Jak mieszkańcy Caral radzili sobie z trzęsieniami ziemi już 5000 lat temu

Oryginlany artykuł: Así fue el sistema de la primera civilización de América para resistir terremotos hace 5 mil años: estas eran las shicras de la cultura Caral 

Badania w strefie archeologicznej Caral ujawniły, w jaki sposób shicras, czyli worki wykonane z włókien roślinnych wypełnione kamieniami, były włączane do konstrukcji w celu zwiększenia ich stabilności w obliczu ruchów sejsmicznych. Jak mieszkańcom Caral udało się wznieść ogromne budowle około 5000 lat temu na terenie, gdzie ruchy ziemi są częścią historii naturalnej? Na długo przed pojawieniem się współczesnych obliczeń konstrukcyjnych, przepisów budowlanych czy technologii odporności na trzęsienia ziemi, starożytni mieszkańcy opracowali rozwiązanie, które pozwoliło im nadać swoim konstrukcjom większą stabilność, odpowiedź leży w shicras, jednym z najbardziej uderzających elementów architektury pierwszej cywilizacji w Ameryce. Te pozornie proste konstrukcje zostały umieszczone na platformach i fundamentach monumentalnych budowli Świętego Miasta Caral-Supe i innych osad tej tradycji kulturowej. Ich układ odzwierciedlał precyzyjne zrozumienie zachowania się tych budowli podczas trzęsień ziemi. 

Mieszkańcy cywilizacji Caral zbierają włókna roślinne i wytwarzają shicras, czyli worki z trzciny i totory, które stanowią część ich pradawnego systemu budowlanego odpornego na trzęsienia ziemi w Peru. (Zdjęcie: Strefa Archeologiczna Caral)

Przedstawienia trzęsień ziemi w Kodeksie Telleriano-Remensis

Oryginalny artykuł: Pictograms Are First Written Accounts of Earthquakes in Pre-Hispanic Mexico

Gerardo Suárez (z Universidad Nacional Autónoma de México) i Virginia García-Acosta (z Centro de Investigaciones y Estudios Superiores en Antropología Social) od wielu lat prowadzą systematyczne badania trzęsień ziemi, które w przeszłości nawiedziły ziemie Meksyku. Zainteresowali się tą tematyką po wyjątkowo silnym trzęsieniu ziemi (8.0 w skali Richtera), które pociągnęło za sobą wielkie zniszczenia w Meksyku w 1985 roku. Już w 1996 roku opublikowali książkę Los sismos en la historia de México. Obecnie postanowili przyjrzeć się dokładniej piktograficznym przedstawieniom trzęsień ziemi w dawnych manuskryptach oraz relacjom hiszpańskich kronikarzy. Swoje badania rozpoczęli od Kodeksu Telleriano-Remensis, spisanego w XVI wieku przez skrybów-malarzy nazywanych tlacuilos w języku nahuatl. Ilustracje w Kodeksie Telleriano-Remensis ukazują najróżniejsze wydarzenia (o charakterze społecznym, politycznym i religijnym, a także wzmianki o erupcjach wulkanicznych i trzęsieniach ziemi) od czasów prekolumbijskich do hiszpańskiej konkwisty. Przy poszczególnych scenach pojawiają się glosy w języku łacińskim, hiszpańskim, a nawet włoskim, dodane przez późniejszych komentatorów. Gerardo Suárez i Virginia García-Acosta przestudiowali zawarte w tym manuskrypcie piktogramy, opisujące 12 trzęsień ziemi, które miały miejsce w latach 1460-1542.

Kodeks Telleriano-Remensis. Piktograficzne przedstawienie trzęsienia ziemi w roku 2 Acatl (1507)

Prekolumbijska metoda ochrony budowli przed trzęsieniem ziemi

Oryginalny artykuł: Descubren un sistema anti-sismico ideado por la poblacion prehispanica en la Iglesia de San Francisco

Przez ostatnie trzy lata, Natalia Jorquera z Wydziału Architektury Uniwersytetu Chilijskiego prowadziła badania, mające na celu przeanalizowanie, jak na wstrząsy sejsmiczne reagowały chilijskie budowle wzniesione z ziemi, wapna i cegieł adobe. Szczególnie zainteresował ją Kościół Świętego Franciszka, stojący w samym centrum Santiago de Chile. Pomimo licznych trzęsień ziemi w tym rejonie, Kościół zbudowany w 1572 roku, przetrwał nienaruszony i jest jedyną w Chile, w pełni oryginalną konstrukcją kolonialną. Badaczka zastanawiała się, jak to było możliwe i postanowiła zbadać tajemnicę wytrzymałości tej budowli. Rozpoczęła drobne prace wykopaliskowe, głównie po bocznych stronach murów, aby dotrzeć do fundamentów. Pomagała jej grupa archeologów z Uniwersytetu Chilijskiego, pod kierunkiem Cataliny Soto. Dokonano wówczas zaskakującego odkrycia.

Prace wykopaliskowe przy murach Kościoła Św. Franciszka w Santiago de Chile
(źródło fotografii: FAU, Universidad de Chile)