Podczas prac na linii kolejowej odkryto ołtarz Majów

Oryginalny artykuł: Preservan posible altar maya descubierto en salvamento arqueológico del Tren Maya de carga 

Budowla Majów, która mogła sprawować funkcje religijne została odkryta podczas prac prowadzonych w ramach Projektu Ratownictwa Archeologicznego Obwodnicy Kolejowej na Jukatanie. Obiekt ten stanowił część jednostki zamieszkiwanej ponad 1500 lat temu przez grupę Majów i stanowi obecnie przedmiot badań i prac konserwatorskich. Kompleks mieszkaniowy został zbadany w ramach wsparcia, jakiego Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH), organ Ministerstwa Kultury Rządu Meksyku, udziela przy budowie linii kolejowej Tren Maya, który będzie kursował między miastami Poxilá i Paraíso, na południe od Progreso. 

Pozostałości dawnego ołtarza Majów (fot. Elizabeth Gutiérrez, Proyecto Tren de Carga) 

INAH rejestruje nowe miasto Majów w stanie Quintana Roo

Oryginalny artykuł: El INAH registra sitio arqueológico de arquitectura monumental, en Quintana Roo 

Architektura Majów w stylu Petén jaśnieje wśród pozostałości stanowiska archeologicznego zarejestrowanego przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH), agencję Ministerstwa Kultury Rządu Meksyku, w odpowiedzi na raport obywatelski z gminy Othón P. Blanco w Quintana Roo. Dawne miasto z czasów prekolumbijskich, nazwano El Jefeciño, ze względu na monumentalny charakter kompleksu, na który składa się 80 budynków. Zostało odkryte przez mieszkańców regionu podczas prac w ramach Projektu Ratownictwa Archeologicznego Tren Maya, koordynowanego przez archeologa Manuela Péreza Rivasa, na froncie 1 Sekcji 7. W tym kontekście Sekretarz Kultury Rządu Meksyku, Claudia Curiel de Icaza, podkreśla, że rejestracja wzmacnia ochronę dziedzictwa archeologicznego i poszerza wiedzę na temat obecności Majów w południowej części Quintana Roo. Włączenie tego miejsca do prac INAH jest również wyrazem uznania dla wartości społeczności w ochronie pamięci historycznej, która należy do wszystkich. 

Pozostałości jednej z nowo odkrytych budowli Majów (fot. Karina Blancas i Sonny Ojeda)

Archeolodzy i społeczność Tz'utujil potwierdzają odkrycie dużej osady Majów zanurzonej pod jeziorem Atitlán

Oryginalny artykuł: Arqueólogos y comunidad Tz’utujil confirman el hallazgo de un gran asentamiento maya sumergido bajo el lago de Atitlán 

Podwodna misja archeologiczna przeprowadzona w 2022 roku potwierdziła istnienie wyjątkowego krajobrazu kulturowego w głębinach jeziora Atitlán, na wyżynach Gwatemali. Prace, prowadzone we współpracy ze społecznością Majów Tz'utujil, pozwoliły na precyzyjne ustalenie lokalizacji dawnej, zatopionej osady z Okresu Preklasycznego i położyły podwaliny pod nowy model wspólnego zarządzania dziedzictwem, w którym wiedza naukowa i rdzenni mieszkańcy spotykają się na równych prawach. Badanie, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym Journal of Maritime Archaeology, przeprowadził międzynarodowy zespół specjalistów. Jest ono odpowiedzią na wieloletnie braki w koordynacji, zaufaniu i jasności co do charakteru pozostałości archeologicznych znajdujących się pod wodami jeziora. Jezioro Atitlán to jeden z najbardziej charakterystycznych krajobrazów Gwatemali zajmujące powierzchnię 137 kilometrów kwadratowych i osiągające w niektórych miejscach głębokość ponad 300 metrów, zbiornik ten powstał w wyniku aktywności wulkanicznej i nie posiada odpływu powierzchniowego. To właśnie ten stan wyjaśnia historycznie wysoki poziom wody, który wahał się o ponad dziesięć metrów tylko w XX wieku. W badaniu odnotowano, że 4 lutego 1976 roku trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,5 spowodowało spadek poziomu wody w jeziorze o około dwa metry w ciągu zaledwie jednego miesiąca. Te wahania ukształtowały nie tylko krajobraz, ale także dziedzictwo, które obecnie odkrywa archeologia podwodna.

