Badania kipu z wioski Santa Leonor de Jucul

Oryginalny artykuł: Entre nudos y borlas se guarda la memoria del clima andino, pero los quipus incas enfrentan su peor enemigo: el tiempo y el abandono 

Na wysokości ponad 3000 metrów nad poziomem morza, w odległej wiosce Santa Leonor de Jucul, w prowincji Huaura, znajduje się 97 kipu, które przetrwały pokolenia i zawierają unikalny zapis deszczów, susz i rytuałów, które członkowie społeczności odprawiali ku czci swoich bogów. Jest to jeden z najbardziej zagadkowych i dawnych zapisów historycznych na kontynencie. Splecione liny, znane jako kipu, pieczołowicie przechowywane przez pokolenia, do dziś nadal stanowią wyzwanie dla uczonych, ujawniając skrywane tajemnice. Największe z zachowanych w Santa Leonor de Jucul 97 kipu mierzy ponad 68 metrów długości. Sabine Hyland (z University of St Andrews, Szkocja) prowadzi badania, które bezpośrednio łączą te zapisy ze zjawiskami klimatycznymi rejestrowanymi przez społeczność na przestrzeni czasu. 

Jedno z kipu przechowywanych w Museo Leoncio Prado. Héroes de la Batalla de Huamachuco

Tajemnicze kipu z San Juan de Collata

Oryginalny artykuł: Discovery may help decipher Ancient Inca string code

Odkrycie dokonane w górskiej wiosce w peruwiańskich Andach może sugerować, że Inkowie używali kipu nie tylko do rejestrowania ilości kukurydzy, fasoli i innych produktów żywnościowych, stosując w tym celu różne kombinacje i kolory węzełków. W hiszpańskich zapiskach z czasów kolonialnych zachowały się wzmianki o tym, że inkaskie kipu mogło zawierać też informacje dotyczące historii, biografie i listy. Sabine Hyland, profesor antropologii z St. Andrews University w Szkocji i badaczka National Geographic została zaproszona do andyjskiej wioski San Juan de Collata, gdzie tamtejsza starszyzna pokazała jej dwa kipu, przechowywane przez wspólnotę od wielu pokoleń i rzekomo opowiadające o działaniach wojennych prowadzonych przez miejscowych przywódców.

Kipu z wioski San Juan de Collata (fto. Sabine Hyland)

Badania kipu z Incahuasi

Oryginalny artykuł: Untangling an accounting tool and an ancient Incan mystery

Pierwsze kipu znaleziono na terenie stanowiska archeologicznego Incahuasi już w 2013 roku. W późniejszym okresie natrafiono na kolejne, liczące 500 lat i zachowane w bardzo dobrym stanie ze względu na suchy klimat. Odkrycia te miały szczególne znaczenie, gdyż wcześniej archeologom udawało się znaleźć kipu jedynie w grobowcach, a w przypadku innych, przechowywanych obecnie w kolekcjach muzealnych lub prywatnych, nie zawsze jest znane miejsce ich pochodzenia i kontekst archeologiczny. Natomiast w Incahuasi, kipu znajdowały się w magazynie, w którym gromadzono produkty rolnicze, a zatem służyły do zachowania informacji na temat ilości fasoli, kukurydzy, chili czy orzeszków ziemnych. Wiadomo, że węzełki odnosiły się do liczby, a odpowiednie zestawienie węzełków i sznurków mogło wyrażać działania matematyczne, dodawanie i odejmowanie. Gary Urton (ekspert od kipu) i Alejandro Chu (archeolog kierujący wykopaliskami) uważają, że dokładne przeanalizowanie kipu i ich porównanie pozwoli ustalić, czy poszczególne kipu związane z kukurydzą, orzeszkami ziemnymi, chili czy fasolą wyróżniają się kolorami, rodzajem węzełka lub innymi cechami charakterystycznymi. Na tej podstawie można by opracować listę symboli, jakimi posługiwali się Inkowie.

Zwój splątanych kipu znalezionych w Incahuasi (fot. William Neuman / The New York Times)

25 nowych kipu z Incahuasi

Oryginalny artykuł: Archaeologists find 25 quipus at Inca site in Peru

Archeolog Alejandro Chu, kierujący pracami wykopaliskowymi na terenie stanowiska Incahuasi, poinformował o znalezieniu dwudziestu pięciu dobrze zachowanych kipu. Incahuasi, położone w odległości około 30 kilometrów na południe od szosy Cañete-Lunahuana, jest najważniejszym - również pod względem strategicznym - miastem wzniesionym przez Inków w dolinie Lunahuana. Najnowsze odkrycie kipu ma szczególne znaczenie, gdyż znajdowały się one w budowlach określanych jako kallanka, a nie w grobowcach, jak zdarzało się wcześniej. Wszystko zatem wskazuje na to, że znalezione kipu wykorzystywano w celach administracyjnych.

Kipu (fot. Andina/Hector Vinces)

Ruiny Incahuasi (Peru) otwarte dla zwiedzających

Oryginalny artykuł: Ruinas Incahuasi: la casa del Inca abre sus puertas a los visitantes

W niedzielę 17 listopada zostało uroczyście otwarte dla zwiedzających stanowisko archeologiczne Incahuasi (Peru). Przy dźwiękach bębnów i fujarek odtworzono sceny ceremonii, podczas której Inkowie składali dary dla boga słońca w podziękowaniu za zwycięstwo w Dolinie Cañete, kiedy to Inka Túpac Yupanqui wraz z poddanymi witali zwycięskie wojska po trwającej aż cztery lata wojnie z ludem Huarcos. Kompleks archeologiczny Incahuasi leży w dystrykcie Lunahuaná, pomiędzy Cañete a Yauyos. W ostatnim okresie swych dziejów zamieszkiwali je Inkowie i ich wojska. Służyła też jako baza podczas wojny przeciwko Huarcos, którzy stawiali opór inkaskiej inwazji.

Okrągłe kolumny w jednej z budowli Incahuasi (fot. Lizardo Tavera)