Budowla z kolumnami w Gwatemali ukazuje moment, w którym Majowie zaczęli dzielić się władzą

Oryginalny artykuł: Un edificio con columnas en Guatemala revela el momento en que los mayas empezaron a compartir el poder 

Głęboko w gwatemalskiej dżungli Petén zespół archeologów odkrył pozostałości budowli, która zmienia naszą wiedzę o rządach dawnych Majów. Jest to budowla K-1 na stanowisku archeologicznym Ucanal, kolumnowa konstrukcja datowana na lata około 810-950/1000. Jej otwarta struktura, dostępna z placu publicznego, sugeruje, że Majowie zaczęli eksperymentować z bardziej kolaboracyjnymi formami rządów, mniej skupionymi na osobie boskiego króla. Odkrycie, opublikowane w czasopiśmie Antiquity przez badaczki Christinę T. Halperin, Carmen Ramos Hernandez i Laurianne Gauthier, sugeruje, że budynek ten pełnił funkcję „domu rady”, czyli popol nah w języku Majów. Było to miejsce, w którym przywódcy z różnych linii spotykali się, aby omawiać sprawy polityczne, rozwiązywać konflikty, przygotowywać ceremonie i podejmować wspólne decyzje, a wszystko to pod czujnym okiem mieszkańców zgromadzonych na placu.

Budowla K-1 w Ucanal (fot. Cristina Halperin)

Archeolodzy i społeczność Tz'utujil potwierdzają odkrycie dużej osady Majów zanurzonej pod jeziorem Atitlán

Oryginalny artykuł: Arqueólogos y comunidad Tz’utujil confirman el hallazgo de un gran asentamiento maya sumergido bajo el lago de Atitlán 

Podwodna misja archeologiczna przeprowadzona w 2022 roku potwierdziła istnienie wyjątkowego krajobrazu kulturowego w głębinach jeziora Atitlán, na wyżynach Gwatemali. Prace, prowadzone we współpracy ze społecznością Majów Tz'utujil, pozwoliły na precyzyjne ustalenie lokalizacji dawnej, zatopionej osady z Okresu Preklasycznego i położyły podwaliny pod nowy model wspólnego zarządzania dziedzictwem, w którym wiedza naukowa i rdzenni mieszkańcy spotykają się na równych prawach. Badanie, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym Journal of Maritime Archaeology, przeprowadził międzynarodowy zespół specjalistów. Jest ono odpowiedzią na wieloletnie braki w koordynacji, zaufaniu i jasności co do charakteru pozostałości archeologicznych znajdujących się pod wodami jeziora. Jezioro Atitlán to jeden z najbardziej charakterystycznych krajobrazów Gwatemali zajmujące powierzchnię 137 kilometrów kwadratowych i osiągające w niektórych miejscach głębokość ponad 300 metrów, zbiornik ten powstał w wyniku aktywności wulkanicznej i nie posiada odpływu powierzchniowego. To właśnie ten stan wyjaśnia historycznie wysoki poziom wody, który wahał się o ponad dziesięć metrów tylko w XX wieku. W badaniu odnotowano, że 4 lutego 1976 roku trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,5 spowodowało spadek poziomu wody w jeziorze o około dwa metry w ciągu zaledwie jednego miesiąca. Te wahania ukształtowały nie tylko krajobraz, ale także dziedzictwo, które obecnie odkrywa archeologia podwodna.

Widok jeziora Atitlan z satelity (NASA)

Peruwiańscy archeolodzy odkryli rezydencję elity kultury Virú

Oryginalny artykuł: Arqueólogos peruanos descubren residencia de un personaje de la élite de la cultura Virú 

Zespół peruwiańskich archeologów po trzech tygodniach wykopalisk na zboczach Cerro Blanco, w miejscowości Huancaquito Alto, w regionie La Libertad, odkrył grupę budowli z cegieł adobe pokrytych pięknym tynkiem, zbudowanych ponad 1500 lat temu na potrzeby elity Virú. Feren Castillo Luján, dyrektor Projektu Archeologicznego Doliny Virú (PAVI), poinformował, że  architektura jest wyraźnie widoczna na powierzchni, dlatego w czwartym sezonie badawczym zaplanowano wykopaliska na obszarze o szerokości 13 metrów i długości 15 metrów. Jak przekazał Feren Castillo Luján, który stara się zrozumieć powiązania między kulturami Virú i Moche, pozwoliło to na stworzenie starannie wykonanej architektury, wykorzystującej głównie podłużne cegły adobe z otynkowaniem z gliny, a także cegły adobe o równoległych ściankach ze śladami trzciny. 

Pozostałości jednej z budowli na terenie Huancaquito Alto (fot. ANDINA/ Luis Puell)

Archeolodzy z INAH odkryli ołtarz i ofiary w okolicy Tuli

Oryginalny artykuł: El INAH descubre altar y ofrendas a las afueras de la Zona Arqueológica de Tula, en Hidalgo

Podczas prac archeologicznych na trasie pociągu pasażerskiego Meksyk-Querétaro, prowadzonych przez Ministerstwo Kultury Rządu Meksyku, specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) odkryli momoztli, czyli ołtarz, który przyczyni się do lepszego zrozumienia układu urbanistycznego Tuli, dawnej stolicy Tolteków. Sekretarz ds. kultury rządu Meksyku, Claudia Curiel de Icaza, podkreśliła, że odkrycie to potwierdza wagę prewencyjnych prac archeologicznych mających na celu ochronę, badanie i konserwację fundamentalnych pozostałości historii.

Archeolodzy INAH odkryli ołtarz na peryferiach stanowiska archeologicznego Tula
(fot. Gerardo Peña, INAH)

Archeolodzy odkryli sieć dawnych targowisk Majów ukrytą w dżungli Campeche

Oryginalny artykuł: Arqueólogos descubren una red de antiguos mercados mayas oculta en la selva de Campeche 

Głęboko w dżungli południowo-wschodniego Meksyku zespół archeologów odkrył pięćdziesiąt kompleksów architektonicznych o zaskakującej właściwości: składają się z koncentrycznych rzędów niskich, wydłużonych platform, które – według wszelkich dowodów – stanowią pozostałości dawnych targowisk Majów. Odkrycie, niedawno opublikowane przez badacza Ivana Šprajca z Centrum Badań Naukowych Słoweńskiej Akademii Nauk i Sztuk, rzuca nowe światło na organizację gospodarczą i handlową tej cywilizacji w Okresie Klasycznym (lata 250-900). Identyfikacja tych zespołów nie byłaby możliwa bez zastosowania rewolucyjnej technologii w archeologii: LiDAR. System ten, montowany na pokładach samolotów i zdolny do skanowania terenu przez gęstą roślinność, zrewolucjonizował sposób eksploracji terenów porośniętych dżunglą.

Mapa obszaru z zagnieżdżonymi strukturami (źródło ilustracji: Ancient Mesoamerica)