Najstarsza znana na świecie odzież odkryta w jaskini w Oregonie

Oryginalny artykuł: World's oldest known sewn clothing may be stitched pieces of ice age hide unearthed in Oregon cave 

Zszyta skóra, sznury i igły pokazują, w jaki sposób rdzenni Amerykanie wykorzystywali skomplikowaną technologię, aby przetrwać mroźne temperatury pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, a także jako środek ekspresji społecznej. Jak wynika z najnowszych badań, najstarsze znane na świecie ubranie może składać się z kawałków skóry zwierzęcej, które rdzenni mieszkańcy zszyli ze sobą sznurkami roślinnymi i zwierzęcymi, a następnie zostawili w jaskini w Oregonie około 12 000 lat temu, w trakcie ostatniej epoki lodowcowej. Jak podają autorzy badania, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie Science Advances, choć jego dokładne zastosowanie nie jest znane, zszyta skóra jest prawdopodobnie fragmentem ubrania lub obuwia, co stanowiłoby jedyny znany do tej pory element ubioru odzyskany z plejstocenu. 

Mapa przedstawiająca miejsca w obu Amerykach z pochodzącymi z późnego plejstocenu pozostałościami materiałów nietrwałych i kościanych igieł: 1. CMC, 2. Paisley Caves, 3. Connley Caves, 4. Weed Lake Ditch, 5. Tule Lakes Rockshelter, 6. Bonneville Estates, 7. Smith Creek Cave, 8. Sentinel Gap, 9. Lind Coulee, 10. Marmes Rockshelter, 11. Buhl, 12. La Prele, 13. Agate Basin, 14. Hell Gap, 15. Lindenmeler, 16. Allen, 17. Mountaineer, 18. Winkler-1, 19. Guitarreo Cave, 20. Monte Verde
(źródło ilustracji: Science Advances)

Archeolog-amator odkrył zszyte skóry w 1958 roku, ale nowe badanie jest pierwszym, które pozwoliło na datowanie artefaktów. W swojej pracy zespół ustalił, że 55 fragmentów materiałów zwierzęcych i roślinnych, odkopanych wcześniej w dwóch jaskiniach w Oregonie, w tym zszyte skóry i sznurek, pochodzą z młodszego dryasu, okresu gwałtownego ochłodzenia, który miał miejsce około 12 900 – 11 700 lat temu. Odkrycie stanowi niezbity dowód na to, że rdzenni mieszkańcy Ameryki Północnej chronili się przed najgorszym zimnem, stosując skomplikowaną technologię wykonaną z nietrwałych materiałów. Zszywanie kawałków skóry pozwalało na tworzenie ściśle dopasowanych ubrań, które zapewniały więcej ciepła niż proste, luźne ubrania skórzane.

Przedmioty z włókien z CMC. Należą do nich wiązki kory (A i E) oraz plecionki (B do D i F) (źródło ilustracji: Science Advances)

Jak podkreśla główny autor badania, Richard Rosencrance, doktorant antropologii na Uniwersytecie Nevady w Reno, uczeni wiedzieli już, że dawni mieszkańcy Ameryki Północnej, byli utalentowanymi i poważnymi krawcami w epoce lodowcowej. Ubrania, wraz z innymi technologiami niezbędnymi do utrzymania ciepła, były niezbędne do stałego zamieszkania na północnych szerokościach geograficznych, w tym w Ameryce Północnej. Jednak nie wiadomo, kiedy dokładnie ludzie zaczęli nosić ubrania, a nietrwała natura materiałów sprawia, że są one rzadko spotykane.

Drewniane artefakty z CMC (źródło ilustracji: Science Advances)

Do tej pory na półkuli zachodniej odkryto tylko cztery stanowiska, wszystkie w Oregonie i Nevadzie, gdzie odkryto niekostne ślady technologii zwierzęcej i roślinnej z późnego plejstocenu. (Późny plejstocen trwał od 126 000 do 11 700 lat temu i obejmuje ostatnią epokę lodowcową). Autorzy nowego badania zbadali również 14 igieł z oczkami i trzy bez oczek, które odkryto wcześniej w Cougar Mountain i Paisley Caves, a także w pobliskich Connley Caves i Tule Lake Rockshelter. 

Wybrane artefakty drewniane i włókiennicze z Paisley Caves (źródło ilustracji: Science Advances)

Według nowych badań, archeolodzy odkryli wcześniej dwie z największych na świecie kolekcji nietrwałych narzędzi z późnego plejstocenu w Cougar Mountain Cave i Paisley Caves w Oregonie. Wśród artefaktów znalazło się 37 sznurów z włókien, koszyków i węzłów; 15 drewnianych narzędzi; oraz trzy zszyte skóry. Richard Rosencrance i jego zespół wykorzystali datowanie radiowęglowe do określenia wieku tych artefaktów i potwierdzili, że wszystkie pochodzą z młodszego dryasu. Sznury były splecione z trzech pasm i wykonane z włókien szałwii, tojeści pospolitej, jałowca i krzewu gorzkiego. Jak podają naukowcy, ponieważ szerokość sznurów wahała się od 0,13 do 1 cala (0,33 do 2,5 centymetra), prawdopodobnie służyły one do różnych celów.

Przykłady przedmiotów objętych badaniem: Connley Caves (C do M i V do Y), CMC (N i P), Paisley Caves (Q), Tule Lake Rockshelter (R do U) (źródło ilustracji: Science Advances) 

Trzy kawałki skóry zwierzęcej zostały przetworzone i odwłoszone, a po bokach wszyto sznurek wykonany z połączenia włókien roślinnych i sierści zwierzęcej. Zszyta skóra pochodzi sprzed 12 676–11 956 lat, a analiza składu chemicznego skór zwierzęcych wykazała, że pochodzą one od północnoamerykańskiego łosia kanadyjskiego (Cervus canadensis). (Najstarsze znane buty na świecie również pochodzą z jaskini w Oregonie i są datowane na około 10 400 lat).

Duży sznur i wiązana kora znalezione w CMC (źródło ilustracji: Science Advances)

Ponadto uczeni przyjrzeli się czterem potencjalnym przedmiotom ozdobnym odkrytym w Connley Caves, w tym zębowi jeżozwierza z otworem wywierconym w górnej części i wydrapanymi liniami na powierzchni. Jak podają autorzy badania, obfitość igieł z kości oraz obecność ozdób i igieł o bardzo cienkich oczkach sugerują, że odzież była czymś więcej niż tylko praktyczną strategią przetrwania, ale także sposobem ekspresji i tożsamości. Te dowody wykraczają poza konwencjonalne założenia i potwierdzają, że plejstoceńscy mieszkańcy Ameryki używali odzieży zarówno jako technologii przetrwania, jak i praktyki społecznej. Jak przekazał Richard Rosencrance, igły z kości oczkowej zniknęły z zapisów archeologicznych w Oregonie po około 11 700 latach, co sugeruje, że obcisłe ubrania straciły na znaczeniu wraz z ociepleniem klimatu.