Nowy depozyt ofiarny znaleziony na terenie Templo Mayor

Oryginalny artykuł: El Proyecto Templo Mayor descubre ofrenda de consagración de la época de Moctezuma Ilhuicamina, en la Ciudad de México

Podobnie jak wszyscy władcy Mexików, Montezuma Ilhuicamina, który rządził w latach 1440–1469, starał się, aby depozyty ofiarne składane w sakralnej części Tenochtitlan odzwierciedlały bogactwo tych terytoriów, które w czasach jego panowania zostały podbite przez Trójprzymierze. Potwierdza to depozyt (oznaczony numerem 186) odkryty przez archeologów z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) na terenie Templo Mayor (Wielkiej Świątyni) w centrum historycznym miasta Meksyk i związany z etapem IVa rozbudowy świątyni. Skrupulatna eksploracja czworokątnej kamiennej skrzyni została przeprowadzona w okresie od stycznia do lipca 2023 r.

Depozyt ofiarny 186 w momencie odkrycia (fot. Mirsa Islas, Projekt Templo Mayot)

Wygląd brygantyn wykorzystanych przy oblężeniu Tenochtitlan

Oryginalny artykuł: Proponen modelo de cómo fueron los bergantines usados en el asedio naval a Tenochtitlan y Tlatelolco

Meksykański archeolog Arturo Montero García (z Universidad de Tepeyac) przedstawił, jak mogły wyglądać brygantyny wykorzystane podczas oblężenia Tenochtitlan i Tlatelolco. Przy opracowywaniu modelu brali też udział graficy Jesús Gerardo Medina i Thomas Filsinger, a sam projekt został oparty na relacjach historycznych i badaniach archeologii eksperymentalnej. Trzynaście brygantyn było gotowych 28 kwietnia 1521 roku. Miały po dwa maszty, bukszpryt i żagle, średnio 12 metrów długości, pięć metrów szerokości i zanurzenie około 60 cm. Napędzane były żaglami i wiosłami, na dziobie było miejsce do strzelania, a po bokach stanowiska dla kuszników i arkebuzerów. 

Przypuszczalny wygląd brygantyn (autor ilustracji: Jesus Medina)

Rozważania na temat upadku Tenochtitlan i Tlatelolco

Oryginalne artykuły: Abren reflexion academica en torno a la caida de Tenochtitlan y de Tlatelolco i Epidemia de viruela negra, un aliado silencioso e infalible en la caida de Tenochtitlan y Tlatelolco

W tym roku mija 500 lat od upadku Tenochtitlan i Tlatelolco. Z tej okazji uczeni z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) oraz Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego Meksyku (UNAM) zorganizowali specjalne seminarium poświęcone przyczynom i znaczeniu tego wydarzenia. Eduardo Matos Moctezuma uważa, że do ostatecznego pokonania potężnego imperium Mexików doprowadziło kilka czynników, w tym psychologiczne, społeczne, zdrowotne, ekonomiczne, polityczne i militarne.  

Odtworzenie wyglądu Tenochtitlan
(źródło ilustracji: Twitter@Cauhtemoc_1521)

Odkryto kolejne czaszki na Huey Tzompantli

Oryginalny artykuł: Hallazgo en las entranas de Tenochtitlan: encontraron 119 craneos del Huei Tzompantli en el Templo Mayor

Pięć lat temu, na terenie miasta Meksyk odkryto pozostałości wielkiego Huey Tzompantli, na którym Mexikowie umieścili 484 ludzkie czaszki (posty: "Odkrycie Huey Tzompantli na terenie dawnego Tenochtitlan", "Na Huey Tzompantli w Tenochtitlan umieszczono co najmniej 350 ludzkich czaszek"). Obecnie, podczas kontynuowania prac przy zabytkowym budynku na ulicy Republica de Guatemala 24, archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) natrafili na 119 kolejnych czaszek, należących do mężczyzn, kobiet i dzieci. Zajmują one część wschodniego krańca i zewnętrznej fasady tej wyjątkowej wieży o średnicy 4,70 metra, którą dawni mieszkańcy Tenochtitlan – Mexikowie – poświęcili bogu Huitzilopochtli.