Widok jeziora Atitlan z satelity (NASA)

Nowe badania wskazują, że do upadku miast Majów przyczyniły się korelacje między konfliktami, zmianami klimatu, a cyklami rozwoju

Oryginalny artykuł: ¿Qué les sucedió a las ciudades mayas?: una investigación revela que sorprendentemente la mejora del clima fue uno de los factores de su colapso 

Interdyscyplinarne badanie łączy w sobie dane archeologiczne, epigraficzne i paleoklimatyczne, aby rozwikłać schematy powstawania i upadku ośrodków miejskich Majów, podważając tym samym uproszczone narracje o ich upadku. Wyludnianie się dużych ośrodków miejskich, zjawisko, które wielokrotnie kształtowało bieg historii, często przypisuje się natychmiastowym i niszczycielskim katastrofom. Wśród tych przykładów, upadek klasycznych miast Majów, który osiągnął apogeum między 600 a 750 rokiem, jest często przytaczany jako paradygmat załamania spowodowanego zmianami klimatu. 

(A) Skumulowany szereg czasowy. (B) Mapa badanego obszaru z wybranymi ośrodkami Majów przedstawionymi jako zielone kropki. (C) Zdjęcie zabytku Majów z okresu klasycznego (po lewej) i zdjęcie ośrodka miejskiego Majów z okresu klasycznego na nizinach (Palenque) (po prawej) (źródło: Ymblanter / Alfred Diem)

Analizy archeologiczne i epigraficzne ujawniają nowe dane na temat wspaniałości Ek' Balam

Oryginalny artykuł: Análisis arqueológicos y epigráficos revelan nuevos datos sobre el esplendor de Ek’ Balam 

Badanie i konsolidacja Wschodniego Wyniesionego Placu Akropolu w Ek' Balam na Jukatanie pozwoliły na odkrycie nowych danych archeologicznych i epigraficznych na temat jego historii, a także jego władcy Ukit Kan Lek Took', wiązanego z okresem jego największego rozkwitu, przypadającym na późny okres klasyczny (lata 770-890). Inicjatywa, której przewodzi Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH), była związana z Programem Promeza i realizowana od grudnia 2022 r. do stycznia 2024 r. pod kierownictwem archeologów Leticii Vargas de la Peña i Víctora Rogerio Castillo Borgesa. 

Akropol w Ek’ Balam (fot. Isidro Ché Méndez)

Odkrycie grobowca założyciela dynastii w mieście Majów Caracol

Oryginalny artykuł: El descubrimiento de la Tumba del Primer Gobernante de la Antigua Ciudad de Caracol reescribe la historia Maya 

Zespół archeologów z Uniwersytetu w Houston natrafił w ruinach majańskiego miasta Caracol (Belize) na pochówek Te' K'ab Chaaka, pierwszego władcy i założyciela jego dynastii królewskiej. To odkrycie grobowca, w ciągu ponad czterech dekad wykopalisk, rzuca nowe światło na kontakty Majów z odległym Teotihuacán. Caracol, w okresie swojej świetności, w latach 560-680 było potęgą polityczną, która dominowała nad południową częścią półwyspu Jukatan, zanim została opuszczona około 900 roku. Jednak korzenie królewskiego rodu Caracol sięgają znacznie wcześniejszego okresu, gdyż Te' K'ab Chaak wstąpił na tron w 331 roku. Jego imię wspominane jest w dwóch inskrypcjach z późnego okresu klasycznego, które niestety nie są czytelne. Archeolodzy Arlen i Diane Chase prowadzą wykopaliska w Caracol od 40 lat.

Diane Chase w nowo odkrytym grobowcu (źródło fot. Caracol Archeological Project/University of Houston)

W Petén odkryto trzy nieznane wcześniej miasta Majów

Oryginalny artykuł: Presentan hallazgos sobre nueva ciudad maya “Los Abuelos” y otros tesoros arqueológicos de Uaxactún 

