Dawne DNA zmienia historię Peru, odkryto migrację na dystansie ponad 700 kilometrów na kilka wieków przed Inkami

Oryginalny artykuł: ADN antiguo reescribe la historia del Perú: descubren migración de más de 700 kilómetros siglos antes de los Incas 

Międzynarodowe badanie oparte na szczątkach ludzkich znalezionych w Chincha wykazało, że dawne społeczności nadbrzeżne przez stulecia zachowały swoje rytuały pogrzebowe i praktyki kulturowe, pomimo mieszania się z innymi grupami zamieszkującymi terytorium Peru. Na długo przed powstaniem Imperium Inków, grupy ludzi przemierzały już rozległe terytoria wzdłuż peruwiańskiego wybrzeża, niosąc ze sobą swoje zwyczaje, rytuały i formy organizacji rodziny. Niedawne międzynarodowe badanie oparte na analizie dawnego DNA wykazało, że całe społeczności migrowały z północnego wybrzeża Peru na południe co najmniej 800 lat temu, podważając historyczne teorie dotyczące mobilności społeczeństw preinkaskich. Badania, których wyniki opublikowano w czasopiśmie naukowym Nature Communications, dostarczyły dowodów na migracje ludzi na odległość ponad 700 kilometrów do dzisiejszej Doliny Chincha w regionie Ica. Odkrycia nie tylko ujawniają skalę tych migracji, ale także to, w jaki sposób populacje te zachowały swoje tradycje kulturowe przez pokolenia pomimo mieszania się z innymi grupami na wybrzeżu Peru.

Mapa obszaru badań. A. Lokalizacja Doliny Chincha i innych stanowisk andyjskich wymienionych w niniejszym badaniu, które dostarczyły danych o starożytnym DNA. B. Stanowiska archeologiczne objęte badaniem ( Źródło: Mapy bazowe dla paneli A i B uzyskano z zestawu danych World Imagery i utworzono w oprogramowaniu ArcGIS Pro w wersji 3.6.2. Źródła: ESRI, Michael Bauer Research GmbH 2022, National Institute of Statistics and Informatics (INEI), Earthstar Geographics, Vantor) 

Badaniami kierowali specjaliści z Uniwersytetu w Sydney (Australia), którzy przeanalizowali szczątki kostne 21 osób znalezione na dawnych cmentarzyskach w Dolinie Chincha. Wykorzystując techniki datowania radiowęglowego i analizę genomiczną, naukowcy doszli do wniosku, że migranci przybyli z północnego wybrzeża Peru około XIII wieku, na długo przed ekspansją Inków. Wyniki pokazują, że dawne społeczności nadmorskie utrzymywały znacznie szersze powiązania społeczne i handlowe, niż wcześniej sądzono. Według archeologa Jacoba Bongersa, współautora badania, społeczności te podtrzymywały odrębne tradycje kulturowe przez wieki, nawet po nawiązaniu relacji z sąsiednimi populacjami. Wśród praktyk zidentyfikowanych przez specjalistów znajdują się modyfikacja czaszki, technika stosowana od dzieciństwa, polegająca na użyciu desek i bandaży do zmiany kształtu głowy, oraz zwyczaj malowania czaszek zmarłych czerwonym pigmentem. Obie tradycje były powszechne na północnym wybrzeżu Peru i zostały przywiezione na południe przez grupy migrantów.

Migracje ludności (kompozycja: Infobae, Peru)

Naukowcy znaleźli również dowody na ciągłość populacji przez co najmniej 200 lat. Wszystkie badane osoby wykazywały pewien stopień pokrewieństwa z północnego Peru, co sugeruje, że rodziny migrantów zdołały zachować swoją tożsamość kulturową przez pokolenia. Kolejnym aspektem, który przykuł uwagę specjalistów, była złożona sieć relacji między różnymi społecznościami na wybrzeżu Peru. Dowody genetyczne wskazują na przenikanie się populacji z północy, centrum i południa kraju w późniejszych pokoleniach, co dowodzi stałej interakcji między różnymi grupami ludzkimi przed przybyciem Inków. Analiza DNA pozwoliła również badaczom zrekonstruować więzi rodzinne w grobach znalezionych w Chincha. Jednym z najważniejszych odkryć było rodzinne ossuarium, w którym stwierdzono obecność bliskich krewnych, a także dowody endogamii, czyli związków między członkami tej samej rodziny lub grupy pokrewieństwa. Dla uczonych praktyki te odzwierciedlają znaczenie rodziny w dawnych społeczeństwach andyjskich. Jordan Dalton, główna współautorka badania z Uniwersytetu Stanowego Nowego Jorku w Oswego podaje, że odkryte powiązania biologiczne sugerują istnienie ayllus, czyli społeczności, tradycyjnych systemów opartych na pokrewieństwie i wspólnej kontroli nad zasobami i terytoriami.

Matki odgrywały ważną rolę w ayllus (Rys. dawne dokumenty)

Według ekspertów, związki między krewnymi mogły być elementem strategii społecznych mających na celu zachowanie władzy i zasobów w grupie. Ten model organizacyjny wzmacniał wewnętrzną spójność społeczności w kontekście ruchów ludnościowych i zmian politycznych na całym wybrzeżu Peru. Wykopaliska archeologiczne w dolinie Chincha ujawniły również tekstylia, figurki i inne przedmioty grobowe, które świadczą o ciągłości tradycji kulturowych w północnym Peru. Te artefakty pomagają zrozumieć, jak społecznościom migrującym udało się zachować swoje zwyczaje, mimo że osiedliły się setki kilometrów od miejsca pochodzenia. Zdjęcia lotnicze starożytnych cmentarzysk i znaleziska bioarcheologiczne również dowodzą, jak wielkie znaczenie miało osadnictwo ludzkie w tym rejonie Ica, uważanym dziś za jeden z kluczowych punktów dla zrozumienia prekolumbijskiej historii Peru. Chociaż badanie potwierdza, że migracje te miały miejsce na wieki przed powstaniem Imperium Inków, dokładne przyczyny masowych przesiedleń ludności wciąż pozostają niejasne. Naukowcy twierdzą, że ruch ten zbiegł się ze znaczącymi przemianami politycznymi i społecznymi wzdłuż wybrzeża Peru, choć ostateczne dowody na motywację tych długodystansowych podróży pozostają nieuchwytne. Odkrycie to stawia nowe pytania dotyczące poziomu organizacji, mobilności i wymiany kulturowej, jakie istniały w Peru przed epoką Inków. Co więcej, dowodzi ono, że starożytne społeczeństwa zamieszkujące terytorium Peru utrzymywały znacznie bardziej dynamiczne i rozległe powiązania, niż wcześniej sądzono.