Badania prekolumbijskich wisiorków przyczynią się do poznania handlu w południowo-wschodnim Meksyku

Oryginalny artykuł: Estudio de pendientes prehispánicos contribuirá al conocimiento del comercio en el sureste mexicano

Analiza 14 zoomorficznych wisiorków związanych z kontekstami grobowymi, znalezionych w sekcjach 2, 3 i 4 projektu Maya Tren (PTM) w stanach Campeche i Jukatan, dostarczy informacji na temat starożytnych sieci handlowych i wiedzy technologicznej na terenie obecnego południowo-wschodniego Meksyku, a także na temat rozmieszczenia surowców, siedlisk gatunków i symboliki tych przedmiotów. W tym kontekście Sekretarz Kultury Rządu Meksyku, Claudia Curiel de Icaza, podkreśliła, że eksponaty, zaledwie kilkucentymetrowej wielkości, mogą dostarczyć informacji o szlakach handlowych, wiedzy technicznej i sposobie, w jaki starożytne społeczności Majów rozumiały swoją relację z naturą. W tym tkwi wartość badań archeologicznych: dziedzictwo, które chronimy, jest również źródłem wiedzy, która poszerza naszą wiedzę o historii. Jak poinformowała María Elodia Acevedo Chin, współpracująca z Laboratorium Zooarcheologii PTM, materiał malakologiczny, będący efektem prac archeologicznych prowadzonych przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) w lipcu 2024 r., pozwoli na lepsze zrozumienie społeczności Majów z Późnego Okresu Klasycznego (lata 650–900). Próbka pochodzi ze stanowisk archeologicznych w Sacamuy, Dzitbalché, Xiol, Kimbilá i Kanab i składa się z przedstawień płazów bezogonowych (żab i ropuch) wyrzeźbionych z muszli o wymiarach od 2 do 4 centymetrów.

Jeden z wisiorków znalezionych podczas prac archeologicznych (fot. William Ismael Cupul Sánchez) 

Malowane glify w Jaskini 19, Chalcatzingo, Morelos, Meksyk

Oryginalny artykuł: Tres glifos pintados hace 1.500 años en una cueva mexicana confirman que Teotihuacan tuvo un sistema de escritura como el de los mayas o los aztecas 

Duńscy i meksykańscy archeolodzy udokumentowali w Chalcatzingo zestaw znaków piktograficznych, należących do systemu pisma Teotihuacan, wielkiej metropolii prekolumbijskiego Meksyku. Odkrycie, opublikowane w czasopiśmie Antiquity, wzmacnia tezę, że cywilizacja ta posługiwała się nie tylko symbolami dekoracyjnymi, ale także kompletnym językiem graficznym. Przez dziesięciolecia eksperci debatowali nad tym, czy Teotihuacan, miasto, które dominowało w środkowym Meksyku między I a VI wiekiem n.e., którego populacja mogła sięgać 125 000 mieszkańców, posiadało prawdziwy system pisma, czy też jego znaki były jedynie ozdobnymi emblematami.

Chalcatzingo (żródło ilustracji: czasopismo Antiquity)

W Xpujil odkryto budowlę należącą do miejscowej elity

Oryginalny artykuł: Estudio iconográfico confirma uso de estructura como residencia de élite maya, preservada en Xpujil 

Elitarna rezydencja, bezcenny dowód złożoności społeczno-politycznej i wyrafinowanego systemu wierzeń cywilizacji Majów, szczególnie w regionie Nizin Centralnych, została objęta ochroną in situ w pobliżu stacji i miasta Xpujil, w Campeche, w ramach projektu ratownictwa archeologicznego Tren Maya. Ministerstwo Kultury Rządu Meksyku, za pośrednictwem Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), przeprowadziło prace konsolidacyjne i restauracyjne obiektu, w którym wyróżniają się takie elementy architektoniczne, jak zachowane ściany oraz ściana północna, wykonana z małych ciosanych kamieni, a także jej pięknie wykończona fasada.

Badania ikonograficzne potwierdzają, że budowla ta służyła jako elitarna rezydencja Majów, zachowana w Xpujil  
 (źródło fot: Aldo Dena)

W pobliżu Parku Narodowego Aktun Chen w Tulum znaleziono meliponarium

Oryginalny artykuł: Meliponario hallado en salvamento arqueológico del Tren Maya aporta nuevos datos sobre los solares

W wyniku prac archeologicznych prowadzonych na odcinku 5 Pociągu Majów, w ramach projektu opracowanego przez Ministerstwo Kultury Rządu Meksyku za pośrednictwem Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), w 2022 r. odkryto prekolumbijskie meliponarium, które stało się reprezentatywnym przykładem gospodarstwa domowego Majów, jednostki przestrzennej o charakterze domowym i produkcyjnym, zorganizowanej wokół praktyk samowystarczalności, które obejmują rolnictwo, zarządzanie zasobami roślinnymi i codzienne czynności. Sekretarz ds. Kultury Rządu Meksyku, Claudia Curiel de Icaza, podkreśliła, że odkrycie meliponarium pomaga nam zrozumieć, jak rodziny Majów organizowały swoje domy i wykorzystywały zasoby swojego środowiska. Badanie i ochrona tych dowodów to społeczna odpowiedzialność, która pozwala nam lepiej zrozumieć ich historię i docenić nieprzemijającą aktualność wiedzy, którą społeczności te zachowują do dziś.

Przypuszczalna przykrywa jobon (fot. Ernesto Narváez Mac)

W Ollape odkryto przedmiot przypominający kostkę do gry z czasów prekolumbijskich

Oryginalny artykuł: Dado prehispánico descubierto en Ollape pertenece a época inca y habría tenido uso ritual 

Pishca, pichca, prekolumbijski przedmiot przypominający kostkę do gry, odkryty na stanowisku archeologicznym Ollape, jest pierwszym tego typu znaleziskiem w północnym Peru, datowanym na okres okupacji Inków. Słowo to oznacza w języku quechua „pięć”. Miał on zapewne służyć do rytualnej komunikacji z wyroczniami, ujawnił archeolog Pablo Solís, który kieruje projektem badawczym w tym stanowisku położonym w dystrykcie La Jalca Grande, w prowincji Chachapoyas, w departamencie Amazonas. W wywiadzie dla agencji informacyjnej Andina archeolog stwierdził, że hipoteza o rytualnym użyciu tej pishca lub pichca opiera się na badaniach etnohistorycznych przeprowadzonych przez antropolog Margaritę Gentile, specjalistkę w tej dziedzinie, autorkę książek poświęconych temu przedmiotowi, która ustaliła, że najstarsza funkcja tego artefaktu wiąże się z komunikacją z wyroczniami. Ludzie musieli zadawać pytania swoim huacas lub apus, a specjalista rzucał tym przedmiotem na ziemię i w zależności od tego, jak wylądował i jaki symbol przedstawił, interpretowano odpowiedź huaca.

Pishca znaleziona w Ollape (fot.©ANDINA/Editora Perú)