poniedziałek, 19 października 2026

Znaleziska archeologiczne w Oyón ujawniają obecność kultury Wari w górnym dorzeczu rzeki Huaura

Oryginalny artykuł: Hallazgos arqueológicos en Oyón revelan presencia Wari en la cuenca alta del río Huaura 

Badania archeologiczne przeprowadzone na stanowisku Antashuaypu, położonym w dystrykcie Andajes, w prowincji Lima Oyón, pozwoliły na znalezienie dowodów obecności kultury Wari w górnym dorzeczu rzeki Huaura, na terytorium, którego prekolumbijskie osadnictwo było słabo zbadane. Archeolog Joseph Bernabé Romero, badacz biorący udział w tych wykopaliskach, wyjaśnił agencji Andina, że odkrycia te pozwalają poszerzyć wiedzę na temat historii tej części wyżyn Limy i ustalić sekwencję osadnictwa, obejmującą Horyzont Środkowy, Późny Okres Przejściowy, epokę Inków i okres kolonialny. Joseph Bernabé Romero twierdzi, że przed tymi badaniami dostępne informacje archeologiczne koncentrowały się głównie na Późnym Okresie Przejściowym, między 1100 r. n.e. a przybyciem Inków. Nowe dowody pozwalają na przesunięcie tej sekwencji na Horyzont Środkowy, około 600–900 r. n.e., okres związany z ekspansją społeczeństwa Wari.

Wykopaliska na terenie Oyon (fot. ©ANDINA/Editora Perú)

czwartek, 15 października 2026

Odkrycie podczas prac przy budowie pociągu łączącego Meksyk z Querétaro ujawnia wymianę kulturową w regionie

Oryginalny artykuł; Salvamento arqueológico del tren México-Querétaro devela el intercambio cultural en la región

Podczas prac archeologicznych towarzyszących budowie pociągu pasażerskiego łączącego miasto Meksyk z Querétaro odnaleziono dużą ilość materiałów ceramicznych pochodzących z różnych afiliacji kulturowych, okresów i wykorzystujących różne techniki. Potwierdzają one ciągłość osadnictwa w regionie, gdzie obecni byli nie tylko Teotihuakanie, Toltekowie i Mexica, ale do dziś zidentyfikowano powiązania ze społecznościami z Doliny Meksyku, Huastekowie, wybrzeża Zatoki Meksykańskiej, regionu Bajío w Guanajuato, Oaxaca, Querétaro i Hidalgo. Aby przeprowadzić analizy, Ministerstwo Kultury Rządu Meksyku, za pośrednictwem Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), utworzyło Laboratorium Ceramiki w gminie Tepeji del Río de Ocampo w Hidalgo, w którym bada się i rekonstruuje przedmioty użytkowe i rytualne znajdowane w pochówkach i świątyniach. 

Analiza morfologiczna pozwoliła zidentyfikować figurki męskie, żeńskie i zoomorficzne (fot.Gerardo Peña, INAH)

niedziela, 11 października 2026

Badania prekolumbijskich wisiorków przyczynią się do poznania handlu w południowo-wschodnim Meksyku

Oryginalny artykuł: Estudio de pendientes prehispánicos contribuirá al conocimiento del comercio en el sureste mexicano

Analiza 14 zoomorficznych wisiorków związanych z kontekstami grobowymi, znalezionych w sekcjach 2, 3 i 4 projektu Maya Tren (PTM) w stanach Campeche i Jukatan, dostarczy informacji na temat starożytnych sieci handlowych i wiedzy technologicznej na terenie obecnego południowo-wschodniego Meksyku, a także na temat rozmieszczenia surowców, siedlisk gatunków i symboliki tych przedmiotów. W tym kontekście Sekretarz Kultury Rządu Meksyku, Claudia Curiel de Icaza, podkreśliła, że eksponaty, zaledwie kilkucentymetrowej wielkości, mogą dostarczyć informacji o szlakach handlowych, wiedzy technicznej i sposobie, w jaki starożytne społeczności Majów rozumiały swoją relację z naturą. W tym tkwi wartość badań archeologicznych: dziedzictwo, które chronimy, jest również źródłem wiedzy, która poszerza naszą wiedzę o historii. Jak poinformowała María Elodia Acevedo Chin, współpracująca z Laboratorium Zooarcheologii PTM, materiał malakologiczny, będący efektem prac archeologicznych prowadzonych przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) w lipcu 2024 r., pozwoli na lepsze zrozumienie społeczności Majów z Późnego Okresu Klasycznego (lata 650–900). Próbka pochodzi ze stanowisk archeologicznych w Sacamuy, Dzitbalché, Xiol, Kimbilá i Kanab i składa się z przedstawień płazów bezogonowych (żab i ropuch) wyrzeźbionych z muszli o wymiarach od 2 do 4 centymetrów.

Jeden z wisiorków znalezionych podczas prac archeologicznych (fot. William Ismael Cupul Sánchez) 

środa, 7 października 2026

Malowane glify w Jaskini 19, Chalcatzingo, Morelos, Meksyk

Oryginalny artykuł: Tres glifos pintados hace 1.500 años en una cueva mexicana confirman que Teotihuacan tuvo un sistema de escritura como el de los mayas o los aztecas 

Duńscy i meksykańscy archeolodzy udokumentowali w Chalcatzingo zestaw znaków piktograficznych, należących do systemu pisma Teotihuacan, wielkiej metropolii prekolumbijskiego Meksyku. Odkrycie, opublikowane w czasopiśmie Antiquity, wzmacnia tezę, że cywilizacja ta posługiwała się nie tylko symbolami dekoracyjnymi, ale także kompletnym językiem graficznym. Przez dziesięciolecia eksperci debatowali nad tym, czy Teotihuacan, miasto, które dominowało w środkowym Meksyku między I a VI wiekiem n.e., którego populacja mogła sięgać 125 000 mieszkańców, posiadało prawdziwy system pisma, czy też jego znaki były jedynie ozdobnymi emblematami.

Chalcatzingo (żródło ilustracji: czasopismo Antiquity)

sobota, 3 października 2026

W Xpujil odkryto budowlę należącą do miejscowej elity

Oryginalny artykuł: Estudio iconográfico confirma uso de estructura como residencia de élite maya, preservada en Xpujil 

Elitarna rezydencja, bezcenny dowód złożoności społeczno-politycznej i wyrafinowanego systemu wierzeń cywilizacji Majów, szczególnie w regionie Nizin Centralnych, została objęta ochroną in situ w pobliżu stacji i miasta Xpujil, w Campeche, w ramach projektu ratownictwa archeologicznego Tren Maya. Ministerstwo Kultury Rządu Meksyku, za pośrednictwem Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), przeprowadziło prace konsolidacyjne i restauracyjne obiektu, w którym wyróżniają się takie elementy architektoniczne, jak zachowane ściany oraz ściana północna, wykonana z małych ciosanych kamieni, a także jej pięknie wykończona fasada.

Badania ikonograficzne potwierdzają, że budowla ta służyła jako elitarna rezydencja Majów, zachowana w Xpujil  
 (źródło fot: Aldo Dena)