Meksykańscy archeolodzy odkryli wspaniały grobowiec

Oryginalny artykuł: ​ El Gobierno de México anuncia el descubrimiento de una milenaria tumba zapoteca

W piątek 23 stycznia 2026 r., prezydent Meksyku Claudia Sheinbaum Pardo ogłosiła najważniejsze odkrycie archeologiczne ostatniej dekady, dokonane przez Ministerstwo Kultury za pośrednictwem Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH): grobowiec Zapoteków datowany na rok 600. Jest to najważniejsze odkrycie archeologiczne ostatniej dekady w Meksyku ze względu na stopień zachowania i informacje, jakie dostarcza, powiedziała Claudia Sheinbaum Pardo, podkreślając, że jest to przekonujący przykład dawnej potęgi Meksyku.

Wygląd nowo odkrytego grobowca Zapoteków (fot. Luis Gerardo Peña Torres INAH) 

Grobowiec znajduje się w Centralnej Dolinie w stanie Oaxaca i ze względu na bogactwo architektoniczne i malarskie dostarcza cennych informacji na temat organizacji społecznej, rytuałów pogrzebowych i światopoglądu tej prekolumbijskiej cywilizacji. Claudia Curiel de Icaza, z Ministerstwa Kultury dodała, że jest to wyjątkowe odkrycie ze względu na stopień zachowania i to, co ujawnia o kulturze Zapoteków: jej organizacji społecznej, rytuałach pogrzebowych i światopoglądzie, utrwalonym w architekturze i malowidłach ściennych. To przekonujący przykład dawnej świetności Meksyku, która jest obecnie badana, chroniona i udostępniana społeczeństwu.

Jedna z postaci wyrzeźbionych na ościeżach grobowca (fot. Luis Gerardo Peña Torres INAH) 

Znalezisko wyróżnia się obecnością elementów rzeźbiarskich oraz malowideł ściennych, w tym symbolicznych przedstawień związanych z władzą i śmiercią, a także fryzów i nagrobków z inskrypcjami kalendarzowymi, co stawia je w gronie najważniejszych odkryć narodowego dziedzictwa archeologicznego. Sowa, ptak, który w światopoglądzie Zapoteków symbolizuje noc i śmierć, zdobi wejście do przedsionka. Jej dziób zakrywa pomalowaną i ozdobioną stiukiem twarz zapoteckiego władcy, prawdopodobnie portret przodka, któremu poświęcono grobowiec i do którego jego potomkowie zwracali się jako do orędownika u bóstw.

Wizerunek sowy zdobiący grobowiec (fot. Luis Gerardo Peña Torres INAH)

Próg flankowany jest nadprożem, na którego szczycie znajduje się fryz utworzony z kamiennych płyt, na których wyryto nazwy kalendarzowe; na ościeżach wyrzeźbione są postacie mężczyzny i kobiety w nakryciach głowy i z artefaktami w obu rękach, być może strażników tego miejsca. Na ścianach komory grobowej znajdują się fragmenty niezwykłego malowidła ściennego w kolorach ochry, bieli, zieleni, czerwieni i błękitu: procesja postaci niosących torby z kopalem i zmierzających w kierunku wejścia.

Wizerunek sowy, który ukazuje ukrytą w jej wnętrzu głowę przodka (fot. Luis Gerardo Peña Torres INAH) 

Interdyscyplinarny zespół z Centrum INAH w Oaxaca prowadzi prace konserwatorskie, zabezpieczające i badawcze budowli, obejmujące stabilizację malowidła ściennego, którego stan jest delikatny ze względu na obecność korzeni, owadów i nagłe zmiany warunków środowiskowych. Równolegle prowadzone są analizy ceramiczne, ikonograficzne i epigraficzne, a także badania z zakresu antropologii fizycznej, mające na celu pogłębienie wiedzy na temat rytuałów, symboli i praktyk pogrzebowych związanych z grobowcem. Ze względu na wysoką jakość wykonania i bogactwo dekoracji, znalezisko to porównywane jest z innymi niezwykle istotnymi kompleksami grobowymi Zapoteków w tym regionie, co potwierdza jego znaczenie dla zrozumienia społecznej, artystycznej i symbolicznej złożoności tej cywilizacji.