Podczas prac Regionalnego Projektu Archeologicznego Uaxactún (PARU) odkryto trzy nieznane wcześniej miasta Majów, położone w Peten (Gwatemala). Wykopaliska w ramach tego projektu są prowadzone od 2009 roku, kiedy rozpoczęto prace w Uaxactun, obejmujące obszar niemal 1200 kilometrów kwadratowych. Do tej pory natrafiono tam na kilka mniejszych i większych ośrodków Majów. Kierownikiem projektu jest Milan Kovác (z Comenius University w Bratysławie), dotychczas odkryto 176 stanowisk, z czego na 20 przeprowadzono prace wykopaliskowe. Na badanym obszarze natrafiono na kolejne miasto Majów, nazwane Los Abuelos, które jest ważne ze względu na swoje cechy. Los Abuelos położone jest 21 km na północny wschód od Uaxactún i zostało odkryte w ramach projektu w 2023 roku, kiedy to prowadzono pierwsze prace. Zaplanowano kontynuację tych badań na sezon terenowy kwiecień-maj 2025 r. Nowe dane potwierdziły, że jest to jeden z najważniejszych ośrodków z okresu preklasycznego w Petén.

Stanowisko Los Abuelos (ilustracja: Projekt PARU)

X'baatún, dobrze zachowane miasto Majów na Jukatanie

Oryginalny artykuł: Proyecto arqueológico explora X’baatún, un sitio maya bien conservado en Tekal de Venegas, Yucatán

20 lat temu w Tekal de Venegas na Jukatanie powstał Park Oxwatz, zarządzany przez stowarzyszenie ekoturystyczne, które w 2018 roku połączyło siły z grupą archeologów, złożoną ze specjalistów z Hiszpanii i Meksyku, aby badać i pogłębiać wiedzę na temat miasta Majów X'baatún, które rozpościera się na obszarze o powierzchni 5,5 kilometrów kwadratowych. Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) przeprowadził tam sześć sezonów wykopaliskowych, którymi kierowali Juan García Targa i Carmen Varela Torrecilla. Dostarczyły  one informacji o tym miejscu, zarejestrowanym w Atlasie Archeologicznym Jukatanu w 1980 roku.

Plan X'baatun (Projekt Izamal 2005, autorzy: Jose Estrada Faisal i Miguel Covarrubias) 

Valeriana – miasto Majów, na które natrafiono w stanie Campeche

Oryginalny artykuł: Dan a conocer Valeriana, un nuevo sitio arqueológico descubierto en la selva de Campeche 

Nowe stanowisko archeologiczne, które rzuca światło na gęstość zaludnienia na terenie stanu Campeche w czasach prekolumbijskich pokazuje, że nadal jest jeszcze wiele do odkrycia. Uczeni z Tulane University, Northern Arizona University, University of Houston (USA) i z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) w Meksyku przeanalizowali dane uzyskane dzięki technologii LiDAR w 2013 roku na potrzeby monitoringu lasów jako część projektu znanego jako Alianza M-REDD+. Był to zupełnie niezbadany do tej pory obszar Majów w stanie Campeche (Meksyk). Zebrany materiał obejmuje trzy transekty i trzy bloki. Transekty mają około 275 m szerokości i około 213 km długości, a całkowity obszar to 58,30 kilometrów kwadratowych. Bloki badawcze obejmowały łącznie 64,10 kilometrów kwadratowych i zostały przeprowadzone w trzech miejscach: 1) na południe od miasta Xpuhil, w pobliżu Río Bec, 2) obok wioski Dos Lagunas i Bel Ha oraz 3) w pobliżu miasta Ucum w najbardziej na północ wysuniętej części stanu Campeche. W sumie odkryto 6674 nieznane dotąd budowle Majów. 

Mapka przedstawiająca trzy transekty i trzy badane bloki (źródło ilustracji: czasopismo Antiquity)

Na peryferiach Kohunlich natrafiono na pozostałości dawnych budowli Majów

Oryginalny artykuł: Modifican el camino a la estación Kohunlich del Tren Maya, para preservar cinco estructuras prehispánicas 

Na drodze dojazdowej do stacji Nicolás Bravo/Kohunlich, na odcinku 7. trasy pociągu przez ziemie Majów, sześć kilometrów od stanowiska archeologicznego Kohunlich, na południu stanu Quintana Roo, specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) natrafili na pozostałości siedmiu budowli Majów, co sprawiło, że trzeba nieco zmodyfikować drogę prowadzącą do Kohunlich. Jak poinformował Manuel Pérez Rivas, odpowiedzialny za projekt ratownictwa archeologicznego na trasie pociągu, obecnie odnawiają pięć z nich, a dwie pozostałe zostały zapieczętowane i będą badane później. 

