Digitalizacja zabytków w Uxmal

Oryginalny artykuł: Con el Promeza, el INAH emprende estudios de digitalización inéditos en la Zona Arqueológica de Uxmal, en Yucatán

W 2023 r. eksperci z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) zgłosili realizację projektu, który ma na celu wykorzystanie nowych technologii do zbadania drogi sacbé o długości 18 km, łączącej miasta Majów Uxmal i Kabah w latach 700-950. Prace już trwają, a ich zakres został znacznie poszerzony i obejmuje również rejestr wszystkich zabytków znajdujących się w centralnej części Uxmal, co pozwoli na poznanie ich stanu zachowania. 

Wizualizacja Uxmal (źródło ilustracji: INAH)

Grupa El Palomar w Uxmal udostępniona zwiedzającym

Oryginalny artykuł: Aumenta en 20% el recorrido por la Zona Arqueológica de Uxmal, en Yucatán, con la apertura del Grupo El Palomar

17 listopada Grupa El Palomar („Gołębnik”) w Uxmal, mieście Majów na Jukatanie, została otwarta dla zwiedzających. Specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) i okoliczni mieszkańcy, których pracami kierował archeolog José Huchim Herrera przeprowadzili badania i odrestaurowali Patio Hundido („Zagłębiony Dziedziniec”) oraz Grupo Tardío („Grupę Późną”) tego kompleksu, który jest fundamentalny dla zrozumienia rozwoju Uxmal, miasta liczącego niegdyś prawie 25 000 mieszkańców.

Grupa El Palomar (fot. INAH)

Nowe znaleziska na trasie pociągu przez ziemie Majów

Oryginalne artykuły: En Tramo 7 del Tren Maya, el INAH descubre escultura prehispánica de deidad de la muerte , En labores del Promeza descubren milenaria ofrenda cerámica bajo la Estela 18 de Uxmal, Yucatán

Podczas prac prowadzonych na terenie Odcinka 7. trasy pociągu przez ziemie Majów archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) natrafili na kamienną rzeźbę z czasów prekolumbijskich. Znaleziono ją w pobliżu miasta Conhuas i stanowiska archeologicznego Balamkú (stan Campeche, Meksyk). 

Kamienna rzeźba odkryta w pobliżu stanowiska archeologicznego Balamku (fot. INAH)

W Uxmal odkryto rzeźbioną stelę Majów

Oryginalny artykuł: El INAH descubre una estela maya dual en la Zona Arqueológica de Uxmal, Yucatán

Na terenie Uxmal, miasta Majów na Jukatanie (Meksyk), archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) odkryli rzeźbioną z obu stron kamienną stelę. Na podkreślenie zasługuje fakt, że zabytek znajdował się in situ, w tak zwanym Patio Hundido („Zagłębionym Dziedzińcu”), gdzie w czasach prekolumbijskich umieścili go dawni Majowie. Jak podaje kierujący pracami José Huchim Herrera, zwrócona w kierunku północnym strona steli przedstawia bóstwo żeńskie z dużymi oczami i z odsłoniętymi piersiami. Bogini ma pektorał z trzema sznurami pereł, bransolety również ozdobione perłami oraz sięgającą stóp siatkową spódnicę. W lewej dłoni trzyma kwezala.

  

Obie strony nowo odkrytej steli (fot. INAH)

Nowe odkrycia na terenie majańskiego miasta Uxmal

Oryginalny artykuł: Descubren un pasaje en el Palacio del Gobernador en la zona arqueologica de Uxmal

Archeolodzy José Huchim i Lourdes Toscano, kierujący Projektem Uxmal poinformowali o nowych znaleziskach dokonanych na terenie tego miasta Majów na Jukatanie. Już w 2014 roku natrafiono tam na pozostałości wcześniejszej budowli pod Pałacem Gubernatora i na przejście w jego północno-wschodnim sektorze (post: "Odkrycie budowli pod Pałacem Gubernatora w Uxmal"). Obecnie odkryto drugi zamurowany korytarz o długości 25 metrów, na którego końcach zachowały się wejścia ze sklepieniami typowymi dla architektury Majów, mające 7 metrów wysokości i 2,50 m szerokości. Zdaniem archeologów są one wykonane we wczesnym stylu puuc i pochodzą z lat 670-770, a zatem zostały wzniesione około 200 lat wcześniej niż budowla, którą podziwiamy obecnie.

