niedziela, 17 lipca 2016

W Cuautitlán odkryto depozyt ofiarny ze wspaniałymi kadzielnicami

Oryginalny artykuł: Descubren ofrenda de sahumadores prehispanicos en Cuautitlan

W centrum historycznym Cuautitlán (stan Meksyk), w okolicach Parku Juárez, archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) prowadzą od kwietnia prace wykopaliskowe, podczas których natrafiono na liczne świadectwa prekolumbijskie, w tym pozostałości budowli o podstawie 15m na 8m, prawdopodobnie świątyni. Spośród znalezisk wyróżnia się jednak wyjątkowy depozyt ofiarny, obejmujący około 30 pięknie zdobionych kadzielnic prekolumbijskich, zwanych sahumadores. Francisco Antonio Osorio Dávila i Héctor Pérez García przekazali, że kadzielnice były początkowo wykorzystywane podczas rytuałów, a dopiero później złożone w depozycie, który jest bardzo podobny do innego, odkrytego w 2009 roku przy Wielkiej Świątyni (Templo Mayor) na terenie dawnego Tenochtitlan.

Depozyt ofiarny z kadzielnicami (fot. Francisco Osorio, INAH)
Aż 27 kadzielnic zachowało się w całości, ale dokładna liczba będzie znana dopiero po złożeniu wszystkich pozostałych fragmentów. Kadzielnice mają długość od 50 do 70 centymetrów. Ich polichromowane uchwyty zostały ozdobione głowami xiuhcoatla, węża ognia.

Uchwyt jednej z kadzielnic (fot. Mauricio Marat, INAH)

czwartek, 14 lipca 2016

W jaskini na terenie stanu Chihuahua odkryto zmumifikowaną papugę arę

Oryginalny artykuł: Hallan guacamaya momificada en un contexto arqueologico de Chihuahua

W jednej z jaskiń na terenie gminy San Francisco de Borja (stan Chihuahua, Meksyk), znaleziono papugę arę, która uległa naturalnej mumifikacji. Do tej pory na tym obszarze nie zarejestrowano żadnych pozostałości archeologicznych, a zatem odkrycie dowodzi, że pasmo górskie Sierra Madre Occidental mogło odgrywać ważną rolę w wymianie kulturowej pomiędzy grupami ludności, które w czasach prekolumbijskich, poprzedzających założenie Paquimé, zamieszkiwały rejony obecnego stanu Chihuahua i wybrzeża Zatoki Kalifornijskiej. Specjaliści Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) oraz Szkoły Antropologii i Historii Północnego Meksyku (EAHNM) przygotowują projekt archeologiczny, którego celem będzie zbadanie licznych jaskiń w tym rejonie. Emiliano Gallaga Murrieta (dyrektor EAHNM) przypomniał, że papugi ary były bardzo cenione na ziemiach północnego Meksyku, gdyż trzeba było sprowadzać je z odległych ziem. Kiedy powstało Paquimé, zaczęto je hodować dla piór, którymi ozdabiano torby i zawieszki. Mieszkańcy północnego Meksyku i południowo-zachodnich ziem obecnych Stanów Zjednoczonych uważali papugi ary za ptaki związane zarówno ze słońcem, jak i z deszczem, gdyż ich pióra w odcieniach niebieskich i zielonych przypominały kolor wody. Jednak dopiero teraz, po raz pierwszy natrafiono na kompletne szczątki ary w przypuszczalnym kontekście grzebalnym.

