Tlacuache w mitach Mezoameryki

W pierwszych latach XX wieku, niemiecki badacz Edward Seler przyjrzał się bliżej wizerunkom zwierząt w kodeksach z różnych regionów Mezoameryki. Jego zainteresowanie wynikało, między innymi, z faktu, że zanim poświęcił się lingwistyce i archeologii dawnego Meksyku, zajmował się światem przyrody. Przeglądając strony manuskryptów, zwrócił uwagę na zwierzę o jasnej sierści, z wydłużonym pyszczkiem, małymi ostrymi ząbkami i ciemną linią otaczającą oczy i biegnącą wzdłuż głowy. Zwierzątko to pojawiało się w Kodeksach: Nuttal, Vaticano B, Fejervary-Mayer i Drezdeńskim. Musiało zatem odgrywać znaczącą rolę w mitologii Mezoameryki.

Strona z Kodeksu Fejervary-Mayer przedstawiająca zwierzę,
które tak zaintrygowało Edwarda Selera

Nahualac (u stóp wulkanu Iztaccíhuatl) mogło reprezentować mikrokosmos

Oryginalny artykuł: Nahualac, sitio en las faldas del Iztaccihuatl podria representar un microcosmos

Nahualac, miejsce u podnóża wulkanu Iztaccíhuatl w Meksyku mogłoby nawiązywać do mezoamerykańskich mitów o stworzeniu świata, zgodnie z którymi ziemia powstała z cielska ziemskiego potwora unoszącego się na pierwotnych wodach. W Nahualac, w naturalnym zbiorniku wodnym znajduje się bowiem miejsce kultu zwane tetzacualco, a tworzący się w lustrze wody efekt optyczny sprawia wrażenie, że budowla wyłania się z wód. W ten sposób miejsce to mogło reprezentować miniaturowy model wszechświata. Taką wizję przedstawiła archeolog Iris del Rocío Hernández Bautista z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), odpowiedzialna za badania prowadzone u stóp wulkanu, w gminie Amecameca (stan Meksyk), na wysokości 3870 m n.p.m.

Nahualac widoczne z lotu ptaka (fot. Arturo Cruz, Terrasat Cartografía)