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH), organ Ministerstwa Kultury Rządu Meksyku, udziela przy budowie linii kolejowej Tren Maya, który będzie kursował między miastami Poxilá i Paraíso, na południe od Progreso. 

Pozostałości dawnego ołtarza Majów (fot. Elizabeth Gutiérrez, Proyecto Tren de Carga)