Rośliny lecznicze uprawiane przez Majów w Uxmal

Oryginalny artykuł: Identifican 150 especies de plantas medicinales vivas en la plataforma del Palacio del Gobernador

Specjaliści od medycyny tradycyjnej zarejestrowali ostatnio około 150 najróżniejszych roślin leczniczych, które porastają pobocza majańskiej białej drogi sacbé, prowadzącej do dolnej części  platformy, na której wzniesiono Pałac Gubernatora w Uxmal (stan Jukatan, Meksyk). Zdaniem ekspertów, dawni Majowie specjalnie wybrali ten teren z przeznaczeniem na takie uprawy. Archeolog José Huchim Herrera, dyrektor stanowiska archeologicznego Uxmal przekazał, że mnóstwo roślin, w tym leczniczych, spotyka się co prawda także w innych miejscach w Uxmal, jednak obszar przy platformie Pałacu Gubernatora jest jedynym z tak dużą koncentracją roślin leczniczych. Nie mogły zatem wyrosnąć tam same, ale musiały być uprawiane przez Majów. Jak wskazują badania etnograficzne, rośliny te wykorzystywano na ukąszenia węży, infekcje jelitowe, rany, zgagę, nieżyt i wrzody żołądka oraz na gorączkę.

Poletka na poboczach białej drogi sacbé (fot. Mauricio Marat, INAH)

Dary dla boga Xochipilli

Oryginalny artykuł: Exhiben la alegria y esperanza de los mexicas en su culto al sol del amanecer

W kosmowizji ludów Nahua słońce symbolizowało życie, a wędrówka słońca po niebie odzwierciedlała walkę życia ze śmiercią. Mexikowie wierzyli, że każdego dnia to ciało niebieskie przechodziło przez świat żywych aż do zmierzchu, kiedy to umierało i udawało się do świata podziemnego, użyźniając w ten sposób ziemię. O świcie odradzało się zwycięsko na wschodzie, napełniając wszystkich radością i nadzieją. Właśnie radość i nadzieja stanowią temat wystawy „Dary dla boga Xochipilli”. zorganizowanej w Muzeum Templo Mayor w mieście Meksyk. Na wystawie zaprezentowano artefakty pochodzące z Depozytu Ofiarnego 78, poświęconego bogu Xochipilli-Macuilxóchitl jako porannemu słońcu. Ów depozyt został znaleziony w Templo Rojo Sur (Czerwonej Świątyni Południowej), wzniesionej około 1500 r. n.e. w ceremonialnym centrum dawnego Tenochtitlan. W momencie odkrycia zawierał dużą ilość czerwonego barwnika - hematytu, prawdopodobnie mającego symbolizować zarówno użyźniającą ziemię krew osób złożonych w ofierze, jak i Tamoanchan, miejsce pochodzenia boga Xochipilli.

Makieta Templo Rojo Sur (Czerwonej Świątyni Południowej) (fot. Manuel Curiel, INAH)

Kogo pochowano w Świątyni XVIII-A w Palenque?

Świątynia XVIII-A wznosi się na południe od słynnej Grupy Krzyża w Palenque. Już w 1957 roku Alberto Ruz Lhuillier odkrył tam pochówek królewski oznaczony jako Grobowiec 3. Chociaż od tamtego czasu minęło ponad pół wieku, grób ten do dziś stanowi jedną z największych zagadek Palenque, gdyż nie wiadomo, do kogo należą znalezione tam szczątki. W lipcowym wydaniu Arqueología Mexicana, antropolog Lourdes Rocío Couoh Hernández i archeolog Martha Cuevas García z UNAM w Meksyku przedstawiły nowe wyniki dokładnych badań szkieletu.

Maska z jadeitu i masy perłowej, stanowiąca ozdobę pasa władcy,
Grobowiec 3, Świątynia XVIII-A w Palenque
(Museo Alberto Ruz Lhuillier w Palenque, stan Chiapas, Meksyk)

Świątynia XVIII-A ma portyk z trzema wejściami i sanktuarium z dwiema bocznymi komnatami. Pod posadzką znajduje się specjalny niewielki kanał – tak zwany „psicoducto” - prowadzący do Grobowca 3. Zdaniem uczonych, podobne kanały odkryte w Świątyni Inskrypcji i w Świątyni XX miały umożliwiać kontakt ze zmarłymi. W komnacie grobowej znaleziono pozostałości tkaniny i malowideł ściennych w kolorze czerwonym na białym tle. Zmarłemu towarzyszyły bogate dary, w tym maska z jadeitu i masy perłowej, jadeitowe ozdoby uszu i naczynia ceramiczne. Co prawda w 2004 roku Robert Rands, na podstawie datowania ceramiki ustalił, że pochówek pochodzi z lat 400-600 n.e., to jednak badania przeprowadzone przez Couoh Hernández i Cuevas García dowodzą, iż grobowiec jest wcześniejszy i przypada na lata 250-420 n.e.

Prymki tytoniu do żucia sprzed 1200 lat

Oryginalny artykuł: 1200-year-old pouches found in Arizona cave contain prehistoric chewing tobacco

Dziesiątki małych zawiniątek z włókna, odkrytych w jaskiniach w Arizonie zawierało dziko rosnący tytoń. Jak podają archeolodzy, jest to pierwszy naukowy dowód na to, że dawni Indianie Pueblo, zamieszkujący południowo-zachodnie ziemie obecnych Stanów Zjednoczonych żuli tytoń dla przyjemności. Takie zawiniątka, znane jako prymki, znaleziono na obszarze rozciągającym się od Teksasu po Kalifornię. W niektórych przypadkach nadal były na nich widoczne ślady zębów. Do tej pory jednak nie wiedziano, co zawierały i do czego służyły. Prowadząca badania dr Karen Adams z Crow Canyon Archaeological Center przekazała, że same kłębki włókien nie wywoływały szczególnego zainteresowania dopóki nie zdano sobie sprawy z tego, co dawni ludzie umieszczali w ich wnętrzu.

Prymki znalezione w jaskini Antelope Cave w Arizonie (fot. Terry  Murphy)

Rejestr postaci i kolorów na malowidle "Los bebedores" w Choluli

Oryginalny artykuł: Registran, a detalle, forma y color del mural "Los bebedores"

Specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) w Meksyku prowadzą prace, mające na celu dokładny rejestr postaci i kolorów na słynnym malowidle w Wielkiej Piramidzie w Choluli (stan Puebla, Meksyk), znanym jak Los bebedores i przedstawiającym osoby raczące się prawdopodobnie pulque – napojem alkoholowym sporządzonym z agawy. Jak podkreśla Dulce María Grimaldi, zatrudniona jako konserwator zabytków na terenie tego stanowiska archeologicznego, będzie to jedno z najbardziej kompletnych i szczegółowych źródeł informacji od czasów odkrycia tego malowidła przed 46 laty, gdy zafascynowało zarówno uczonych, jak i historyków sztuki.

Fragment malowidła Los bebedores w Wielkiej Piramidzie w Choluli (fot. INAH)