Archeolodzy odkryli w Naachtun (Gwatemala) unikalną mozaikową planszę do gry patolli

Oryginalny artykuł: Arqueólogos descubren un tablero de Patolli de mosaico único en Guatemala, redefiniendo las antiguas tradiciones de juegos mayas 

Wykopaliska w dawnym mieście Majów Naachtun w północnej Gwatemali ujawniły unikatowy artefakt: planszę do gry patolli, która zamiast być wykonana poprzez rzeźbienie w gipsie, jak wszystkie inne znane przykłady, powstała poprzez osadzenie setek fragmentów czerwonej ceramiki w świeżej zaprawie, niczym mozaika. Znalezisko, opublikowane przez Juliena Hiqueta i Rémiego Méreuze z francuskiego CNRS w czasopiśmie Latin American Antiquity, rzuca nowe światło na to, jak Majowie włączali gry do swoich przestrzeni architektonicznych i codziennego życia. Naachtun było potężnym miastem okresu klasycznego (lata 250–900), położonym między Tikal a Calakmul. Wykopaliska w jednym z jego okazałych kompleksów mieszkalnych, Grupie 6L13, odsłoniły mozaikową tablicę wmurowaną w posadzkę budowli 6L-19. Otaczająca architektura wskazuje, że budynek ten należał niegdyś do bogatej lub wpływowej rodziny.

Mapa Naachtun z zaznaczoną Grupą 6L13 (źródło ilustracji: czasopismo Latin American Antiquity)

Prace konserwatorskie dziewięciu mezoamerykańskich gier patolli

Oryginalny artykuł: El INAH conserva nueve patollis, juegos mesoamericanos, descubiertos en obras del Tren Maya 

Podczas prac ratownictwa archeologicznego prowadzonych przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) na Odcinku 7. trasy pociągu przez ziemie Majów, odnaleziono dziewięć zachowanych przykładów mezoamerykańskiej gry patolli wyrytej na stiukowej posadzce w budowli oznaczonej numerem T7-44279, w pobliżu majańskiego miasta Xpujil (stan Campeche, Meksyk), która pochodzi sprzed ponad 1000 lat. 

Jedna z zachowanych na posadzce gier patolli (fot. Felix Camacho Zamora)

Gra "patolli" w Tikal

Oryginalny artykuł: Se realiza en Peten presentacion de hallazgo arqueologico maya

Dokumenty z czasów kolonialnych wspominają o rozpowszechnionej wśród kultur Mezoameryki grze patolli, która to nazwa pochodzi z języka náhuatl. Patolli stanowiło rodzaj gry, w której pionki przesuwano na planszy w formie podzielonego na kwadraty krzyża, nieco przypominającej naszą szachownicę. Rolę pionków pełniły ziarna fasoli, kawałki kości lub patyczki. Plansze natomiast rzeźbiono na płaskich kamieniach lub ryto bezpośrednio w pokrytych stiukiem posadzkach domów. Ryty takie, pochodzące z okresu klasycznego i postklasycznego zachowały się także na ziemiach Majów, miedzy innymi w Calakmul, Nakum i Xunantunich. Do listy tej możemy dodać Tikal, gdzie podczas prac archeologicznych prowadzonych ostatnio przez badaczy japońskich (z Uniwersytetu Kanazawa) i gwatemalskich (z Ministerstwa Kultury i Sportu) natrafiono na tablicę do gry patolli.

Stiukowa posadzka z wyrytą tablicą do patolli (fot. Ministerstwo Kultury i Sportu, Gwatemala)