Jedna z nowo odkrytych budowli (fot. Salvamento arqueologico Tren Maya)

W stanie Campeche (Meksyk) odkryto kolejne miasto Majów

Oryginalny artykuł: Descubren antigua ciudad maya en Campeche; la nombran Ocomtún, “columna de piedra”

Grupa badaczy, którą kieruje Ivan Ṡprajc, przemierzając 60 kilometrów przez obszar porośnięty gęstą roślinnością, zlokalizowała pozostałości dawnego miasta Majów, położonego w rezerwacie ekologicznym Balamkú, na południe od stanowiska archeologicznego o tej samej nazwie. Nowo odkryte miasto zostało nazwane Ocomtún („Kamienna kolumna” w języku majańskim jukateckim) ze względu na liczne kamienne kolumny rozrzucone na terenie tego ośrodka. 

Obraz uzyskany dzięki technologii LiDAR pokazuje pozostałości dawnego miasta Majów
(fot. Ivan Sprajc)

Zlokalizowanie miasta jest rezultatem pierwszego sezonu prac prowadzonych w ramach projektu „Poszerzenie panoramy archeologicznej Centralnych Nizin Majów”, zatwierdzonego przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) i koordynowanego przez Ivana Ṡprajca z Centrum Badawczego Słoweńskiej Akademii Nauki i Sztuki. Celem projektu jest lepsze poznanie rozległego obszaru praktycznie nieznanego archeologom. Zajmuje on centralną część stanu Campeche, granicząc od południa z autostradą Escárcega-Chetumal, od wschodu z północnym sektorem Rezerwatu Biosfery Calakmul, a od północy z regionem Chenes. To w sumie 3000 kilometrów kwadratowych niezamieszkanych i pokrytych dżunglą. 

            

Kamienne kolumny rozrzucone na terenie miasta (fot. Ivan Sprajc)

Rezultaty prac z wykorzystaniem technologii LiDAR na Nizinach Majów w Gwatemali

Oryginalny artykuł: Huge 2,000-year-old Mayan civilization discovered in northern Guatemala

Uczeni ze Stanów Zjednoczonych, Gwatemali i Francji opublikowali wyniki badań z wykorzystaniem technologii LiDAR na położonej na ziemiach Gwatemali części obszaru określanego jako Mirador-Calakmul Karst Basin (MCKB). Były to największe tego typu prace prowadzone do tej pory na Nizinach Majów, które od 2015 roku objęły aż 1700 kilometrów kwadratowych. Okazuje się, że w rejonie tym zidentyfikowano ponad 775 grup budowli i 189 kolejnych w jego otoczeniu, co daje w sumie 964, z czego 645 nie zostało jeszcze nazwanych. Stanowiska te pochodzą w większości z okresu preklasycznego, z lat 1000 p.n.e. - 150 n.e. W przypadku, gdy grupy architektoniczne były połączone ze sobą drogami, miały określone granice i wspólne udogodnienia, na przykład zbiorniki wodne, archeolodzy uznali je za niezależne ośrodki i w sumie z liczby 964 wyróżnili 417 dawnych miast i miasteczek Majów.

Czarna przerywana linia ogranicza obszar Mirador-Calakmul Karst Basin
(źródło ilustracji: publikacja R.D. Hansen et al, Ancient Mesoamerica)

Rezultaty prac na terenie miasta Majów w stanie Campeche

Podczas budowy Odcinka 2 (prowadzącego z Escarcega do Calkiní) trasy pociągu przez ziemie Majów meksykańscy archeolodzy natrafili na pozostałości nieznanego do tej pory dawnego miasta Majów, które na razie określane jest jedynie jako S.C.R. W 105. numerze specjalnym czasopisma Arqueología Mexicana, badacze Manuel E. Pérez Rivas, Aurelio Lόpez Corral, Ángel Juventino García Uitz i Adriana Velázquez Morlet przedstawili wstępne rezultaty prac na terenie tego ośrodka, wyróżniającego się monumentalną architekturą i zapewne odgrywającego niegdyś znaczącą rolę społeczno-polityczną w regionie obecnego stanu Campeche. Odkrycie to skomplikowało nieco oryginalny projekt trasy pociągu, która miała przebiegać w miejscu gdzie zarejestrowano najważniejsze konstrukcje o przeznaczeniu ceremonialnym, szczególnie część centralną z zachowanymi platformami i budowlami o wysokości do 14 metrów, a także pozostałościami dawnych domostw i rezydencji. W tej sytuacji konieczna była niewielka zmiana trasy pociągu.

