W Huaca Pucllana znaleziono szczątki ludzkie sprzed 1400 lat

Oryginalny artykuł: Hallan restos humanos de 1400 años de antigüedad en la Huaca Pucllana 

Ministerstwo Kultury (Mincul) poinformowało o odkryciu szczątków dorosłego mężczyzny, sprzed około 1400 lat, w Huaca Pucllana. Szczątki najprawdopodobniej zostały złożone jako ofiara podczas ceremonii zamknięcia podziemnego kanału związanego ze studnią ceremonialną. Za pośrednictwem Muzeum Stanowiska Huaca Pucllana, Ministerstwo Kultury wskazało, że kontekst archeologiczny odpowiada kulturze Lima i został wstępnie datowany na około 650 r. n.e. Zatem szczątki miałyby około 1400 lat. Ze względu na swoje cechy charakterystyczne i lokalizację odkrycie dostarcza nowych informacji na temat praktyk rytualnych rozwiniętych w okresie prekolumbijskim Huaca Pucllana. Osobnik został znaleziony leżący wzdłuż kanału, zorientowany z północy na południe, na lewym boku. Czaszka była zwrócona na zachód, a jej wzrok skierowany był w stronę piramidy i morza. Taki układ sugeruje, że umieszczono go celowo, aby stanowił część rytualnego zamknięcia budowli. Wstępne obserwacje odsłoniętej miednicy i grzebienia potylicznego sugerują, że może to być dorosły mężczyzna. Identyfikacja ta będzie jednak wymagała potwierdzenia specjalistycznymi badaniami antropologii fizycznej.

Pochówek znaleziony na terenie Huaca Pucllana (fot. ©ANDINA/Editora Perú)

Prace archeologiczne na terenie miasta Majów K’oxol Ja’ II na Jukatanie

Oryginlany artykuł: Salvamento arqueológico del Tren Maya de Carga localiza y preserva in situ el sitio K’oxol ja’ II, en Yucatán 

Oprócz władców i kapłanów zamieszkujących wielkie świątynie i pałace, starożytni Majowie, czyli ci, którzy nie należeli do elity, „przemawiali” również za pośrednictwem ofiar, studni i przestrzeni życiowych, takich jak te, które stanowiły K'oxol Ja' II, osadę archeologiczną położoną na Jukatanie, odkrytą, zarejestrowaną i zachowaną in situ przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH). Kompleks, składający się z 21 zabytków i towarzyszących im elementów naturalnych, odnaleziono w połowie 2025 r. podczas prac archeologicznych prowadzonych przez instytut na terenie terminalu multimodalnego Progreso (TMM), wzniesionego w ramach projektu Tren Maya de Carga (TDC).

Pozostałości dawnego miasta Majów (fot. Equipo de droneros de la TMM Progreso)

Pochówek dziecka z ofiarami znaleziony w kompleksie archeologicznym Huacas de Moche

Oryginalny artykuł: Trujillo: hallan entierro de niño con ofrendas en el Complejo Arqueológico Huacas de Moche 

Archeolodzy z kompleksu archeologicznego Huacas de Moche znaleźli grób półtorarocznego dziecka, który przedstawia wzór charakterystyczny dla kultury Moche. Dziecko zostało pochowane wraz z ofiarami w miejskim centrum stanowiska. Archeolog Jermi Mejía López wyjaśnił, że szkielet dziecka znaleziono w Kompleksie Architektonicznym 61. Leżało z głową zwróconą na południe, a nogami na północ. Zaznaczył również, że pochówkowi towarzyszyła ofiara pogrzebowa składająca się z dwóch gwizdków, grzechotki i naczynia, co stanowi informację o praktykach kulturowych i pogrzebowych tej społeczności, która zamieszkiwała to miejsce około 1500 lat temu. Kompleks architektoniczny nr 61 znajduje się w południowej części ośrodka miejskiego Moche i charakteryzuje się małymi platformami oraz ścianami działowymi, które wyznaczają przestrzenie dla różnych aktywności. Prace obejmują dokumentację graficzną, altimetryczną, fotograficzną, filmową i lotniczą, a na dalszych poziomach będą kontynuowane w celu identyfikacji transformacji architektonicznych.  

