W Kuélap natrafiono na budowlę grobową

Oryginalny artykuł: ¡Descubrimiento en Kuélap! Hallan estructura funeraria y objetos ceremoniales 

W północnej części Kuélap archeolodzy odkryli budowlę grobową typu chullpa oraz różne artefakty o charakterze ceremonialnym o dużej wartości kulturowej. Po raz pierwszy prowadzono wykopaliska na północnym krańcu tego stanowiska w regionie Amazonas. Prace w ramach Programu Badań Archeologicznych Kuélap (PRIAK) nad sześcioma okrągłymi budowlami i centralnym dziedzińcem na terenie Obszaru Badawczego 1 wykazały, że kilka z tych budowli zostało celowo zamkniętych i znajdowały się w nich ludzkie szczątki złożone w ramach rytuałów poprzedzających opuszczenie stanowiska. 

Szczątki ludzkie znalezione podczas wykopalisk (źródło fot. Andina)

Analiza czerwonego pigmentu zachowanego na kościach i czaszkach ludu Chincha

Oryginalny artykuł: People 'finger painted' the skulls of their ancestors red in the Andes a millennium ago

W prekolumbijskim Peru stosowanie czerwonego pigmentu w rytuałach pogrzebowych znane było już tysiące lat temu i wiązało się z długotrwałym procesem obchodzenia się ze zmarłymi członkami społeczeństwa. Obecnie grupa uczonych ze Stanów Zjednoczonych, Kanady i Kolumbii przeprowadziła dokładne analizy czerwonego pigmentu, którym pokryto ludzkie szczątki i złożone przy zmarłych artefakty znalezione w ponad 100 dużych budowlach grobowych (tak zwanych chullpas) w Dolinie Chincha w południowym Peru, służących za miejsce zbiorowych pochówków. Szkielety pochodzą z lat 1000-1825. Celem badań było sprawdzenie, jak i dlaczego czerwony pigment był nakładany na kości. Ustalono też różne rodzaje pigmentu i przekonano się, że tylko cześć szczątków była nim pokryta po śmierci. Jak podkreślają badacze, śmierć nie oznaczała końca i była kluczowym momentem transformacji, przejściem z jednego stanu do drugiego, zapewniając zmarłym nowy rodzaj życia społecznego. 

Czaszka dorosłego mężczyzny z nałożonym czerwonym pigmentem
(fot. Colleen O'Shea, Fine Arts Museum of San Francisco)

Rytuał nawlekania ludzkich kręgów na trzcinowe paliki

Oryginalny artykuł: 'Threaded bone' rituals in ancient Peru restored dignity after looting of indigenous graves

Różne sposoby pośmiertnego traktowania ludzkich szczątków zostały udokumentowane w wielu regionach świata, w tym w Ameryce Południowej. Międzynarodowy zespół badaczy (z University of East Anglia w Wielkiej Brytanii, Universidad de Caklas w Kolumbii oraz Pennsylvania State University i Colorado State University w USA) zwrócił uwagę na znalezione w grobowcach w Dolinie Chincha (Peru) trzcinowe paliki z nawleczonymi na nie ludzkimi kręgami, datowanymi na lata 1450-1650. Okres ten obejmuje czasy rządów Inków i początek europejskiej kolonizacji. Zdaniem uczonych, rytuał nawlekania kręgów mógł stanowić reakcję rdzennych mieszkańców tego regionu na plądrowanie i niszczenie grobów ich przodków w okresie kolonialnym.

Mapka przedstawiająca położenie Doliny Chincha w południowym Peru (autor: J.L. Bongers)

Mumia „La ñusta” powróciła do Boliwii

Oryginalny artykuł: El largo viaje de "La Nusta", la momia de una nina

W sierpniu bieżącego roku mumia ośmioletniej dziewczynki, nazwana „La ñusta” („Księżniczka” w języku keczua), po 129 latach przechowywania w Muzeum Uniwersytetu Stanowego w Michigan (USA) powróciła do Boliwii, gdzie została odkryta w XIX wieku. Mumia była prezentowana na różnych wystawach, ale nikt nie był szczególnie zainteresowany jej dokładnym zbadaniem, więc w 2016 roku rozpoczęto przygotowania do przekazania jej do Boliwii.

Mumia „La ñusta” (fot. Narodowe Muzeum Archeologii w La Paz, Boliwia)