Archeolodzy badają, czy Świątynia Księżyca na Huayna Picchu była cmentarzem Inków

Oryginalny artykuł: Machu Picchu: investigan si el Templo de la Luna del Huayna Picchu fue un cementerio Inca 

Zespół archeologów z Cuzco uważa, że Wielka Jaskinia lub Świątynia Księżyca, położona w sercu Huayna Picchu, potężnej, stromej góry w cytadeli Inków Machu Picchu, była cmentarzem dla osób z elity Inków. Rolando Pizarro Silva i Jackeline Ortiz od początku tego miesiąca kierują projektem badawczym „Prospección endoscópica en el Templo de la Luna del parque arqueológico de Machu Picchu”, który zakończy się za kilka tygodni. Według badań nie była to świątynia, jej nazwę nadali obcokrajowcy, którzy w noce pełni księżyca wypełniali jaskinię światłem. Jak podaje Rolando Pizzaro Silva, nie ma jednak żadnych naukowych dowodów na to, że spełniała ona taką funkcję. Już przed interwencją na tym stanowisku, archeolodzy utrzymywali hipotezę, że pełniło ono inną funkcję, było przestrzenią grobową ze względu na struktury związane z kontekstem rytualno-pogrzebowym.

Prace na terenie Machu Picchu ( fot. Arturo Rodriguez)

Według Rolanda Pizzaro Silva, osteolog George Eaton, który współpracował z Hiramem Binghamem, przeprowadził wykopaliska w około 68 jaskiniach, z których wydobył szczątki ludzkie, co wskazuje, że są oni bliżej prowadzonych przez siebie badań, ale Świątynia Księżyca będzie miała wśród jaskiń pewne znaczenie. Jak podkreśla Rolando Pizzaro Silva, biorąc pod uwagę jakość architektury, jaką mamy w tym sektorze, nie mówimy tu o grobowcu dla zwykłego człowieka, lecz raczej o osobie pochodzącej z elity Inków, biorąc pod uwagę fundamenty, kamieniarkę i ściany. Archeolodzy, aby jeszcze bardziej doprecyzować hipotezę, zintensyfikowali swoje prace w trzech fazach: poszukiwania archeologiczne, które polegają na badaniu powierzchni terenu; wykopaliskach o głębokości około 75 centymetrów, które pozwoliły im zobaczyć fundamenty; przygotowaniu podłogi w celu dostosowania jaskini i trzeciej, być może najważniejszej, fazie: endoskopii, metody, którą stosowano również podczas badań piramid w Egipcie. Jak wyjaśnia Rolando Pizzaro Silva, endoskop to mała kamera podłączona do kabla z przewodem, który będzie wprowadzany do zamkniętych przestrzeni w celu uwidocznienia znajdujących się w nich pustych miejsc.

Archeolodzy czekają na zgodę Parku Archeologicznego Machu Picchu na autoryzację endoskopii. W lutym zidentyfikowali cechy charakterystyczne głównej budowli, która składa się z trzech trapezoidalnych nisz, które w czasach Inków służyły do przechowywania mumii lub mallquis. Jak podkreśla Rolando Pizzaro Silva przestrzeń ta miała służyć celom pogrzebowym, aby umieścić tam ważną osobę. Z analizy architektonicznej wynika, że to nisze, mauzoleum, ciąg grobowców, które miały być rozmieszczone w całej Huayna Picchu. To nie jedyny sektor; znajduje się tam kilka jaskiń, które ukazują tradycyjną sekwencję pochówków elity epoki Inków, o której wspominają kroniki. Jak dodaje Jackeline Ortiz, wskazuje to, że mallquis byli traktowani po śmierci jak istoty żywe i mieli strukturę społeczną zarządzającą ich panacas. Osoby z wyższych sfer nie były dosłownie chowane, lecz trzymane w specjalnych miejscach, z których można je było wyjmować i ponownie składać. Wyraźnym przykładem jest cała Święta Dolina Inków; budowle grobowe zawsze mają punkty dostępu, drzwi, aby je wyjąć, włożyć nowe ofiary, odnowić je i wyczyścić. Dla archeologów, którzy pogłębiają swoje badania, śmierć i świętość były obecne w epoce Inków, ponieważ o zmarłych nie zapominano po odejściu z tego świata; co więcej, istniała więź między żyjącymi Inkami a tymi, którzy odeszli. Jaskinie łączyły się z hanaq pacha i ukhu pacha (światem ziemskim i podziemnym).