Stanowisko Huacas de Moche (fot. ©ANDINA/Editora Perú)

   

Znalezisko archeologiczne w Cerro Mayal ujawnia dowody na istnienie warsztatów ceramicznych kultury Moche

Oryginlany artykuł: Hallazgo arqueológico en Cerro Mayal revela evidencias de talleres de alfarería mochica 

Zespół Programu Archeologicznego Chicama (PRACH) Narodowego Uniwersytetu San Marcos (UNMSM) rozpoczął prace wykopaliskowe na stanowisku archeologicznym Cerro Mayal, małej osady położonej w dolinie Chicama, w regionie La Libertad, znanej z koncentracji warsztatów produkujących ceramikę kultury Moche. W rozmowie z agencją Andina archeolog Henry Tantaleán, współdyrektor PRACH, ujawnił, że nowy sezon, który rozpoczął się w trzecim tygodniu lipca, pozwolił już na odkrycie nowych form, zwłaszcza figurek, i talerzy garncarskich w górnych warstwach stanowiska. Badacz dodał, że wykopaliska w tym miejscu, które rozpoczęły się w zeszłym roku, zostały wznowione w celu pogłębienia wiedzy na temat produkcji ceramiki.  

Jedna z figurek znalezionych w Cerro Mayal (fot. ©ANDINA/Editora Perú)

             

W Boliwii odnaleziono rytualny ołtarz z piramidalnymi miedzianymi dzwonkami, co jest dowodem na to, jak potężne były święte dźwięki w Imperium Inków

Oryginalny artykuł: Hallan en Bolivia un altar ritual con campanas piramidales de cobre que revelan el poder de los sonidos sagrados en el Imperio Inca 

Zespół archeologów odkrył w Dolinie Oroncota ofiarę datowaną na ponad 500 lat, składającą się z sześciu piramidalnych miedzianych dzwonków, a także kamiennych amuletów i muszli, co dowodzi znaczenia muzyki metalicznej w ceremoniach rolniczych ludu Yampara i ich związku ze światem podziemnym. Na szczycie starego spichlerza, w osadzie lokalnej elity Yampara, archeolodzy Sonia Alconini i Walter Sánchez-Canedo odkryli niezwykłe znalezisko: zestaw sześciu miedzianych dzwonków wygiętych w kształt piramidy, złożonych jako rytualna ofiara ponad pięć wieków temu, w okresie ekspansji Imperium Inków przez południowe Andy. Odkrycie, opublikowane w czasopiśmie Cambridge Archaeological Journal, ujawnia muzyczne wyrafinowanie tych kultur i bezpośrednio łączy rytuały prekolumbijskie z obchodami karnawału, które do dziś kultywowane są w społecznościach Tarabuco i Jalqa, gdzie tancerze przywiązują dzwonki do piersi, aby „obudzić” ziemię i powitać żniwa. Stanowisko archeologiczne Yoroma, położone w dolinie Oroncota (Boliwia), było w okresie Inków (1400–1532 n.e.) ośrodkiem zamieszkiwanym przez elitę ludu Yampara, znanego w kronikach jako „Indianie łuku i strzał”. Naukowcy przeprowadzili wykopaliska na tym terenie, obejmujące 22 jednostki i znaleźli w jednej z okrągłych kamiennych budowli służących do przechowywania kukurydzy i ziemniaków (tzw. qollqas) niewielki, starannie ułożony depozyt rytualny. W centrum ofiary spoczywało sześć miedzianych dzwonków, ułożonych w trzy muzyczne grupy. Obok nich archeolodzy znaleźli rzeźbioną kamienną figurkę w kształcie kolby zboża – amulet płodności znany jako konopa, muszlę z gatunku Megalobulimus oblongus, polerowany kamień bazaltowy oraz kilka grzechotek wykonanych z miedzi, kamieni półszlachetnych i muszli.

Położenie centrum Yampara Yorona (źródło ilustracji czasopismo: Cambridge Archeological Journal 2026)