Archeolodzy INAH odkryli kolejne czaszki umieszczone na Huey Tzompantli
(fot. Meliton Tapia, INAH)

Nowe spojrzenie na osobę Cuitlahuaca, władcy Tenochtitlan

Oryginalny artykuł: Patrick Johansson revela pormenores de su proximo libro dedicado a Cuitlahuac

Patrick Johansson Keraudren, badacz z Narodowego Autonomicznego Uniwersytetu w Meksyku (UNAM), na podstawie analiz źródeł historycznych ponownie prześledził biografię Cuitlahuaca, władcy Iztapalapa i późniejszego władcy Tenochtitlan, następcy Moctezumy II i poprzednika Cuahtemoca. Pięćset lat temu Cuitlahuac stał się jedną z ofiar epidemii ospy, która doprowadziła do śmierci wielu mieszkańców Tenochtitlan i okolic. Z tego powodu krótkotrwałe sprawowanie rządów Cuitlahuaca w stolicy Mexików przyczyniło się do niesprawiedliwego usunięcia jego osoby na drugi plan. Jak podaje Patrick Johansson, śmierć Cuitlahuaca na przełomie listopada i grudnia 1520 roku, zaledwie kilka miesięcy po objęciu przez niego władzy w Tenochtitlan sprawiła, że nie zwrócono uwagi na jego rolę w obronie miasta. Tymczasem, jak podkreśla badacz, słynna Noche Triste („Smutna noc”) mogłaby się równie dobrze nazywać „zwycięską nocą Cuitlahuaca”.

Cuitlahuac przedstawiony jako władca Iztapalapa

w Kodeksie Xolotl (źródło ilustracji: INAH)

W mieście Meksyk odkryto pozostałości pałacu Axayacatla

Oryginalny artykuł: Descubren en Monte de Piedad restos del palacio de Axayacatl y de una casa construida por orden de Cortes

W podziemiach budynku, będącego obecnie siedzibą Nacional Monte de Piedad (państwowej instytucji udzielającej pożyczek) i wznoszącego się w pobliżu Katedry Metropolitalnej w mieście Meksyk, archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) natrafili na pozostałości wcześniejszych konstrukcji, w tym domu Hernana Cortesa i pałacu Axayacatla, władcy Tenochtitlan w latach 1469-1481. Pracami archeologicznymi kierowali Raúl Barrera Rodríguez i José María García Guerrero.

Budynek w mieście Meksyk należący do Nacional Monte de Piedad

(fot. Raul Barrera R./PAU-INAH)

Archeolodzy odsłonili najpierw fragmenty wzniesionego z kamienia przy użyciu zaprawy wapiennej muru o wysokości 1,50 m i szerokości 1,25 m, który służył jako podwaliny budowli z około 1755 roku. Następnie odkryto pozostałości pomieszczenia o wymiarach 5 na 4 metry, zbudowanego z płyt z bazaltu i tezontle (kamienia wulkanicznego o czerwonawej barwie)  i  stanowiącego część domu zajmowanego przez Cortesa po upadku Tenochtitlan.

Jedno z pomieszczeń w domu Cortesa zbudowanego z materiałów

pochodzących z pałacu Axayacatla (fot. Raul Barrera R./PAU-INAH)

Wyrzeźbione w kamieniu muszle Mexików

W 160. numerze czasopisma Arqueología Mexicana, meksykański badacz Leonardo López Luján poświęcił artykuł pochodzącym z czasów Mexików monumentalnym rzeźbom w formie muszli. Do dnia dzisiejszego zachowało się ich pięć (cztery z andezytu i jedna z bazaltu), mają długość 80-104 cm, szerokość 55-86 cm i wysokość 44-49,5 cm. Cztery znajdują się nadal w Meksyku, a jedna w The University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. Oryginalnie wszystkie rzeźby były polichromowane, choć do dzisiaj zachowały się jedynie drobne pozostałości dawnych kolorów, w tym czerwonego (otrzymywanego z hematytu) i niebieskiego (uzyskiwanego z palygorskitu z dodatkiem indygo), w które to pigmenty zaopatrywano się prawdopodobnie na targowisku w Tlatelolco.

