INAH rejestruje nowe miasto Majów w stanie Quintana Roo

Oryginalny artykuł: El INAH registra sitio arqueológico de arquitectura monumental, en Quintana Roo 

Architektura Majów w stylu Petén jaśnieje wśród pozostałości stanowiska archeologicznego zarejestrowanego przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH), agencję Ministerstwa Kultury Rządu Meksyku, w odpowiedzi na raport obywatelski z gminy Othón P. Blanco w Quintana Roo. Dawne miasto z czasów prekolumbijskich, nazwano El Jefeciño, ze względu na monumentalny charakter kompleksu, na który składa się 80 budynków. Zostało odkryte przez mieszkańców regionu podczas prac w ramach Projektu Ratownictwa Archeologicznego Tren Maya, koordynowanego przez archeologa Manuela Péreza Rivasa, na froncie 1 Sekcji 7. W tym kontekście Sekretarz Kultury Rządu Meksyku, Claudia Curiel de Icaza, podkreśla, że rejestracja wzmacnia ochronę dziedzictwa archeologicznego i poszerza wiedzę na temat obecności Majów w południowej części Quintana Roo. Włączenie tego miejsca do prac INAH jest również wyrazem uznania dla wartości społeczności w ochronie pamięci historycznej, która należy do wszystkich. 

Pozostałości jednej z nowo odkrytych budowli Majów (fot. Karina Blancas i Sonny Ojeda)

Na podstawie dowodów architektonicznych wysuwa się teorię, że miasto pochodzi z Wczesnego/Późnego Okresu Klasycznego (lata 250–900), w którym rozwinął się wyżej wymieniony styl architektoniczny, charakteryzujący się dużymi sklepionymi budynkami, zaokrąglonymi i wgłębionymi narożnikami oraz gzymsami. Powyższe informacje podał kierownik Strefy Archeologicznej Dzibanché-Kinichná, Sonny Moisés Ojeda González, który współkierował pracami rejestracyjnymi stanowiska w latach 2023–2024, wspólnie z kierownikiem Strefy Archeologicznej Kohunlich, Dianą Kariną Blancas Olverą. Działania te obejmowały badanie mające na celu określenie stanu zachowania miasta i jego ewentualnej rozbudowy. Wstępne dane wskazują, że El Jefeciño zajmuje obszar 100 hektarów, ale jego powierzchnia może być większa, co wymaga dokładnych badań, które pozwolą określić rozmiary budynków i układ miasta.

Miasto zajmuje powierchnię około 100 hektarów (fot. Karina Blancas i Sonny Ojeda)

Na razie, dodał archeolog Blancas Olvera, archeologom udało się zaobserwować coś, co odpowiadałoby strefie nuklearnej, składającej się z pięciu budynków o wysokości od 14 do 11 metrów i długości od 16 do 40 metrów. Te zabytki są rozmieszczone w formie placu w kształcie litery „C”. W budynku oznaczonym jako nr 53035, znajdującym się na północnym wschodzie miejsca, zaobserwowano pozostałości sztukaterii z dekoracyjnymi malowidłami ściennymi i fragmenty szkieletu ludzkiego, które mogą być częścią pochówku.

Pozostałości jednej z budowli (fot. Karina Blancas i Sonny Ojeda)

Specjaliści podkreślili, że nie przeprowadzono żadnych prac archeologicznych, dlatego nie było możliwe opracowanie dogłębnej analizy znalezionego materiału ani jego odzyskanie, ponieważ dowody muszą pozostać in situ. Omawiając malowidło ścienne, Ojeda González wyjaśnił, że ma ono charakter dekoracyjny, a nie narracyjny, z wykorzystaniem białych i pomarańczowych pigmentów, a także czerwonych pasów. Jednak, aby to zweryfikować, potrzebne są dogłębne badania.

Fragment jednej z nowo odkrytych budowli (fot. Karina Blancas i Sonny Ojeda)

Ponadto przy budowli nr 53037, na północny zachód od kompleksu, widoczna jest konstrukcja podmurówkowa. Powierzchownie zidentyfikowano trzy fazy budowy: pierwsza i najgłębsza (około 8 metrów) zawiera podmurówkę w przedniej części; druga odpowiada pozostałościom malowideł ściennych; a trzecia pokazuje zawalenia w miejscu, gdzie znajdują się fundamenty schodów. Jak podaje archeolog, biorąc pod uwagę wielkość budynków, wnioskuje się, że musiały one obejmować co najmniej cztery lub pięć faz budowy.

Prace na terenie jednej z budowli (fot. Karina Blancas i Sonny Ojeda)

Kolejne odkrycie dotyczy trzech sklepień Majów znajdujących się wewnątrz niektórych budynków, zachowanych w dobrym stanie. Archeolodzy majy nadzieję, że w przyszłości uda się przeprowadzić projekt mapowania LiDAR, aby zdefiniować i zbadać strukturę miasta. Następnie zostaną opracowane zalecenia dotyczące konserwacji, konsolidacji i eksploracji tego miejsca. Naukowcy zgodzili się, że badanie tego prekolumbijskiego miasta przyczyni się do zrozumienia sieci stanowisk archeologicznych w regionie, a także poszerzy wiedzę na temat dawnych Majów z południowej części stanu i relacji społecznych, jakie istniały między nimi.

Pozostałości malowideł ściennych (fot. Karina Blancas i Sonny Ojeda)

 Link do filmu na youtube: https://www.youtube.com/watch?v=QAyory4txX0&feature=youtu.be