Odsłanianie wejścia do korytarza pod Pałacem Gubernatora w Uxmal
(fot. Mauricio Marat, INAH)

Mury obronne otaczające majańskie miasto Uxmal

Oryginalny artykuł: Recorrido por los secretos de la muralla de Uxmal

Na terenie majańskiego miasta Uxmal (stan Jukatan, Meksyk) od lipca prowadzone są prace restauratorskie po stronach: północnej, zachodniej i wschodniej Pałacu Gubernatora. Postanowiono również przyjrzeć się bliżej pozostałościom dawnego muru obronnego, o którym już w 1841 roku wspominali podróżnicy John Lloyd Stephens i Fryderyk Catherwood i przedstawili na sporządzonej przez siebie mapie Uxmal. 

Mapa Uxmal sporządzona przez Johna Lloyda Stephensa i Fryderyka Catherwooda.
Czerwona strzałka pokazuje miejsce, w którym zaznaczono mur otaczający miasto

Skanowanie laserowe 3D Pałacu Gubernatora w Uxmal

Oryginalny artykuł: Realizan registro en 3D del Palacio del Gobernador en Uxmal, Yucatan

W kwietniu bieżącego roku, na terenie majańskiego miasta Uxmal (stan Jukatan, Meksyk), w ramach meksykańsko-hiszpańskiego projektu, którym kierują archeolodzy: José Huchim Herrera (Centrum INAH–Jukatan, Meksyk); Cristina Vidal Lorenzo (Uniwersytet w Walencji, Hiszpania) i Gaspar Muñoz Cosme (Politechnika w Walencji, Hiszpania), wykonano skanowanie laserowe 3D i 16 000 zdjęć fotogrametrycznych Pałacu Gubernatora. Budowla ta jest uważana za najwspanialszy przykład architektury Majów, a miasto Uxmal zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1996 roku.

Pałac Gubernatora w Uxmal (fot. José Huchim Herrera, INAH)

Zapowiedź prac na terenie majańskich miast w stanie Jukatan

Oryginalny artykuł: INAH y gobierno de Yucatan firman convenio para poner en valor las principales zonas arqueologicas de la entidad

Diego Prieto Hernández, dyrektor Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) poinformował, że INAH i władze stanu Jukatan podpisały specjalną umowę o przekazaniu kwoty 35 milionów pesos na projekty badawcze, których celem jest odrestaurowanie i konserwacja kluczowych majańskich miast na terenie stanu Jukatan: Chichén Itzá, Izamal, Dzibilchaltún, Uxmal i Kulubá. Najwięcej, bo aż 18 milionów pesos zostanie przeznaczone na prace na stanowisku archeologicznym Kulubá, położonym 37 km na południowy wschód od Tizimín. Jak podkreśla Diego Prieto, Kulubá jest jednym z niewielu miejsc w północno-wschodniej części stanu Jukatan, gdzie zachowały się oryginalne budowle prekolumbijskie, a udostępnienie go zwiedzającym przyczyni się do rozwoju turystyki w tym regionie, gdyż Kulubá położona jest w okolicy Ek’ Balam i Chichén Itzá, z którymi to miastami utrzymywała kontakty kulturowe w późnym i końcowym okresie klasycznym, w latach 600-1200 n.e.

Pałac Masek w Grupie B w Kuluba (fot. Mauricio Marat, INAH)

Dziewięć stanowisk archeologicznych w Meksyku pod specjalną ochroną UNESCO

Oryginalny artykuł: Senalizan nueve sitios arqueologicos mexicanos para proteccion especial de la UNESCO

Dnia 1 października, punktualnie o godzinie 11.00, na terenie dziewięciu stanowisk archeologicznych w Meksyku umieszczono specjalne tablice z potrójnym “Niebieskim Herbem” jako świadectwa wpisania tych ośrodków do Międzynarodowego Rejestru Dóbr Kulturowych Objętych Ochroną Specjalną UNESCO.

Tablice umieszczone na terenie Uxmal, jednego z miast Majów,
które znalazło się pod specjalną ochroną UNESCO (fot INAH)

Rośliny lecznicze uprawiane przez Majów w Uxmal

Oryginalny artykuł: Identifican 150 especies de plantas medicinales vivas en la plataforma del Palacio del Gobernador

Specjaliści od medycyny tradycyjnej zarejestrowali ostatnio około 150 najróżniejszych roślin leczniczych, które porastają pobocza majańskiej białej drogi sacbé, prowadzącej do dolnej części  platformy, na której wzniesiono Pałac Gubernatora w Uxmal (stan Jukatan, Meksyk). Zdaniem ekspertów, dawni Majowie specjalnie wybrali ten teren z przeznaczeniem na takie uprawy. Archeolog José Huchim Herrera, dyrektor stanowiska archeologicznego Uxmal przekazał, że mnóstwo roślin, w tym leczniczych, spotyka się co prawda także w innych miejscach w Uxmal, jednak obszar przy platformie Pałacu Gubernatora jest jedynym z tak dużą koncentracją roślin leczniczych. Nie mogły zatem wyrosnąć tam same, ale musiały być uprawiane przez Majów. Jak wskazują badania etnograficzne, rośliny te wykorzystywano na ukąszenia węży, infekcje jelitowe, rany, zgagę, nieżyt i wrzody żołądka oraz na gorączkę.