Wyrzeźbiona z andezytu muszla w kolekcji Museo del Templo Mayor

Historia sztabki złota

Oryginalny artykuł: Confirman que "tejo de oro" del MNA si es del expolio espanol en la llamada "Noche triste"

13 marca 1981 roku, podczas prac budowlanych prowadzonych w stolicy Meksyku, w rejonie ulic Alameda Central i Avenida Hidalgo, Francisco Bautista natrafił na głębokości 4,80 m na sztabkę złota i przekazał ją archeologom. Obecnie artefakt jest wystawiony w Narodowym Muzeum Antropologii i najnowsze badania potwierdziły, że ta sztabka złota stanowi wyjątkowe świadectwo materialne tak zwanej „Noche triste” („Smutnej nocy”), związanej z ucieczką z Tenochtitlan Hernana Cortesa i jego ludzi 30 czerwca 1520 roku.

Sztabka złota w kolekcji Narodowego Muzeum Antropologii w mieście Meksyk
(fot. MNA-INAH)

Wiwarium Moctezumy

Kiedy Hiszpanie dotarli do stolicy Mexików, Tenochtitlan, byli zafascynowani wyglądem miasta i w swych relacjach opisywali codzienne życie i zwyczaje mieszkańców, a także najważniejsze budowle, w tym szczególne miejsce, w którym trzymano najróżniejsze zwierzęta. Wspominany przez kronikarzy zwierzyniec do dziś interesuje uczonych. W numerze 150. czasopisma Arquoelogía Mexicana, meksykański archeolog z ENAH (Escuela Nacional de Antropología e Historia), Israel Elizalde Mendez, uczestniczący w Projekcie Templo Mayor od 2009 roku, zaprezentował wyniki swoich badań dotyczących owego wiwarium Moctezumy, o którym w XVI-XVII w. wspominali: Hernán Cortés, Bernal Díaz del Castillo, Andrés de Tapia, Pedro Mártir de Anglería, Alonso Zuazo, Gonzalo Fernández de Oviedo, Toribio de Benavente „Motolinia”, Francisco Cervantes de Salazar, Francisco López de Gómara, Bernardino de Sahagún, Juan de Torquemada, Antonio de Solís i Antonio Herrera. Dzięki informacjom kronikarzy wiadomo, że w momencie przybycia Hiszpanów w 1519 roku, na terenie Tenochtitlan istniały co najmniej dwa wydzielone miejsca: ptaszarnia i zwierzyniec. Jak widać na mapie Tenochtitlan, przypisywanej Cortesowi i wydanej w Norymberdze w 1524 r., wiwarium znajdowało się na tyłach sakralnej części miasta, w pobliżu pałacu, który zamieszkiwał Moctezuma Xocoyotzin.

Mapa Tenochtitlan, przypisywana Cortesowi, z zaznaczononym miejscem,

w którym znajdowało się wiwarium

Nowe spojrzenie na aztecki Kamień Słońca

W numerze 149 czasopisma Arqueología Mexicana, David Stuart przedstawił własną interpretację słynnego Kamienia Słońca. Poniższy tekst jest oparty na fragmentach tego artykułu.

