Badania kontekstu ar i papug w Kanionie Chaco

Oryginalny artykuł: Guacamayos y loros, ¿protagonistas inesperados en la historia sagrada del mayor complejo prehispánico del suroeste de Estados Unidos? 

Badania przeprowadzone w rejonie Pueblo Bonito i innych istotnych miejscach wykazały, że egzotyczne ptaki pochodzące z odległych regionów odgrywały centralną rolę rytualną i symboliczną w praktykach i życiu codziennym tej kultury. Przez wieki rdzenne kultury południowo-zachodnich Stanów Zjednoczonych utrzymywały głęboką więź z egzotycznymi ptakami z odległych regionów. Badania opublikowane w czasopiśmie KIVA i rozpowszechnione przez Taylor & Francis Online dostarczają bezprecedensowych informacji na temat znaczenia ar i papug w Kanionie Chaco, ważnym stanowisku archeologicznym z okresu prekolumbijskiego, położonym w Nowym Meksyku w USA. 

Znalezienie 45 szczątków papug w Kanionie Chaco świadczy o roli tych ptaków w rytuałach (kompozycja: Infobae)

Rezultaty nowych badań "drzewa życia" z Pueblo Bonito

Oryginalny artykuł: Chaco Canyon's famous "tree of life" might have just been a bench

Przez ponad sto lat uważano, że w czasach największego rozkwitu Chaco Canyon (w latach 850-1140), na zachodnim dziedzińcu wielkiego domu w Pueblo Bonito (stan Nowy Meksyk, USA) wznosiła się majestatyczna sosna (zwana Drzewem Placu), która symbolizowała „drzewo życia” lub „drzewo świata”, łącząc świat ziemski z niebiańskim i odgrywała dużą rolę w życiu religijnym dawnych mieszkańców. Przedstawiono ją nawet na zdjęciu zamieszczonym w broszurce tamtejszego Parku Narodowego. Jednak nowe badania, którymi kierował Christopher Guiterman (z University of Arizona w Tucson, USA) sugerują, że w rzeczywistości drzewo nie miało żadnego szczególnego znaczenia i nawet nie rosło w tym miejscu. Wyniki prac zostały opublikowane w marcu w czasopiśmie American Antiquity.

Pueblo Bonito z Drzewem Placu (fot. National Park Service)

Elita Chaco Canyon była miejscowego pochodzenia

Oryginalny artykuł: Chaco's elites were native to the Canyon, not migrants, their remains show

Od wielu lat uczeni zastanawiali się, skąd pochodzili ludzie, którzy wznieśli wielkie domy w Chaco Canyon. Uważano, że dotarli tam z południowo-zachodnich ziem obecnego stanu Kolorado. Miało to tłumaczyć tak zwany „fenomen Chaco”, czyli nagły rozkwit ośrodka około 1100 lat temu, pojawienie się rozwiniętej społeczności, która wywarła kulturowy wpływ na znaczne obszary i ustaliła sieć szlaków handlowych biegnących aż na ziemie Mezoameryki, skąd sprowadzano kakao i papugi ary. Najnowsze badania, którymi kieruje dr Stephen Plog, antropolog z University of Virginia, pokazują jednak, że budowniczymi wielkich domów byli ludzie, którzy od wielu pokoleń zamieszkiwali Chaco Canyon i jego okolice. Dr Plog i jego współpracownicy postanowili przeanalizować szczątki 61 osób, znalezione na początku XX wieku w pochówkach w wielkim domu w Pueblo Bonito. Przypuszcza się, że osoby te należały do elity Chaco Canyon, gdyż w grobach złożono turkusowe paciorki, zawieszki i ceramikę.

Pueblo Bonito (źródło fot. Westerndigs)

Papuga Ara macao a stratyfikacja społeczna w Pueblo Bonito

Oryginalny artykuł: Scarlet macaw skeletons point to early emergence of Pueblo hierarchy

Nowe badania szczątków papugi ary (Ara macao), znalezionych na terenie dawnego Pueblo wskazują, że na południowo-zachodnich ziemiach obecnych Stanów Zjednoczonych hierarchia społeczno-polityczna była zauważalna znacznie wcześniej niż do tej pory sądzono. Uczeni ustalili bowiem, że papugi, których błyszczące, czerwone i niebieskie pióra były wysoko cenione przez kulturę Pueblo sprowadzano z odległości setek kilometrów, z północnych terenów Mezoameryki już począwszy od X wieku. Wyniki badań, opublikowane w Proceedings of the National Academy of Sciences sugerują, że nabywanie i sprawowanie kontroli nad handlem papugami, podobnie jak w przypadku kakao i turkusów, wpłynęły na formowanie się zhierarchizowanego społeczeństwa. Jak podkreśla główny autor publikacji, dr Adam Watson z Wydziału Antropologii przy American Museum of Natural History, datowanie szczątków papug dowodzi istnienia dalekosiężnych sieci handlowych, a zatem wyniki badań sugerują, że nabywanie papug nie było efektem ubocznym wzrostu społeczeństwa w Chaco, lecz  stanowiło raczej związek przyczynowy.

Pozostałości jednej z budowli w Chaco Canyon (fot. Troy Cline)

Od kilkudziesięciu lat archeolodzy wiedzieli, że prekolumbijscy mieszkańcy Pueblo z południowo-zachodnich ziem Stanów Zjednoczonych sprowadzali najróżniejsze towary z Mezoameryki, w tym muszle morskie z Zatoki Kalifornijskiej, miedź i wykonane z niej dzwoneczki – z zachodniego Meksyku, kakao – z regionów neotropikalnych. Na liście tej znajdowały się również ptaki tropikalne, zwłaszcza papugi ary, których szczątki znaleziono na terenie wielu stanowisk na południowym zachodzie, szczególnie w Chaco Canyon w stanie Nowy Meksyk, dużym centrum kulturowym, które było gęsto zamieszkane w latach 800 – 1200 n.e. i wyróżniało się wieloma kilkupiętrowymi „wielkimi domami”. Ptaki pochodziły z lasów deszczowych Ameryki, głównie z ziem na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej, Ameryki Środkowej i północnych krańców Ameryki Południowej, a zatem ich obecność w Chaco Canyon wskazuje na istnienie dalekosiężnych sieci handlowych, zazwyczaj typowych dla złożonych społeczeństw.