Jak efekt światła i cienia na Piramidzie Nisz w El Tajín mógł być związany z opuszczeniem miasta

Oryginalny artykuł: Fenómeno solar del Edificio de los Nichos, en El Tajín, estaría asociado con el colapso de la ciudad prehispánica

Już wiele lat temu zauważono efekt światła i cienia na Piramidzie Nisz w El Tajín (stan Veracruz, Meksyk) (post: "Efekt światła i cienia na Piramidzie Nisz w El Tajín"). Obecnie archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) uważają, że ów fenomen mógł być w jakiś sposób związany z upadkiem tego miasta. W X wieku zmiany klimatyczne miały swe konsekwencje nie tylko w Europie, ale i w Mezoameryce, gdzie wzrost temperatury wywoływał powodzie, które mogły przyczynić się nawet do opuszczania dużych ośrodków. Tak stało się w przypadku El Tajín. Badacze INAH połączyli informacje o dawnym klimacie, dane archeologiczne zebrane in situ i rezultaty trwających ponad 11 lat badań z wykorzystaniem technologii LiDAR, aby dowiedzieć się, co doprowadziło do upadku El Tajín. Patricia Castillo Peña z Centrum INAH Veracruz i dyrektorka stanowiska archeologicznego El Tajín wysunęła hipotezę na temat tego, jak tak ważne miasto, również z rytualnego punktu widzenia, zostało pozbawione możliwości funkcjonowania, a jego  mieszkańcy przestali wznosić prośby do bogów podczas ceremonii, które odprawiano przede wszystkich w dwóch najważniejszych budowlach: Piramidzie Nisz i Południowym Boisku do Gry w Piłkę. Obie konstrukcje są nie tylko najbardziej monumentalne w El Tajín, ale również najpóźniejsze, gdyż pochodzą z lat 800-1100. Jak zaznacza Patricia Castillo Peña, biorąc pod uwagę, że były miejscem kontaktowania się z bóstwami związanymi ze słońcem, wodą i wiatrem, musiały zostać wzniesione w poszukiwaniu równowagi w zaburzonym środowisku naturalnym. 

Efekt światła i cienia na Piramidzie Nisz w El Tajin (fot. INAH)

Dziewięć stanowisk archeologicznych w Meksyku pod specjalną ochroną UNESCO

Oryginalny artykuł: Senalizan nueve sitios arqueologicos mexicanos para proteccion especial de la UNESCO

Dnia 1 października, punktualnie o godzinie 11.00, na terenie dziewięciu stanowisk archeologicznych w Meksyku umieszczono specjalne tablice z potrójnym “Niebieskim Herbem” jako świadectwa wpisania tych ośrodków do Międzynarodowego Rejestru Dóbr Kulturowych Objętych Ochroną Specjalną UNESCO.

Tablice umieszczone na terenie Uxmal, jednego z miast Majów,
które znalazło się pod specjalną ochroną UNESCO (fot INAH)

Badacze układają w całość fragmenty malowidła w El Tajin (stan Veracruz, Meksyk)

Oryginalny artykuł: Arman rompecabezas de un mural en El Tajin

W Budowli 40 w El Tajín (stan Veracruz, Meksyk), na głębokości około czterech metrów, archeolodzy natrafili na ponad osiem tysięcy fragmentów prekolumbijskiego malowidła ściennego. Około 980 r. n.e. malowidło zostało usunięte z murów przez mieszkańców El Tajín, zniszczone i wraz z ziemią, kamieniami i potłuczoną ceramiką posłużyło jako materiał wypełniający podczas kolejnego etapu konstrukcyjnego i powiększania rozmiarów budowli. Jak podkreśla Arturo Pascual Soto z UNAM (Universidad Nacional Autónoma de México), odkrycie ma duże znaczenie, gdyż o ile malowidła zachowały się również na ścianach innych budowli w El Tajín, to bardzo rzadko zdarza się, aby były one oddzielane od murów i rozbijane na kawałki. Prace nad wykopaniem fragmentów trwają od trzech lat i odzyskanie pozostałej części malowidła zajmie jeszcze co najmniej dwa lata.