Wydawałoby się, że po dwustu latach badań i dyskusji niewiele nowego można powiedzieć na temat Kamienia Słońca, który stał się najsławniejszym zabytkiem z czasów Mexików. Po odkryciu tego monolitu w 1790 roku, historyk Antonio de León y Gama poprawnie określił znaczenie wielu elementów ikonograficznych i uznał, że okrągły kształt rzeźby nawiązuje do tarczy słonecznej. Rozpoznał też glify odnoszące się do tak zwanych „pięciu słońc” z mitologii Mexików, o których informacje pozostawili kronikarze, w tym Juan de Torquemada. Umieszczony w centrum wielki glif Nahui Olin („4 Ruch/Trzęsienie ziemi”), który Antonio de León y Gama uznał za wizerunek słońca, otaczają cztery mniejsze glify, odpowiadające poprzednim erom: 4 Jaguar, 4 Deszcz, 4 Woda i 4 Wiatr.

Kamień Słońca w Narodowym Muzeum Antropologii w Mieście Meksyk

W 1876 roku uczony Alfredo Chavero przyjął, że Kamień Słońca jest przykładem wyjątkowo dużej platformy zwanej cuauhxicalli, służącej ofiarom gladiatorskim, wzniesionej na ziemi i skierowanej ku niebu. Zatem Kamień Słońca byłby ogromnym ołtarzem, na którym przedstawiono wizerunek boga słońca. Obecnie wiadomo jednak, że w świecie Mexików słonce było związane nie tylko z mitologią i kosmologią, ale i z władzą i ideologią. W latach siedemdziesiątych XX wieku kolejni badacze, w tym Carlos Navarrete, Doris Heyden i Richard Townsend skoncentrowali się na wizerunku umieszczonym w centrum Kamienia Słońca i uznali, że nie chodzi o bóstwo słońca Tonatiuh, ale raczej o uosobienie ziemi – Tlalteuctli. Z kolei w tym samym czasie Cecilia Klein była przekonana, że to wizerunek nocnego słońca – Yohualteuctli.

Kamień Słońca (rys. David Stuart)

Rozgwiazdy z depozytów ofiarnych w Templo Mayor

Oryginalny artykuł: Identifican seis especies de estrellas de mar en ofrendas del Templo Mayor de Tenochtitlan

Specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) oraz z Instytutu Nauk Morskich i Limnologii (ICML) Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego w Meksyku (UNAM) zidentyfikowali dziesiątki tysięcy wapiennych płytek z zachowanymi fragmentami endoszkieletów rozgwiazd, złożonych przez Mexików w depozytach ofiarnych. Jak podkreślają Leonardo López Luján (kierujący Projektem Templo Mayor), biolog Belem Zúñiga Arellano oraz Francisco Solís Marín i Carolina Martín Cao Romero z ICML, jest to pierwszy przypadek rozpoznania rozgwiazd w kontekstach archeologicznych w sakralnej części dawnego Tenochtitlan. Leonardo López Luján zaznaczył, że oba instytuty współpracują już od 2007 roku, kiedy to podczas prac w zachodniej części głównej fasady Wielkiej Świątyni (Templo Mayor), w pobliżu miejsca, gdzie w 2006 roku odkryto monolit z wizerunkiem bogini Tlaltecuhtli, znaleziono wspomniane płytki wapienne. Ponieważ były to jedynie drobne fragmenty, a nie pełne szkielety, zatem poproszono badaczy z ICML o oczyszczenie 49 633 płytek i rozdzielenie ich z uwzględnieniem rozmiaru i formy każdej z nich.

