sobota, 11 lipca 2026

Zmumifikowane psy odkryte w Tiahuanaco, które żyły jako towarzysze rodzin andyjskich

Oryginalny artykuł: Descubren perros momificados en Tiahuanaco que vivieron como compañeros de familias andinas

Naukowcy znaleźli szczątki psów pochowane w prekolumbijskich osadach w południowym Peru. Świadczy to o współistnieniu i szczególnym traktowaniu tych zwierząt w codziennym życiu kultury Tiahuanaco. Najnowsze badania w południowym Peru ujawniły, że ponad tysiąc lat temu mieszkańcy kultury Tiwanaku (Tiahuanaco) chowali swoje psy w pobliżu domów, jako symbol bliskiej, codziennej więzi, na długo zanim zwierzęta te stały się symbolami statusu społecznego. Dwa zmumifikowane psy znaleziono w domostwach, co rzuca nowe światło na relacje między ludźmi a zwierzętami w dawnym świecie andyjskim. Zespół kierowany przez archeolog Susan deFrance z University of Florida przeanalizował szczątki samicy w wieku poniżej roku i około trzymiesięcznego szczeniaka. Odkrycia, opublikowane w czasopiśmie Latin American Antiquity,  wskazują, że zwierzęta umieszczano w małych jamach obok plecionych mat i prawdopodobnie owinięto liną, co sugeruje specjalne traktowanie po ich śmierci. 

Zmumifikowany pies znaleziony w Tiwanaku (fot. Susan deFrance)

wtorek, 7 lipca 2026

Odkrycie szczątków kostnych w Kuélap ujawnia złożone praktyki pogrzebowe kultury Chachapoyas

Oryginalny artykuł: Hallazgo de restos óseos en Kuélap revela complejas prácticas funerarias de los Chachapoya 

W połowie maja w kompleksie archeologicznym Kuélap w Amazonii odkryto budowlę grobową zawierającą szczątki szkieletów pięciu osób oraz przedmioty ceremonialne. Jest to pierwsze tego typu odkrycie, świadczące o wysokiej wartości kultury Chachapoyas, która rozkwitła w Późnym Okresie Przejściowym. Agencja Andina rozmawiała z dyrektorką ds. kultury regionu Amazonas, Rocío Sánchez Chávez, która ujawniła szczegóły tego ważnego odkrycia archeologicznego (szczątki pięciu osób, fitomorficzna paccha w stylu Inków, fragmenty muszli Spondylusa i figury wyrzeźbione w Strefie 12), którego położenie w Kuélap, u zbiegu dwóch głównych wejść, świadczy o jego znaczeniu. 

Szczątki jednej z osób znalezionych w Kuelap (żródło fot. © ANDINA / Editora Perú)

piątek, 3 lipca 2026

W Veracruz INAH odkrywa prekolumbijskie budowle i rzeźby o unikalnych cechach

Oryginalny artykuł: En Veracruz, el INAH descubre estructura y escultura prehispánicas con características únicas 

W ramach projektu badań archeologicznych prowadzonych przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) w San Lucas, w Coatepec w stanie Veracruz, odkryto pozostałości kulturowe z czasów prekolumbijskich, w tym pozostałości budowli o charakterze miejsko-ceremonialnym, które prawdopodobnie pochodzą z Wczesnego Okresu Klasycznego (lata 200–600) i wykazują cechy niespotykane dotąd w tym regionie. Sekretarz ds. Kultury Rządu Meksyku, Claudia Curiel de Icaza, podkreśliła, że każda budowla, obiekt i symbol odkryte w wyniku badań archeologicznych przypomina nam, że Meksyk posiada jedno z najgłębszych i najbardziej różnorodnych dziedzictw kulturowych na świecie. To odkrycie dostarcza nowej wiedzy o jego przeszłości i potwierdza wagę ochrony dziedzictwa jako dobra wspólnego.

Rzeźba znaleziona w San Lucas, stan Veracruz (fot. INAH)

poniedziałek, 29 czerwca 2026

Nowo odkryte miasto Majów nazwano Minanbé (które to słowo w języku jukateckim oznacza "nie ma tu drogi")

Oryginalny artykuł: Bautizan como Minanbé, “no hay camino”, a ciudad maya virgen al norte de la Biosfera de Calakmul

Zrujnowane i nietknięte, z echem swojej historii zawieszonym od ponad tysiąca lat, Minanbé czekało na zespół meksykańskich i słoweńskich specjalistów pod przewodnictwem archeologa Ivana Šprajca. Zakamuflowane w gąszczu dżungli Rezerwatu Biosfery Calakmul w Campeche, dawne miasto mogło zostać nazwane jedynie zwrotem w języku Majów z Jukatanu: „nie ma tu drogi”. Tym odkryciem ekspert związany z Centrum Badań Słoweńskiej Akademii Sztuk i Nauk kończy trzy dekady swojego projektu poświęconego rozpoznaniu Centralnej Niziny Majów, skamieniałego krajobrazu archeologicznego, który był siedliskiem od 9 do 11 milionów ludzi w późnym okresie klasycznym (lata 600–900). 

Na terenie miasta znaleziono 14 stel i ołtarzy (fot. Quintín Hernández)  

czwartek, 25 czerwca 2026

W El Tigre (Petén) odkryto okrągłą budowlę, którą nazwano Okox („Grzyb”)

Oryginalny artykuł: Descubren estructura circular única en El Tigre, Petén, en buen estado de conservación 

Według badań przeprowadzonych przez członków projektu Lechugal Norte - El Tigre, stanowisko, położone 14 km od Nakbé i 16 km od Naachtún, nie posiada monumentalnej architektury, typowej dla miast Majów w północnej części Petén. Jest to jednak osada z terenami mieszkalnymi rozciągającymi się na przestrzeni kilku kilometrów kwadratowych. Mogła pełnić funkcję ośrodka administracyjnego lub gospodarczego. Znajdują się tam również skromne obiekty architektoniczne, wokół których toczyło się życie polityczne i religijne tego miejsca, zamieszkanego przez kilka tysięcy osób. Archeolodzy z Gwatemali, Francji, Meksyku i Kanady odkryli, że w tym miejscu znajdują się dwa akropole oddalone od siebie o zaledwie 50 metrów; jeden zajmowany był w Okresie Preklasycznym, a drugi w Okresie Klasycznym, ma to ogromne znaczenie dla udokumentowania przejścia między tymi dwoma okresami około 150 r. n.e.

Budowla nazwana Okox (źródło ilustracji Prensa Libre, dzięki uprzejmości Juliena Hiqueta)