Poletka na poboczach białej drogi sacbé (fot. Mauricio Marat, INAH)

Badania majańskiej drogi z Uxmal do Kabah

Oryginalny artykuł: Recorren mitico sacbe que conduce de Uxmal a Kabah

Słynna droga sacbé, łącząca majańskie miasta Uxmal i Kabah, związana jest z legendą, zachowaną w pamięci zbiorowej i przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Obecnie specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) w Meksyku postanowili dokładnie zbadać tę drogę, liczącą 18 kilometrów długości. Archeolodzy José Huchim (dyrektor Stanowiska Archeologicznego Uxmal) i Lourdes Toscano (kierująca Projektem Kabah) przekazali, że chociaż w latach 90-tych XX wieku drogę tę przemierzyli już częściowo Ramón Carrasco i Thomas Gallareta, to jednak dopiero teraz po raz pierwszy udało się pokonać całą trasę, prowadzącą z Uxmal, przechodzącą przez Nohpat, Che'etulix i Sacbe, i docierającą do Kabah.

Budowla na terenie stanowiska archeologicznego Sacbe (pomiędzy Nohpat a Kabah)
(fot. José Huchim, INAH)

Odkrycie budowli pod Pałacem Gubernatora w Uxmal

Oryginalny artykuł: Descubren en Uxmal una estructura enterrada debajo del Palacio del Gobernador

Przez ostatnie miesiące archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) w Meksyku prowadzili prace restauratorskie na terenie majańskiego miasta Uxmal, leżącego w odległości 78 kilometrów na południowy wschód od Meridy, stolicy stanu Jukatan (Meksyk). Prace skupiły się na budowli znanej jako Pałac Gubernatora i stanowiącej prawdziwą perłę majańskiej architektury.

Pałac Guberantora przed podjęciem prac restauratorskich

Pałac Gubernatora można było podziwiać już od dawna, jednak platforma, na której został wzniesiony, nadal była porośnięta roślinnością. Aby przywrócić całej budowli jej dawny splendor, archeolodzy przystąpili zatem do rekonstrukcji platformy i zupełnie nieoczekiwanie dokonali wyjątkowego odkrycia.

Zrekonstruowana platforma, na której wzniesiono Pałac Gubernatora (fot. unionyucatan)

Miasta Majów: Uxmal (stan Jukatan, Meksyk)

O Uxmal wspominano już w XVI wieku w Relaciones geográficas, przesyłanych Filipowi II, królowi Hiszpanii. Od roku 1588 roku pracował tam hiszpański misjonarz Antonio de Ciudad Real, który dostarczył wielu szczegółowych informacji na temat miasta. Niewiele później, w pierwszej połowie XVII wieku odwiedził Uxmal kolejny zakonnik – Diego López de Cogolludo. W ciągu trzystu lat panowania Hiszpanów kronikarze, a później historycy, często opisywali budowle Uxmal i to oni nadali im obecne nazwy. W XIX wieku trafili na teren ruin wielcy podróżnicy: hrabia Waldeck, Stephens wraz z Catherwoodem, a także Thompson i Charnay. O mieście tym opowiadały nie tylko źródła kolonialne, ale i księgi Chilam Balam – kroniki spisane przez Indian alfabetem łacińskim i przedstawiające dzieje majańskich miast na Jukatanie w latach poprzedzających hiszpańską konkwistę.

Pierwsze znaczące prace archeologiczne podjęto w Uxmal w 1941 roku. Dzięki nim wiemy, że ślady osadnictwa na tym terenie sięgają okresu preklasycznego. Jednak dopiero w okresie klasycznym Uxmal zaczęło przekształcać się w miasto, które z biegiem lat stało się najwspanialszym przykładem stylu architektonicznego puuc. W późnym okresie klasycznym (600–900)  było już jednym z największych miast na Jukatanie i jednocześnie znaczącym ośrodkiem polityczno-gospodarczym.

 

Panorama Uxmal