Odkrycie podczas prac przy budowie pociągu łączącego Meksyk z Querétaro ujawnia wymianę kulturową w regionie

Oryginalny artykuł; Salvamento arqueológico del tren México-Querétaro devela el intercambio cultural en la región

Podczas prac archeologicznych towarzyszących budowie pociągu pasażerskiego łączącego miasto Meksyk z Querétaro odnaleziono dużą ilość materiałów ceramicznych pochodzących z różnych afiliacji kulturowych, okresów i wykorzystujących różne techniki. Potwierdzają one ciągłość osadnictwa w regionie, gdzie obecni byli nie tylko Teotihuakanie, Toltekowie i Mexica, ale do dziś zidentyfikowano powiązania ze społecznościami z Doliny Meksyku, Huastekowie, wybrzeża Zatoki Meksykańskiej, regionu Bajío w Guanajuato, Oaxaca, Querétaro i Hidalgo. Aby przeprowadzić analizy, Ministerstwo Kultury Rządu Meksyku, za pośrednictwem Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), utworzyło Laboratorium Ceramiki w gminie Tepeji del Río de Ocampo w Hidalgo, w którym bada się i rekonstruuje przedmioty użytkowe i rytualne znajdowane w pochówkach i świątyniach. 

Analiza morfologiczna pozwoliła zidentyfikować figurki męskie, żeńskie i zoomorficzne (fot.Gerardo Peña, INAH)

Projekty infrastrukturalne realizowane w Meksyku, stanowią również okazję do poszerzenia naszej wiedzy historycznej. W pociągu łączącym Meksyk z Querétaro, specjalistyczna praca Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) pozwoliła na odnalezienie i zbadanie materiałów, które ukazują wielowiekową historię osadnictwa i wymiany kulturowej w regionie. Odkrycia te wzbogacają naszą wiedzę o przeszłości i stanowią część dziedzictwa, które mamy obowiązek badać i chronić, stwierdziła Claudia Curiel de Icaza, Sekretarz ds. Kultury Rządu Meksyku. Materiały odzyskane dotychczas w stanowiskach zarejestrowanych wzdłuż szlaku, takich jak Tula, Ignacio Zaragoza i El Venado (Hidalgo) oraz Vista Real (Querétaro), pochodzą z Późnego Okresu Preklasycznego (400 p.n.e.–200 n.e.) do Późnego Okresu Postklasycznego (lata 1200–1521). 

Jedna z kadzielnic znalezionych podczas wykopalisk (fot.Gerardo Peña, INAH)

To wskazuje, że prawdopodobnie ludzie z tych obszarów podróżowali i integrowali się z lokalnymi społeczeństwami, aby stamtąd odtworzyć swój styl życia, ale z zachowaniem autonomii i własnej tożsamości, powiedział koordynator projektu ratunkowego, Víctor Francisco Heredia Guillén. Materiały zebrane w Ignacio Zaragoza, pochodzące z Okresu Klasycznego (lata 200-900), pokrywają się z ekspansją Teotihuacan w okresie Tlamimilolpa (lata 250-400) i Xolalpan (lata 400-650). Oprócz ceramiki pochodzącej z tej kultury, zarówno na tym stanowisku, jak i w El Venado, odnaleziono również ceramikę z centralnych dolin Oaxaca, charakteryzującą się polerowaną lub wygładzoną szarą gliną z piasku kwarcowego, wyjaśniła archeolog Rosa María Sánchez Sánchez. 

Fragment figurki znalezionej podczas wykopalisk(fot.Gerardo Peña, INAH) 

Z kolei archeolog Luis Alberto Jurado Martínez, który współpracuje z sekcją mikrowykopalisk kierowaną przez Abela José Romero, zwrócił uwagę, że po upadku Teotihuacan, w Okresie Postklasycznym miejsce to zostało ponownie zajęte przez Tolteków, którzy stali się peryferiami Tuli, a później zamieszkała tam ludność Mexica. Oprócz typowej dla Tolteków ceramiki w kolorze ołowiu, późniejsze osady przyniosły ze sobą inne rodzaje ceramiki, takie jak Falso Plomizo, Azteca i Texcoco Bruñido (charakteryzująca się wulkaniczną czernią na czerwonym lub bordowym tle). 

Analizy ujawniają ciągłość przestrzeni, a także relacji handlowych i zawodów (fot. Gerardo Peña, INAH)

Znaleziono również ceramikę z regionu Huasteca, składającą się z białej pasty kaolinowej z czarnymi wzorami na kremowym tle. Innym obcym typem była ceramika granulowana z Guerrero. Analizy ujawniają ciągłość przestrzeni, a także relacji handlowych i osadnictwa, które istniały w regionie w różnych okresach. W tym kontekście stanowisko Vista Real, badane przez archeologa Yatzina Montiela Vargasa we współpracy z archeologiem Carlosem Alberto Simónem Pérezem, wyróżnia się tym, że stanowiło punkt przejściowy między Tulą a regionem Bajío, gdzie znaleziono materiały związane z obydwoma regionami. Oprócz kompletnych naczyń z pochówków, zidentyfikowano również przedmioty rytualne, takie jak kadzielnice, sahumadores (rodzaj kadzielnic), fajki, a także talerze i miski typu Rojo Inciso Postcocción Xajay, charakteryzujące się geometrycznymi liniami rytymi i charakterystyczne dla doliny Mezquital. Typy te łączone są z Bajío z Okresu Epiklasycznego (lata 800–1000) i ucieleśnione są w naczyniach kompozytowych i figurkach. 

Talerz znaleziony podczas wykopalisk (fot. Gerardo Peña, INAH) 

W oparciu o ustalone typologie, analiza morfologiczna zidentyfikowała figurki męskie, żeńskie i zoomorficzne. Dotyczy to zarówno preklasycznych eksponatów ze stanowiska El Venado, jak i figurek typu portretowego z Teotihuacan oraz eksponatów tolteckich odpowiadających fazom osadnictwa Coyotlatelco i Mazapa (600-900 n.e.), związanych z pochówkami i pęknięciami rytualnymi, wskazała archeolog Ana Karen Vázquez Ayala. Heredia Guillén dodała, że kompletne i częściowo ukończone naczynia (do 70 procent) zostaną włączone do katalogu odzyskanych obiektów, gdzie będą przechowywane w magazynach, a w przypadku najbardziej reprezentatywnych egzemplarzy na wystawę. Pozostałe naczynia zostaną włączone do typologicznej kolekcji ceramiki, aby badacze mogli uzyskać do nich dostęp i przeprowadzić analizy porównawcze.