Rozgwiazdy zidentyfikowane w depozytach ofiarnych Templo Mayor (fot. Jaziel Díaz, INAH)

Trójwymiarowa rekonstrukcja budowli Tenochtitlan

Oryginalny artykuł: Reconstruyen en 3D estructuras del recinto sagrado de Tenochtitlan

W ostatniej dekadzie, w ramach Projektu Archeologii Miejskiej (PAU), prowadzonego przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) dokonano wielu znaczących odkryć, które ukazują nam bardziej kompletną panoramę dawnego Tenochtitlan, szczególnie budowli  wzniesionych na wprost Templo Mayor (Wielkiej Świątyni). Archeolog Raúl Barrera Rodríguez kieruje pracami prowadzonymi w siedmiu miejscach na terenie Centrum Historycznego w Mieście Meksyk, gdzie kryją się pozostałości sakralnej części dawnego miasta Mexików. W oparciu o dane uzyskane podczas wykopalisk, Raúl Barrera Rodríguez i architekt Luis Rosey Bermúdez przygotowują trójwymiarową rekonstrukcję budowli, które zdołano odsłonić jedynie częściowo przy ulicy Guatemala, a mianowicie: Huey Tzompantli, Świątynię Ehecatla, Calmécac, boisko do gry w piłkę, Cuauhxicalco (okrągłą budowlę związaną z miejscem kultu boga Huitzilopochtli), a także pozostałości dawnej platformy przy ulicy Argentina.

Sakralna część dawnego Tenochtitlan (rys. Raúl Barrera i Luis Rosey, INAH)

Mapy szlaków handlowych w Mezoameryce

Oryginalny artykuł: Las rutas de intercambio comercial contribuyeron al mestizaje de Mesoamerica

Amalia Attolini Lecón z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) sporządza mapy dawnych szlaków handlowych, które łączyły Tenochtitlan z ośrodkami położonymi w rejonie Zatoki Meksykańskiej, ziemiami Majów i innymi regionami kulturowymi Mezoameryki. Korzysta przy tym ze źródeł historycznych, kodeksów, rejestrów danin, map, raportów z wykopalisk archeologicznych, badań lingwistycznych i etnograficznych. Na mapach nanosi również informacje o daninach składanych władcom Mexików. W czasach prekolumbijskich szlaki handlowe służyły nie tylko do transportu surowców i gotowych produktów, były również drogami, którymi wędrowali ludzie, a wraz z nimi ich obyczaje i poglądy, łącząc ze sobą społeczności z późnego okresu postklasycznego (lata 1200-1521). Dzięki rozległej sieci dróg Mexikowie zdołali rozszerzyć zakres swego panowania, docierając do odległych ziem, podporządkowując sobie tamtejszą ludność i przywłaszczając sobie ich surowce poprzez zmuszanie do składania danin.

Mapa ziem wokół Zatoki Meksykańskiej, ukazująca daniny płacone przez tamtejsze ośrodki
(autor: Amalia Attolini Lecón, INAH0

Analiza malowideł zdobiących dawne budowle w Tenochtitlan

Oryginalny artykuł: Analizan la pintura mural del recinto sagrado de Mexico-Tenochtitlan

Od 1978 roku, poza pracami archeologicznymi na terenie ceremonialnego centrum dawnego Tenochtitlan, specjaliści zajmują się również konserwacją malowideł ściennych, które - ze względu na szkodliwe działanie środowiska - narażone są na zniszczenie. Michelle De Anda Rogel, badaczka z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) przekazała, że fragmenty oryginalnej polichromii zachowały się jedynie na murach sześciu budowli: Wielkiej Świątyni (Templo Mayor), Domu Orłów (Casa de Aguilas), Budowlach M i N oraz na obu Czerwonych Świątyniach (Templos Rojos), Północnej (Norte) i Południowej (Sur).

Plan z zaznaczonymi budowlami, na których zachowały się malowidła

(autorka: Michelle De Anda Rogel, Projekt Templo Mayor – INAH)

Michelle De Anda Rogel przypomniała, że początki projektu, którego celem jest szczegółowy rejestr graficzny malowideł ściennych Mexików, sięgają 1994 roku, kiedy to w obawie przed ich całkowitym zniszczeniem, pierwsze prace podjęli dr Leonardo López Luján (obecnie kierujący Projektem Templo Mayor) i rysownik Fernando Carrizosa Montfort, który wykorzystując lupy stereoskopowe i promieniowanie ultrafioletowe zdołał zidentyfikować miejsca, które były niegdyś pokryte kolorem lub przemalowane, co posłużyło do sporządzenia wstępnego szkicu. W 2004 roku, archeolog Carrizosa wykonał kalki malowideł w skali 1:1, później skopiowane na papier, na podstawie których Luz María Muñoz przygotowała fotografie cyfrowe w wysokiej rozdzielczości. W sumie zarejestrowano 60 malowideł, zajmujących powierzchnię około 200 metrów kwadratowych.

