Miasto Majów Ichkabal zostało otwarte dla zwiedzających

Oryginalny artykuł: La antigua urbe maya de Ichkabal abrió sus puertas como zona arqueológica, en Quintana Roo 

Po dwóch latach owocnego dialogu i skoordynowanej pracy pomiędzy Narodowym Instytutem Antropologii i Historii (INAH) i władzami gminy stanowisko archeologiczne Ichkabal (stan Quintana Roo) zostało oficjalnie otwarte dla zwiedzających, dołączając tym samym do listy 194 obiektów dziedzictwa kulturowego prekolumbijskiego Meksyku, udostępnionych dla publiczności. 10 stycznia 2025 roku ostatecznie zostało sfinalizowane porozumienie pomiędzy władzami gminy i INAH o zajęciu 113 hektarów, obejmujących obszar Ichkabal, którego nazwa oznacza „Pomiędzy Bajos” (bajos to określenie zagłębień terenu, w których podczas pory deszczowej gromadzi się woda, często spotykanych na ziemiach Majów).

Budowle w Ichkabal (fot. CINAH Quintana Roo)

Prace restauratorskie w kolejnych miastach Majów

W ramach specjalnego programu „Promeza” (Programa de Mejoramiento de Zonas Arqueológicas), towarzyszącego budowie trasy pociągu przez ziemie Majów w Meksyku, prowadzone są prace konserwatorskie i restauratorskie na terenie kolejnych miast Majów. Rozpoczęte we wrześniu prace w Ek’ Balam (położonym w północno-wschodniej części stanu Jukatan) potrwają około roku i skupią się na tamtejszym Akropolu, w tym na ozdobionej wizerunkiem tak zwanego „ziemskiego potwora” fasadzie budowli Sak Xok Naah, wzniesionej na czwartym poziomie Akropolu. Rozkwit Ek’ Balam, stolicy królestwa Talol, przypadł na lata 600-900 n.e., a Sak Xok Naah stała się grobowcem króla o imieniu Ukit Kan Le’k Took’, który sprawował władzę w latach 770-801. Poza tym, konserwacja obejmie elementy kamiennych rzeźb i dekoracje ze stiuku pokrywające fasady budowli na niższych poziomach Akropolu.

Fasada budowli Sak Xok Naah w Ek' Balam (fot. INAH)

Badania z wykorzystaniem technologii LiDAR na terenie Dzibanché i Ichkabal

W 170. numerze czasopisma Arqueología Mexicana (wrzesień 2021 r.), Sandra Balanzario (z Centrum INAH Quintana Roo, Meksyk) i Francisco Estrada-Belli (z University of Tulane, USA) przedstawili rezultaty prac prowadzonych z wykorzystaniem technologii LiDAR na terenie Dzibanché i Ichkabal, dwóch miast Majów położonych w południowej części stanu Quintana Roo. Badania pod kierunkiem Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) rozpoczęły się w lipcu 2017 roku i objęły obszar 103 kilometrów kwadratowych. Uzyskane mapy dostarczają nowych danych, które pozwalają bardziej szczegółowo ocenić skalę infrastruktury miejskiej i pokazują, że Dzibanché i Ichkabal należały do najbardziej rozległych ośrodków miejskich na Nizinach Majów w okresie preklasycznym i klasycznym. Dzibanché, które było pierwszą stolicą Kanu’l, jednego z najpotężniejszych królestw Majów, obejmuje cztery duże kompleksy budowli: Grupo Principal (Grupę Główną), Tutil, Lamay i Kinichná, połączone ze sobą drogami sakbe. Jednak nie były to jedyne drogi, gdyż dzięki technologii LiDAR wykryto jeszcze wiele innych, liczących w sumie aż 40 km.

Mapa przedstawia Grupo Principal (Dzibanche) połączone drogami z Lamay,
Tutil i Kinichna (ilustracja: INAH/Estrada-Belli)