Oryginalny artykuł: Los cubrían una y otra vez de roca blanca: el enigma de los 372 montículos de Nicaragua levantados al mismo tiempo que las pirámides mayas
Zespół z Uniwersytetu w Lejdzie przeprowadził wykopaliska w 20 z 372 kopców w Aguas Buenas w Nikaragui i doszedł do wniosku, że ani stanowisko archeologiczne, ani poszczególne kopce nie powstały jednocześnie. Rosły warstwami, z kolejnymi renowacjami, bez żadnych śladów elity kierującej budową. W środkowej Nikaragui, około trzech kilometrów na północ od miasta Juigalpa, w departamencie Chontales, znajduje się 372 kopców z ziemi i kamienia, rozrzuconych na obszarze ponad 30 hektarów. To stanowisko archeologiczne Aguas Buenas. Gdy mapę sporządzono przy użyciu GPS-u i stacji topograficznej, ukazał się uporządkowany rysunek, w którym kopce tworzyły półkola, tak jakby ktoś umieścił je według jakiegoś planu. Ciekawostką jest, że z ziemi niczego z tego nie widać: roślinność zakrywa zarówno kopce, jak i rysunek, a nawet z pobliskich wzgórz nie można dostrzec całości, jak wyjaśniają Dita Auziņa, Ella Egberts, Axel Cerón González, Marlyn Martínez i Alexander Geurds w badaniu opublikowanym w czasopiśmie Antiquity. Ostrożne szacunki, zawarte w pracy magisterskiej Auziņy z 2018 roku, wskazują, że ilość kamienia, którą trzeba było przemieścić, wynosiła około 50 000 metrów sześciennych, a jedna osoba poświęciła na to co najmniej 426 lat pracy. Innymi słowy, dwadzieścia osób poświęciło temu zagadnieniu nieco ponad dwie dekady. Kiedy to się stało? Fragmenty ceramiki wskazują na osadnictwo, które miało miejsce mniej więcej między 300 a 900 rokiem, podczas gdy jedyne dwa datowania radiowęglowe związane z użytkowaniem tego miejsca przypadają na lata 404–666.
 |
| Lokalizacja stanowiska Aguas Buenas oraz innych znanych stanowisk z kopcami w obrębie dorzecza rzeki Mayales, w departamencie Chontales (rysunek autorów; lokalizacje stanowisk na podstawie pracy Donnera z 2020 r.) |