Archeolog Fernando Carrizosa podczas rejestru malowideł w Domu Orłów w 1995 roku
(fot. Projekt Templo Mayor – INAH)

Pozostałości budowli na terenie Colhuacatonco - dawnej dzielnicy Mexików

Oryginalny artykuł: Descubren recinto de nobles mexicas que habitaron el barrio de Colhuacatonco

Na terenie Centrum Historycznego Miasta Meksyk, w rejonie ulicy Republiki Peru, archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) odkryli pozostałości dawnej dzielnicy Colhuacatonco, której mieszkańcy zasłynęli ze stawiania silnego oporu podczas oblężenia miasta przez hiszpańskich konkwistadorów. María de la Luz Escobedo Gómez podaje, że ludność ta borykała się również z trudnościami, które były związane z podmokłym terenem. Było to miejsce nisko położone i pojawiały się problemy z pozbywaniem się nadmiaru wody. Odkryte przez archeologów budowle musiały być niegdyś zamieszkiwane przez elitę, gdyż zostały wzniesione z kamienia, co odróżnia je od domów zwykłej ludności.

Pozostałości dawnej budowli w Colhuacatonco (fot. Melitón Tapia, INAH)

Depozyt ofiarny z wilkiem i ozdobami ze złota

Oryginalny artykuł: Descubren en el Templo Mayor una ofrenda de lobo con ricas piezas de oro azteca

Na terenie Templo Mayor (Wielkiej Świątyni) dawnego Tenochtitlan, w samym sercu obecnego Miasta Meksyk, odkryto depozyt ofiarny, w którym ponad 500 lat temu Mexikowie złożyli ośmiomiesięcznego wilka z ozdobami ze złota. Jak podkreśla odpowiedzialny za prace Leonardo López Luján, są to jedne z najwspanialszych znalezionych do tej pory przedmiotów ze złota, wyróżniające się nie tylko jakością, ale i ilością. Wśród 22 artefaktów znajdują się, między innymi, zawieszki, złote kółko będące ozdobą nosa i pektorał w kształcie dysku, wszystkie wykonane z cienkich złotych płytek.

Artefakty ze złota znalezione w depozycie (fot. REUTERS/Henry Romero)

Badania 9 rzeźb przedstawiających braci bogini Coyolxauhqui

Oryginalny artykuł: Estudio de policromia revela identidad de los hermanos de Coyolxauhqui

Trzydzieści dziewięć lat temu, podczas pierwszego sezonu wykopaliskowego prowadzonego w ramach Projektu Templo Mayor, Elsa Hernandez Pons natrafiła na dziewięć kamiennych rzeźb złożonych w depozycie ofiarnym na stopniach Wielkiej Świątyni (Templo Mayor) dawnego Tenochtitlan. Pochodziły z trzeciej fazy konstrukcji, za panowania Itzcoatla (lata 1427-1440 n.e.). Jak podaje archeolog Diego Matadamas z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), rzeźby przedstawiają centzonhuitznahuah – braci bogini Coyolxauhqui oraz bóstwa pulque i deszczu. Dokładna analiza polichromii rzeźb wykazała jednak, że tożsamość postaci jest znacznie bardziej złożona.

