Sztuka naskalna w Parku Narodowym Canaima (Wenezuela)

Oryginalny artykuł: 4,000-year-old rock art in Venezuela may be from a 'previously unknown' culture

Na terenie Parku Narodowego Canaima, w południowo-wschodniej części Wenezueli, archeolodzy odkryli 20 nieznanych do tej pory miejsc z zachowaną sztuką naskalną, liczącą tysiące lat. Jak podaje kierujący pracami José Miguel Pérez-Gómez (z Universidad Simón Bolívar w Caracas), chociaż podobną sztukę naskalną znaleziono w innych częściach Ameryki Południowej, to ta, na którą natrafiono w Wenezueli zdaje się reprezentować nieznaną wcześniej kulturę. 

Park Narodowy Canaima (fot. Jose Miguel Perez-Gomez)

„Yotzin” – szkielet sprzed co najmniej 10 000 lat znaleziony w Dolinie Meksyku

Oryginalny artykuł: Estudios de antropología física identifican a “Yotzin”, que podría ser el único hombre precerámico descubierto en Santa Lucía 

Od 1984 roku, kiedy odkryto czaszkę „Człowieka z Chimalhuacán”, w Dolinie Meksyku nie natrafiono na inne szczątki ludzkie, pochodzące od najstarszych populacji zamieszkujących te ziemie przed wynalezieniem ceramiki. Badania prowadzone na terenie Santa Lucía podczas budowy międzynarodowego lotniska Felipe Ángeles pozwoliły po raz kolejny umieścić ten region na mapie badań ewolucji człowieka wraz z odkryciem „Yotzin” („Jedyny” w języku nahuatl), szkieletu zachowanego w 80 % z częściowo połamaną czaszką, której cechy morfologiczne i antropometryczne przypuszczalnie odpowiadają osobnikowi z końca plejstocenu i początku holocenu, sprzed co najmniej 10 000 lat. Prace prowadził zespół z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), którym kierował Rubén Manzanilla López.

Szczątki "Yotzin" (fot. Mauricio Marat, INAH)

W dystrykcie Zaña (Lambayeque, Peru) odkryto świątynię sprzed około 4000 lat

Oryginalny artykuł: Descubren en Zaña templo ceremonial prehispánico coetáneo con huaca Ventarrón 

W dystrykcie Zaña (region Lambayeque, Peru) odkryto pozostałości dwóch monumentalnych budowli. Wykopaliska rozpoczęły się na początku czerwca tego roku w ramach projektu archeologicznego „Krajobrazy kulturowe Úcupe – Dolina Zaña”, którym kieruje Luis Armando Muro Ynoñán. Celem projektu jest zbadanie prekolumbijskiej historii Zaña, w szczególności pojawienia się oraz rozwoju kultury i religii Moche w tej części północnego Peru. Prace wykopaliskowe skoncentrowały się na kompleksie archeologicznym Los Paredones de la Otra Banda – Las Ánimas, położonym w dystrykcie Zaña, 48 km na południowy wschód od miasta Chiclayo, stolicy departamentu Lambayeque. Archeolodzy wybrali dwa obszary w pobliżu wzgórza Las Ánimas. W jednym z nich natrafiono na pozostałości świątyni z okresu formatywnego, która prawdopodobnie pochodzi sprzed 4000 lat. Oszacowanie jej wieku opiera się na typie architektury, która wskazuje na czasy poprzedzające kulturę Chavín. Świątynia rozciąga się wzdłuż całego wschodniego zbocza wzgórza Las Ánimas. Jest to kilka pomieszczeń ograniczonych schodami, tworzącymi coś w rodzaju małych scen. Są też centralne schody, a po ich obu stronach zachowały się wizerunki dwóch istot mitologicznych, wyrzeźbione na płytach z cegły adobe. 

Pozostałości świątyni sprzed 4000 lat (źródło fot. Andina)

Nowe wieści z ziem Majów

Oryginalny artykuł: Área inexplorada brinda claves sobre el desplazamiento humano en las Tierras Bajas Mayas centrales 

W ostatnim sezonie terenowym grupa badaczy, którą kieruje archeolog Ivan Šprajc (ze Słoweńskiej Akademii Nauk i Sztuk) prowadziła prace na rozległym, niezamieszkanym obszarze w środkowej części meksykańskiego stanu Campeche, charakteryzującym się obecnością terenów podmokłych i wzniesień, co przyczyniło się do poszerzenia wiedzy na temat różnorodności kultury Majów i jej specyfiki regionalnej. W ramach specjalnego projektu w okresie od kwietnia do maja 2024 r. przeprowadzono eksplorację obszaru porośniętego średniej wielkości dżunglą, należącego do gminy Calakmul, która rozciąga się pomiędzy regionem Chenes (na północy) a miastami Conhuás i Constitución (na południu), wzdłuż autostrady Escárcega-Chetumal. Ivan Šprajc poinformował, że prace skupiły się na kilku obszarach Rezerwatu Biosfery Balam Kú, które zajmują powierzchnię około 140 kilometrów kwadratowych. Przypomniał, że w 2023 r. dzięki zastosowaniu technologii LiDAR uzyskano dane dla niektórych niezbadanych do tej pory terenów. W przeciwieństwie do tamtego sezonu, kiedy to zlokalizowano dawne miasto, nazwane Ocomtún (posty: „W stanie Campeche (Meksyk) odkryto kolejne miasto Majów”, „Dalsze wieści z Ocomtún, nowo odkrytego miasta Majów”) tym razem nie natrafiono na większe ośrodki. Prace były możliwe dzięki finansowemu wsparciu Słoweńskiej Agencji Badań i Innowacji oraz Towarzystwa Milwaukee Audubon, a także innych firm i osób prywatnych. W skład zespołu badawczego wchodzą też archeolodzy Octavio Esparza Olguín, Atasta Flores Esquivel, Quintín Hernández Gómez, Vitan Vujanović i geodeta Aleš Marsetič.

Obraz uzyskany dzięki technologii LiDAR, pokazujący jedno z nowo odkrytych miejsc (źródło: INAH)

Pozostałości archeologiczne odkryte na brzegach wyspy Janitzio w Michoacán

Oryginalny artykuł: Descubren vestigios arqueológicos a las orillas de la isla de Janitzio, en Michoacán

Na początku maja, w wodach przy wyspie Janitzio na jeziorze Pátzcuaro (stan Michoacan) specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) odkryli dwie łodzie zwane przez ludność Purepecha tepari, z których jedna wyróżnia się dużymi rozmiarami (14,80 metra długości) i zatonęła wraz ze swym ładunkiem, prawdopodobnie drewnem opałowym. 

Tepari znalezione przy wyspie Janitzio (fot. Centrum INAH Michoacan)