Zmumifikowana papuga ara znaleziona w jaskini (fot. Emiliano Gallaga, INAH)

niedziela, 10 lipca 2016

Analiza szczątków "Kobiety z Tlailotlacan"

Oryginalny artykuł: Estudian entierro de mujer de elite descubierta en Teotihuacan

W kosmopolitycznym mieście Teotihuacan zamieszkiwali ludzie, którzy przybyli z różnych rejonów Mezoameryki. Niektóre osoby wyróżniały się strojem i ozdobami bądź szczególną fizjonomią, podkreślającymi ich status społeczny i ujawniającymi ich pochodzenie. Jedną z takich osób była tak zwana „Kobieta z Tlailotlacan”, żyjąca około 1600 lat temu i wywodząca się z elity. Jej pochówek odkryto w 2014 roku na terenie jednej z dzielnic Teotihuacan, w której osiedliła się ludność pochodząca z rejonu obecnego stanu Oaxaca. Obecnie specjaliści Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) przystąpili do dokładnego przeanalizowania jej szczątków, które okazały się dość wyjątkowe. Antropolog Jorge Archer Velasco przekazał, że kobieta zmarła w wieku około 35-40 lat, a badania wykazały modyfikację czaszki, której nie spotyka się na Płaskowyżu Centralnym, gdzie leży Teotihuacan, lecz jest typowa dla południowej części Mezoameryki.

Modyfikacja czaszki "Kobiety z Tlailotlacan" (fot. Melitón Tapia, INAH)
Najważniejszą cechą charakterystyczną jest jednak modyfikacja uzębienia. Górne, środkowe siekacze mają inkrustacje z pirytu, co wymagało wiercenia w szkliwie zębów, a taka technika była znana jedynie na ziemiach Majów, zwłaszcza w rejonie Petén (Gwatemala) i w Belize. Szczególnie wyróżnia się zastąpienie dolnego siekacza sztucznym zębem, wykonanym z serpentynu. Kobieta musiała używać go przez długi czas, gdyż jest widoczne zużycie i powstanie kamienia nazębnego. Dr Emiliano Melgar z laboratorium przy Muzeum Templo Mayor stara się ustalić metodę wykonania tej protezy zębowej, a mianowicie czy ząb został  osadzony przy użyciu jakiejś substancji wiążącej, czy też wykorzystano jakieś włókna, które pozwalały przymocować ząb do szczęki. Na tego typu modyfikacje nie natrafiono do tej pory na terenie Teotihuacan.

Uzębienie "Kobiety z Tlailotlacan"(fot. Aldo Díaz Avelar) 

czwartek, 7 lipca 2016

Malowidła naskalne w rejonie Machu Picchu

Oryginalny artykuł: Pinturas preincas podrian cambiar la historia de Machu Picchu

Na terenie Pachamama, przy drodze prowadzącej do stanowiska archeologicznego Machu Picchu, natrafiono na malowidła naskalne z czasów preinkaskich, przedstawiające lamę, ludzką postać i trudną do zidentyfikowania figurę geometryczną.

Malowidła naskalne odkryte w rejonie Machu Picchu (fot. Rolly Reyna / El Comercio)

niedziela, 3 lipca 2016

Archeolodzy odkopali chinampas w południowo-zachodniej części dawnego Tenochtitlan

Oryginalny artykuł: Exploran chinampas y canales de un barrio de la antigua Mexico-Tenochtitlan

Archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) odkopali złożony system prekolumbijskich chinampas i kanałów, znajdujących się w południowo-zachodniej części dawnego Tenochtitlan, znanej wówczas jako Ateponazco, które to słowo w języku náhuatl oznacza miejsce, gdzie woda burzy się lub dźwięczy. Były to tereny błotniste, otoczone wodą, które mieszkańcy zdołali zmienić w poletka uprawne.

Pozostałości dawnych chinampas i kanałów (fot. Proyecto DSA-INAH)
Jak podaje Raúl Barrera Rodríguez, który kierował wykopaliskami, nowe znaleziska potwierdzają wcześniejsze przypuszczenia. Juz około 60 lat temu, Alfonso Caso, w swej pracy Los barrios antiguos de Tenochtitlan y Tlatelolco (“Dawne dzielnice Tenochtitlan i Tlatelolco”) sugerował, że południowo-zachodnie krańce Tenochtitlan sięgały do miejsca, w którym teraz przebiega szosa znana jako Chabacano.

Pozostałości chinampas i otaczających je kamieni (fot. Proyecto DSA-INAH)