Dziewięć rzeźb odkrytych 39 lat temu na terenie Templo Mayor (fot. Mirsa Islas, PTM-INAH) 

Archeolodzy odkopali chinampas w południowo-zachodniej części dawnego Tenochtitlan

Oryginalny artykuł: Exploran chinampas y canales de un barrio de la antigua Mexico-Tenochtitlan

Archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) odkopali złożony system prekolumbijskich chinampas i kanałów, znajdujących się w południowo-zachodniej części dawnego Tenochtitlan, znanej wówczas jako Ateponazco, które to słowo w języku náhuatl oznacza miejsce, gdzie woda burzy się lub dźwięczy. Były to tereny błotniste, otoczone wodą, które mieszkańcy zdołali zmienić w poletka uprawne.

Pozostałości dawnych chinampas i kanałów (fot. Proyecto DSA-INAH)

Jak podaje Raúl Barrera Rodríguez, który kierował wykopaliskami, nowe znaleziska potwierdzają wcześniejsze przypuszczenia. Juz około 60 lat temu, Alfonso Caso, w swej pracy Los barrios antiguos de Tenochtitlan y Tlatelolco (“Dawne dzielnice Tenochtitlan i Tlatelolco”) sugerował, że południowo-zachodnie krańce Tenochtitlan sięgały do miejsca, w którym teraz przebiega szosa znana jako Chabacano.

Pozostałości chinampas i otaczających je kamieni (fot. Proyecto DSA-INAH)

Tajemnica czaszek znalezionych w Templo Mayor (Meksyk)

Oryginalny artykuł: Mystery of gruesome Aztec skull masks solved.

Wśród najróżniejszych darów ofiarnych znalezionych na terenie Wielkiej Świątyni (Templo Mayor) w dawnym Tenochtitlan, zachowało się trzydzieści czaszek, pochodzących od osób złożonych w ofierze przez ścięcie. Na szczególną uwagę zasługuje jednak osiem przerażających masek, które zostały wykonane z ludzkich czaszek. Od momentu ich odkrycia uczeni zastanawiali się, kim były owe ścięte osoby i skąd pochodziły. Obecnie, dzięki nowym badaniom, którymi kieruje Corey Ragsdale z University of Montana, zdołano rozwiązać zagadkę. Okazało się, że można wyróżnić dwie grupy osób o odmiennym statusie społecznym i innym miejscu pochodzenia.

Maska wykonana z ludzkiej czaszki (fot. Corey Ragsdale)

Odkrycia w Wielkiej Platformie w Tlatelolco (miasto Meksyk)

Oryginalny artykuł: Comprueban el uso religioso de edificacion tlatelolca ubicada en el Gran Basamento

Meksykańscy archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) poinformowali, że pod koniec 2015 roku, w Wielkiej Platformie (Gran Basamento) na terenie Tlatelolco odkryli pozostałości budowli z centralnym ołtarzem, wskazującej na religijny charakter tego miejsca, którego przeznaczenie mogło być podobne do Domu Orłów (Casa de las Águilas) w Tenochtitlan.

Stanowisko archeologiczne Tlatelolco w mieście Meksyk (fot. Meliton Tapia, INAH)

Kierujący pracami archeolog Salvador Guilliem Arroyo przekazał, że w budowli znajduje się również bardzo długa ława, dwa pomieszczenia po obu stronach wejścia i kilka stopni, z których jeden został ozdobiony wizerunkiem ludzkiej szczęki. Natrafiono na dziewięć depozytów ofiarnych z ludzkimi szczękami i jeden z krzemiennym nożem pomalowanym na czerwono, umieszczonym na posadzce dziedzińca i z ostrzem skierowanym na północ. Obok znajdowały się niewielkie noże z obsydianu, które co prawda nie wykazują śladów użycia, ale wiadomo, że tego typu noże były wykorzystywane przez kapłanów podczas rytuału samoofiary i upuszczania krwi w darze bogom.

Depozyt ofiarny zawierający nóż pomalowany na czerwono
(fot. Salvador Guilliem, Projekt Tlatelolco, INAH)