Stalagmity w meksykańskich jaskiniach ukazują czas trwania i skalę suszy w okresie upadku cywilizacji Majów

Oryginalny artykuł: Stalagmites in Mexican caves reveal duration and severity of drought during the Maya collapse 

Szczegółowa analiza izotopów tlenu pozwoliła zespołowi naukowców pod kierownictwem Uniwersytetu Cambridge określić poziom opadów dla poszczególnych pór deszczowych i suchych między 871 a 1021 rokiem, przypadających na okres schyłkowy cywilizacji Majów. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie Science Advances. W końcowym okresie klasycznym wiele miast Majów położonych na południu zostało opuszczonych, a tamtejsze dynastie królewskie już dobiegły końca. Majowie przenieśli się bardziej na północ i stracili znaczną część swej potęgi politycznej i gospodarczej. Dane zawarte w stalagmicie pochodzącym z jaskini Tzabnah na Jukatanie wykazały, że w tym okresie wystąpiło osiem okresów suszy w porze deszczowej, które trwały co najmniej trzy lata, przy czym najdłuższa susza trwała 13 kolejnych lat. Informacje klimatyczne pokrywają się z istniejącymi dowodami historycznymi i archeologicznymi: wznoszeniem zabytków i działalnością polityczną w kilku głównych ośrodkach kultury Majów, w tym w Chichén Itzá, gdzie zostały one wstrzymane w okresie stresu klimatycznego. Dokładnie i precyzyjnie datowane okresy suszy zapewniają nowe ramy do szczegółowej analizy czasu i dynamiki oddziaływań człowieka na klimat w regionie. Jak podaje główny autor badań, Daniel H. James, ten okres w historii Majów fascynuje uczonych od wieków. Istniało wiele teorii na temat przyczyn upadku Majów, takich jak zmiany szlaków handlowych, wojny i dotkliwe susze, opartych na świadectwach archeologicznych pozostawionych przez Majów. Jednak w ciągu ostatnich kilku dekad zaczęto lepiej poznawać zmiany klimatyczne i łączyć je z danymi archeologicznymi.

Mapa Nizin Majów. Ponumerowane kontury to modelowane średnie roczne opadów deszczu w latach 1979–2022, w milimetrach na rok.  Białe kwadraty oznaczają miejsca wcześniejszych badań paleoklimatycznych lub monitoringu jaskiń wspomniane w publikacji.
Białe kółka oznaczają stanowiska na północnych Nizinach Majów uwzględnione w kompilacji danych archeologicznych, a miejsce niniejszych badań, Jaskinia Tzabnah, jest oznaczona X
(źródło ilustracji: czasopismo Science Advances)

Zbiorniki wodne w Tikal były zanieczyszczone toksycznymi substancjami

Oryginalny artykuł: Ancient Maya reservoirs contained toxic pollution

Tikal (Peten, Gwatemala) było jednym z najważniejszych miast Majów, którego początki sięgają około 350 r. p.n.e. Ośrodek został opuszczony w drugiej połowie IX wieku i do tej pory uważano, że do upadku Tikal mogły doprowadzić susze panujące w latach 820-870 oraz degradacja środowiska naturalnego. Najnowsze badania interdyscyplinarne prowadzone na Uniwersytecie w Cincinnati (USA) wykazały, że jedną z przyczyn mogło być również zanieczyszczenie wody w zbiornikach na terenie Tikal. Już w latach 2009-2010 pobrano próbki osadów z czterech głównych zbiorników wodnych w Tikal, nazwanych Palace, Temple, Perdido i Corriental. Dwa pierwsze znajdują się w centrum miasta, a dwa pozostałe bardziej na peryferiach.

Zejście do zbiornika wodnego Perdido (fot. Nicholas Dunning)

Prace w Ceibal (Gwatemala) rzucają nowe światło na problem upadku cywilizacji Majów

Oryginalny artykuł: Archaeologists uncover new clues to Maya collapse

Archeolodzy od dawna zastanawiali się nad przyczynami upadku cywilizacji Majów w IX w. n.e., kiedy to znaczna liczba miast została opuszczona. Nowe badania wykazują, że Majowie przeżyli podobne załamanie już znacznie wcześniej, w II w. n.e. Archeolog Takeshi Inomata z University of Arizona i jego współpracownicy od ponad dziesięciu lat prowadzą prace wykopaliskowe na terenie majańskiego miasta Ceibal w Gwatemali. Dzięki bardzo precyzyjnemu datowaniu radiowęglowemu zdołali zebrać 154 daty, na podstawie których można było przygotować wyjątkowo dokładną chronologię, jakiej nigdy wcześniej nie udało się opracować dla żadnego innego miasta Majów.

Prace na terenie Ceibal (fot. Takeshi Inomata)