Zobacz także: Fotografie INAH
Dzięki pracom archeologów z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH-Conaculta) w Meksyku możemy poznać praktyki grzebania zmarłych, stosowane przez ludność zamieszkującą północno-zachodnią część obecnego stanu Sonora (Meksyk). Odkrycia dokonane na tamtejszym cmentarzu prekolumbijskim sprzed około 700 lat dowodzą kremacji zwłok i późniejszego umieszczania popiołów w naczyniach.
Elisa Villalpando Canchola, kierująca projektem badawczym poinformowała, że cmentarz – nazwany Loma de las Cremaciones - zlokalizowano już w 2008 roku, kiedy postanowiono poprowadzić instalację elektryczną do pobliskiego stanowiska archeologicznego Cerro de Trincheras. Dwa lata później, w 2010 roku, w miejscowości Trincheras znaleziono pozostałości stosów do palenia zwłok.
 |
| Naczynia ceramiczne zawierające prochy zmarłych (Fotografia INAH) |
Kremacji zwłok dokonywano w wysokich temperaturach, a sam proces mógł trwać godzinami lub nawet przez kilka dni, aż stosy nie oziębły. Spopielałe szczątki umieszczano w naczyniach ceramicznych, z których większość stanowią dzbany o najróżniejszych kształtach, naczynia w formie tykwy, misy czy też naczynia przypominające wyglądem współczesne wazony. W naczyniach, typowych dla ceramiki wyrabianej przez ludność zamieszkującą pustynne obszary dzisiejszego stanu Sonora, oprócz skremowanych szczątków około 150 osób znaleziono także kamienne paciorki, kryształy kwarcu, wisiorki w formie żab, bransolety i pierścienie z muszli, szydła lub szpikulce wykonane z kości jeleni, szczątki królików, węży grzechotników i skorupy żółwi. Szczególnie interesujących jest pięć miedzianych dzwoneczków z wizerunkami boga deszczu Tlaloka lub bóstwa ziemi i śmierci Masau, czczonego przez Indian Hopi. Takie przedmioty obcego pochodzenia mogą wskazywać na status społeczny zmarłych.
Na stosach do palenia zwłok archeolodzy natrafili też na 17 naczyń – pochodzących z rejonów Casas Grandes (stan Chihuahua, Meksyk) – złożonych jako dary grobowe. Wszystko wskazuje zatem na bliskie kontakty utrzymywane przez mieszkańców Cerro de Trincheras nie tylko z Casas Grandes, ale również z ludnością zamieszkującą południowo-zachodnie obszary dzisiejszych Stanów Zjednoczonych.