Fragment malowidła z Budowli 40 w El Tajín (fot. Excelsior)

Malowidła w El Tajín (Veracruz, Meksyk)

Oryginalny artykuł: Preservan murales de El Tajin para la posteridad

W grudniu 2013 roku specjaliści Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) w Meksyku zakończyli trwające cztery lata prace konserwatorskie malowideł ściennych, pokrywających różne elementy architektoniczne Budowli I w El Tajín (stan Veracruz, Meksyk), zamieszkiwanej niegdyś przez miejscową elitę. Malowidła liczą ponad tysiąc lat, gdyż budowle kompleksu znanego obecnie jako Tajín Chico pochodzą z okresu pomiędzy 900 a 1000 r. n.e. Jak wyjaśnia kierująca projektem Dulce María Grimaldi, ze względu na panującą w budowli wilgoć, malowidła były pokryte łuskami soli, które stanowiły dla nich poważne zagrożenie.

Fragment malowidła w Budowli I w El Tajín (fot. Melitón Tapia, INAH)

Efekt światła i cienia na Piramidzie Nisz w El Tajín

Oryginalny artykuł: Registran fenomeno de luces y sombras en Piramide de los Nichos
Zobacz także: Fotogaleria INAH

Piramida Nisz stanowi jedną z najważniejszych budowli w El Tajín (stan Veracruz, Meksyk) i uznawana jest za wizytówkę tego miasta. Od dawna wiadomo, że piramida była związana z pomiarami czasu, gdyż zdobiących ją 365 nisz odpowiada liczbie dni w roku. Nie przeprowadzono jednak wcześniej dokładnych badań, które mogłyby wykazać, że budowla odgrywała szczególną rolę znacznika astronomicznego i potwierdzić jej znaczenie dla cyklu rolniczego. W 2010 roku, w ramach interdyscyplinarnego projektu poświęconego archeologii krajobrazu i ikonografii, meksykańska archeolog Patricia Castillo (z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii) we współpracy z polskim badaczem Stanisławem Iwaniszewskim, rozpoczęli serię pomiarów na wzgórzu położonym na wschód od stanowiska archeologicznego, za Piramidą Nisz. Celem badań było ustalenie, czy budowle El Tajín były zorientowane w sposób wykazujący związek ze zjawiskami astronomicznymi. Obserwowano zatem, jak promienie słoneczne oświetlają Piramidę Nisz w różnych okresach roku.

Piramida Nisz w El Tajín

Nowe odkrycia w El Tajín (stan Veracruz, Meksyk)

Oryginalny artykuł: Detectan nuevos vestigios ocultos en el Tajin
Zobacz także: Fotogaleria INAH

Stanowisko archeologiczne El Tajín leży na północy stanu Veracruz, w odległości około 30 kilometrów od Zatoki Meksykańskiej. Było to ważne miasto, które rozkwitło po upadku Teotihuacan, a szczyt rozwoju osiągnęło w okresie od 600 do 1000 roku n.e., kiedy to liczyło od 5 do 20 tysięcy mieszkańców. W 1992 roku zostało wpisane na listę Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości. Badania archeologiczne są tu prowadzone od dawna, jednak w ostatnim czasie meksykańscy archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) zlokalizowali na terenie El Tajín trzy nowe boiska do gry w piłkę, kilka budowli zwanych „balkonami” i pozostałości konstrukcji mieszkalnych sprzed ponad tysiąca lat. Odkrycia te stały się możliwe dzięki zastosowaniu nowej technologii opartej na połączeniu czujników zdalnego sterowania i teledetekcji, których użyto w Meksyku po raz pierwszy w badaniach stanowisk prekolumbijskich. Budowle nadal są pokryte roślinnością i osadami, a zatem dopiero wykopaliska archeologiczne będą mogły z całkowitą pewnością potwierdzić ich przeznaczenie.

Boisko do gry w piłkę w El Tajín