Po lewej teren, na którym odkryto miasto Majów.
Po prawej mapka przedstawiająca 2. odcinek trasy pociągu przez ziemie Majów
(źródło ilustracji: Arqueologia Mexicana)

Technologia LiDAR ujawnia prawdziwe rozmiary Calakmul

Oryginalny artykuł: Oculto por la selva, estudio LiDAR revela el denso asentamiento urbano de Calakmul, en Campeche

Jako część specjalnego programu koordynowanego przez Ministerstwo Kultury w Meksyku, za pośrednictwem Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) oraz w ramach Projektu Archeologicznego Bajo Laberinto wykorzystano technologię LiDAR na obszarze 95 kilometrów kwadratowych Rezerwatu Biosfery Calakmul (stan Campeche, Meksyk). Wyniki badań wykazały ogromne rozmiary Calakmul, będącego w latach 635-850 stolicą potężnego królestwa Kanu’l, dominującego na Nizinach Majów. Uzyskane obrazy pokazują liczne budowle ukryte pod gęstą warstwą roślinności.

Obraz Calakmul uzyskany dzięki technologii LiDAR (fot. INAH)

Prace restauratorskie w kolejnych miastach Majów

W ramach specjalnego programu „Promeza” (Programa de Mejoramiento de Zonas Arqueológicas), towarzyszącego budowie trasy pociągu przez ziemie Majów w Meksyku, prowadzone są prace konserwatorskie i restauratorskie na terenie kolejnych miast Majów. Rozpoczęte we wrześniu prace w Ek’ Balam (położonym w północno-wschodniej części stanu Jukatan) potrwają około roku i skupią się na tamtejszym Akropolu, w tym na ozdobionej wizerunkiem tak zwanego „ziemskiego potwora” fasadzie budowli Sak Xok Naah, wzniesionej na czwartym poziomie Akropolu. Rozkwit Ek’ Balam, stolicy królestwa Talol, przypadł na lata 600-900 n.e., a Sak Xok Naah stała się grobowcem króla o imieniu Ukit Kan Le’k Took’, który sprawował władzę w latach 770-801. Poza tym, konserwacja obejmie elementy kamiennych rzeźb i dekoracje ze stiuku pokrywające fasady budowli na niższych poziomach Akropolu.

Fasada budowli Sak Xok Naah w Ek' Balam (fot. INAH)

W dawnych miastach Majów wykryto skażenie środowiska rtęcią

Oryginalny artykuł: Ancient Maya cities were dangerously contaminated with mercury

Od dawna wiadomo, że mieszkańcy Mezoameryki wykorzystywali rtęć, głównie w postaci cynobru (siarczku rtęci) do dekorowania różnych artefaktów i podczas ceremonii, zwłaszcza pogrzebowych, gdy ciała zmarłych pokrywano warstwą sproszkowanego cynobru. Pierwsze figurki i przedmioty z jadeitu ozdobione cynobrem pojawiły się już u Olmeków w 1200 r. p.n.e. Do tej pory jednak niewiele badań poświęcono zrozumieniu konsekwencji, jakie dla środowiska miało stosowanie rtęci w owych czasach. Obecnie uczeni z Australian Catholic University (Australia), University of Texas w Austin i University of Cincinnati (USA) oraz University College London (Wielka Brytania) sprawdzili wszystkie dostępne na ten temat dane, pochodzące z różnych miast Majów na terenie Meksyku, Gwatemali, Belize, Salwadoru i Hondurasu, aby określić poziom stężenia rtęci w glebie i osadach. Okazało się, że w wielu miejscach wykryto w podglebiu wysokie poziomy zanieczyszczenia rtęcią, wynikające z częstego stosowania w okresie klasycznym płynnej rtęci lub cynobru, co mogło być poważnym zagrożeniem dla zdrowia dawnych mieszkańców. Wyniki przeprowadzonych analiz zostały opublikowane w czasopiśmie Frontiers in Environmental Science. 

