sobota, 17 kwietnia 2021

Astronomiczna orientacja budowli cywilizacji Caral

Oryginalny artykuł: Civilización Caral: La astronomía estuvo ligada a la construcción de sus edificaciones principales

Nowe badania związane z cywilizacją Caral zdają się potwierdzać astronomiczną orientację najważniejszych budowli wzniesionych przez jej przedstawicieli. Ośrodki tej kultury, rozwijającej się w latach 3000-1500 p.n.e. położone są w Dolinach Supe i Huaura, w północno-centralnej części Peru. Już w 1997 r., Ruth Shady wysunęła hipotezę o możliwym zorientowaniu astronomicznym dawnych budowli. W 2004 r. architekt Alfio Pinasco podjął pierwsze prace, których celem było zidentyfikowanie geograficznych i astronomicznych orientacji dawnych budowli. Wykonano wówczas fotografie lotnicze i pomiary oraz przygotowano specjalistyczne programy komputerowe, ale brakowało jeszcze prac w terenie. W latach 2006-2007, José Ishitsuka Iba i Adita Quispe, podczas kilku wizyt w Caral zaobserwowali, że rozmieszczenie niektórych budowli mogło wskazywać na ewentualny związek ze wschodami i zachodami słońca. Kolejne prace podjęto w październiku 2016 roku, a obecnie uczeni peruwiańscy (Aldemar Crispín, Ruth Shady Solís i José Ricra) i hiszpańscy (A. César González-García, Felipe Criado-Boado i Juan A. Belmonte) opublikowali najnowsze wyniki wspólnie prowadzonych badań.

Stanowisko archeologiczne Caral (źródło fot.: El Comercio)

środa, 14 kwietnia 2021

Meksyk odzyska urnę Majów

Oryginalny artykuł: Mexico recupera urna maya elaborada entre 900-1600 d.C.

Ministerstwo Kultury i Spraw Zagranicznych, za pośrednictwem Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) oraz Konsulatu Meksyku w Detroit umożliwią powrót do Meksyku urny Majów, która od 1969 r. znajduje się w Albion College (Michigan, USA). 

Urna Majów, która powróci do Meksyku (fot. INAH)

piątek, 9 kwietnia 2021

Cuicuilco (miasto Meksyk)

Pozostałości dawnego ośrodka znanego jako Cuicuilco rozciągają się w południowo-zachodniej części dzisiejszego miasta Meksyk. Tereny te zostały zasiedlone około 800 r. p.n.e., choć początkowo była to tylko wioska. Żyzne ziemie, pobliskie jezioro Xochimilco i okoliczne lasy sprzyjały jej rozwojowi i z czasem Cuicuilco zaczęło się rozrastać, pojawiało się coraz więcej budowli mieszkalnych wznoszonych zarówno z kamienia, jak i z materiałów nietrwałych. Około 400 r. p.n.e. Cuicuilco było już ważnym ośrodkiem regionalnym, mogło zajmować obszar 4-5 kilometrów kwadratowych, liczyło 20 tysięcy mieszkańców i sprawowało kontrolę nad południowo-zachodnią częścią Doliny Meksyku. Z czasem rywalizowało nawet z Teotihuacan. Niestety zostało zniszczone przez erupcję wulkanu Xitle w okresie pomiędzy 245 a 315 r. n.e.

Stanowisko archeologiczne Cuicuilco

poniedziałek, 5 kwietnia 2021

Zmumifikowane papugi świadczą o transporcie ptaków na pustynię Atakama

Oryginalny artykuł: Mummified parrots point to trade in the ancient Atacama desert

Znalezione na pustyni Atacama w północnym Chile zmumifikowane ptaki dowodzą, że dawne wspólnoty sprowadzały na te ziemie żywe papugi i ary. Ptasie pióra były bardzo cenione w Ameryce prekolumbijskiej. Jak podaje kierujący zespołem uczonych antropolog José M. Capriles (z Pennsylvania State University), chociaż papugi i ary nie występują w rejonie Atakamy, to archeolodzy znaleźli ich pióra na terenie stanowisk archeologicznych: w pochówkach osób o wysokim statusie społecznym oraz zachowane w skórzanych pojemnikach lub innym materiale ochronnym. Zdaniem badaczy, żywe ptaki musiały być transportowane w wyjątkowo trudnych warunkach.

Zmumifikowana ara znaleziona na terenie stanowiska Pica 8 w północnym Chile
(fot. Calogero Santoro i José Capriles)

czwartek, 1 kwietnia 2021

Rdzenni Amerykanie wyrabiali artefakty z miedzi juz 8500 lat temu

Oryginalny artykuł: Ancient Native Americans were among the world’s first coppersmiths

Około 8500 lat temu łowcy-zbieracze z rejonu Eagle Lake w stanie Wisconsin wykuli z czystej miedzi ostrze o długości 10 cm. Ów wykonany precyzyjnie artefakt, używany do polowania na grubego zwierza, podkreśla technologiczny triumf Nowego Świata i jednocześnie stanowi łamigłówkę. Jak podaje geolog David Pompeani (z Kansas State University), daty pokazują, że rdzenni Amerykanie byli jednymi z pierwszych ludzi na świecie, którzy wykonywali narzędzia z metalu. Największe i najczystsze złoża miedzi na Ziemi znajdują się wokół Wielkich Jezior w Ameryce Północnej. W pewnym momencie rdzenni Amerykanie nauczyli się zbierać rudę i wytwarzać z niej narzędzia, pozostawiając po sobie liczne miedziane artefakty, w tym ostrza, noże i topory oraz drobne haczyki do połowu ryb i szydła. Kiedy naukowcy zaczęli datować znalezione przedmioty, okazało się, że metalowe narzędzia zaczęto produkować około 6000 lat temu, a około 3000 lat temu zaprzestano i powrócono do wyrobu narzędzi z kamienia i kości. W tym późniejszym okresie rdzenni Amerykanie używali miedzi głównie do wyrobu ozdób, zwłaszcza koralików i bransoletek. 

Repliki miedzianych ostrzy i nozy rdzennych Amerykanów (fot. Michelle Bebber)