Pokryte cynobrem naczynie Majów znalezione w Kaminaljuyu (Gwatemala)
(fot. Carnegie Institution for Science)

Xiol - odrestaurowane miasto Majów na Jukatanie

Oryginalny artykuł: Xiol, ciudad maya: INAH presenta hallazgo y restauración de la zona prehispánica

Ruiny majańskiego miasta Xiol („Duch człowieka”), które swą nazwę wzięło od pobliskiej hacjendy, położone są 2 km od gminy Kanasín i 10 km od Meridy, stolicy meksykańskiego stanu Jukatan. Na pozostałości dawnego miasta natrafili w 2018 roku pracownicy firmy 24K, która na tym terenie rozpoczęła wówczas budowę parku przemysłowego. O swym znalezisku natychmiast powiadomili Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH), który rozpoczął pierwsze wykopaliska już w 2019 roku. Obecnie, po wielu miesiącach intensywnych prac restauratorskich można podziwiać wspaniałe budowle wzniesione w tak zwanym stylu Puuc, typowym dla wielu miast Majów na Jukatanie.

Jedna z budowli na terenie Xiol (źródło fot.: Diario de Yucatan) 

Pozostałości jednej z budowli w Xiol (fot. Lorenzo Hernandez, Reuters)

Eksperci INAH biorą udział w eksploracji miasta Majów zatopionego w jeziorze Atitlán (Gwatemala)

Oryginalny artykuł: Colabora INAH en la exploración de una ciudad maya sumergida en el lago Atitlán, en Guatemala

W późnym okresie preklasycznym (lata 400 p.n.e. - 250 n.e.) na wyspie na jeziorze Atitlán w Gwatemali wznosiło się miasto Majów ze świątyniami, domami, placami i stelami. W pewnym momencie jednak wyspa została pochłonięta przez wody, a pozostałości dawnego miasta zachowały się na głębokości 12-20 metrów. Już wcześniej prace prowadzili tam archeolodzy z Gwatemali, ale obecnie to zatopione stanowisko stało się celem badań ekspertów nie tylko z Gwatemali, ale i z Meksyku, Belgii, Francji, Hiszpanii i Argentyny.

Pozostałości dawnego miasta Majów zatopione w jeziorze Atitlan (fot. INAH)

Rezultaty badań miast Majów w regionie Puuc (Jukatan, Meksyk)

Oryginalny artykuł: Details of stunning Maya acropolises and sophisticated civilization revealed by laser scans

W latach 2017-19, w ramach Regionalnego Projektu Archeologicznego Bolonchén, uczeni wykorzystali technologię LiDAR na terenie pokrytego pagórkami regionu Puuc w północnej części Półwyspu Jukatan (Meksyk). Rezultaty prac opublikowano pod koniec kwietnia bieżącego roku. Dzięki badaniom, którymi kierował William Ringle (z Davidson College, Karolina Północna, USA) nie tylko przygotowano modele 3D znanych wcześniej budowli wzniesionych w tamtejszych miastach Majów, ale i dokonano wielu ciekawych odkryć. William Ringle, Tomás Gallareta Negrόn (z Centrum INAH w Meridzie, stan Jukatan, Meksyk) i Georger Bey (z Millsaps College, Missisipi, USA) prowadzili wykopaliska w regionie Puuc już od około 20 lat.

Model 3D budowli w Kiuic (Proyecto Arqueologico Regional de Bolonchen)

Model 3D łuku w Labna (Proyecto Arqueologico Regional de Bolonchen)

Model 3D budowli w Kom  (Proyecto Arqueologico Regional de Bolonchen)

Model 3D jednej z budowli pałacowych w regionie Puuc
(Proyecto Arqueologico Regional de Bolonchen)

W okolicy Candelaria (stan Campeche, Meksyk) natrafiono na dwa miasta Majów

Oryginalny artykuł: Con el empleo de tecnologia LIDAR y prospeccion en campo se registran areas con monumentos arqueologicos en el municipio de Candelaria, Campeche

W Meksyku kontynuowane są prace w ramach budowy linii kolejowej dla specjalnego pociągu przez ziemie Majów (zobacz post: "Turystyczny pociąg przez ziemie Majów"), a archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) prowadzą rozpoznanie terenu. Na Odcinku 1, prowadzącym z Palenque do Escarcega (223 km) przebadano do tej pory 131,19 km i dzięki wykorzystaniu technologii LiDAR zarejestrowano 553 pozostałości archeologiczne, z których część odpowiada położeniu miejsc już wcześniej zidentyfikowanych przez INAH, a inne zostały udokumentowane po raz pierwszy. Na szczególną uwagę zasługują dwa duże kompleksy architektoniczne Majów, znajdujące się w pobliżu miasteczka Candelaria w stanie Campeche.

Duży kompleks architektoniczny Majów odkryty w okolicy miasteczka Candelaria
(fot. INAH)