poniedziałek, 29 czerwca 2015

Efekty zjawiska El Niño w Vichama

Oryginalny artykuł: Vichama: pueblo que sobrevivio hambruna

Uczeni natrafiają na coraz więcej dowodów świadczących o tym, że dawni mieszkańcy Vichama cierpieli głód, do którego 3800 lat temu doprowadziło zjawisko El Niño. W rezultacie pola uprawne nie dawały już plonów, a ludność zaczęła umierać. Zdaniem archeologów historia ta została uwieczniona na jednym z murali głównej świątyni w Vichama (Végueta, Huaura). Było to jedno z ostatnich miejsc zamieszkiwanych przez przedstawicieli Caral - najstarszej cywilizacji Ameryki - i najlepiej ilustruje efekty zmian klimatycznych, które nastąpiły około czterech tysięcy lat temu.

Reliefy z Vichama, przedstawiające tańczące, wygłodniałe dzieci
(fot. Juan Ponce / El Comercio)

środa, 24 czerwca 2015

Papuga Ara macao a stratyfikacja społeczna w Pueblo Bonito

Oryginalny artykuł: Scarlet macaw skeletons point to early emergence of Pueblo hierarchy

Nowe badania szczątków papugi ary (Ara macao), znalezionych na terenie dawnego Pueblo wskazują, że na południowo-zachodnich ziemiach obecnych Stanów Zjednoczonych hierarchia społeczno-polityczna była zauważalna znacznie wcześniej niż do tej pory sądzono. Uczeni ustalili bowiem, że papugi, których błyszczące, czerwone i niebieskie pióra były wysoko cenione przez kulturę Pueblo sprowadzano z odległości setek kilometrów, z północnych terenów Mezoameryki już począwszy od X wieku. Wyniki badań, opublikowane w Proceedings of the National Academy of Sciences sugerują, że nabywanie i sprawowanie kontroli nad handlem papugami, podobnie jak w przypadku kakao i turkusów, wpłynęły na formowanie się zhierarchizowanego społeczeństwa. Jak podkreśla główny autor publikacji, dr Adam Watson z Wydziału Antropologii przy American Museum of Natural History, datowanie szczątków papug dowodzi istnienia dalekosiężnych sieci handlowych, a zatem wyniki badań sugerują, że nabywanie papug nie było efektem ubocznym wzrostu społeczeństwa w Chaco, lecz  stanowiło raczej związek przyczynowy.

Pozostałości jednej z budowli w Chaco Canyon (fot. Troy Cline)
Od kilkudziesięciu lat archeolodzy wiedzieli, że prekolumbijscy mieszkańcy Pueblo z południowo-zachodnich ziem Stanów Zjednoczonych sprowadzali najróżniejsze towary z Mezoameryki, w tym muszle morskie z Zatoki Kalifornijskiej, miedź i wykonane z niej dzwoneczki – z zachodniego Meksyku, kakao – z regionów neotropikalnych. Na liście tej znajdowały się również ptaki tropikalne, zwłaszcza papugi ary, których szczątki znaleziono na terenie wielu stanowisk na południowym zachodzie, szczególnie w Chaco Canyon w stanie Nowy Meksyk, dużym centrum kulturowym, które było gęsto zamieszkane w latach 800 – 1200 n.e. i wyróżniało się wieloma kilkupiętrowymi „wielkimi domami”. Ptaki pochodziły z lasów deszczowych Ameryki, głównie z ziem na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej, Ameryki Środkowej i północnych krańców Ameryki Południowej, a zatem ich obecność w Chaco Canyon wskazuje na istnienie dalekosiężnych sieci handlowych, zazwyczaj typowych dla złożonych społeczeństw.

poniedziałek, 22 czerwca 2015

Nowe zdjęcia w fotogalerii "Alabaster i trawertyn"

Fotogaleria "Alabaster i trawertyn" została powiększona o 40 nowych zdjęć najróżniejszych artefaktów, pochodzących między innymi z Teotihuacan, Xochicalco i kultury Mezcala.

 
Alabastrowe maski z Teotihuacan 


piątek, 19 czerwca 2015

Najstarszy pochówek na ziemiach stanu Chihuahua (Meksyk)

Oryginalny artykuł: Identifican el entierro mas antiguo de Chihuahua

Meksykański archeolog z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), Emiliano Gallaga Murrieta, podczas przeprowadzania inspekcji na nizinnych terenach w okolicy pasma górskiego Sierra Madre Occidental, odkrył pochówek z późnego okresu archaicznego. Miejsce to, nazwane Rancho Santa María II leży w gminie Galeana (stan Chihuahua, Meksyk). Szkielet znaleziono niemal na powierzchni i nie towarzyszyły mu żadne dary ofiarne. Zwłoki zmarłego złożono twarzą ku górze i z nogami wygiętymi w lewą stronę. Analiza szkieletu, którą przeprowadził antropolog Moisés Alejandro Villa Zamorano wykazała, że należy do młodej osoby, zmarłej w wieku 12-15 lat, choć nie można jeszcze ustalić jej płci. Emiliano Gallaga dodał, że trudno jest również określić przynależność etniczną zmarłego, ale pewne fizyczne cechy uzębienia sugerują związek z grupami ludności, które dotarły na kontynent amerykański przez Cieśninę Beringa.

Archeolog Emiliano Gallaga Murrieta podczas prac przy pochówku (fot. INAH)

wtorek, 16 czerwca 2015

Ceremonialne kubki kultury Chachapoyas

Oryginalny artykuł: Chachapoyas: hallan 2 vasos ceremoniales en sitio arqueologico

Na terenie Purunllacta de Soloco, jednego z niewielkich ośrodków kultury Chachapoyas, amerykański archeolog James Crandall z University of Florida odkrył dwa srebrne kubki nazywane aquillas. Jak podkreśla, znalezisko jest szczególnie ważne, gdyż po raz pierwszy natrafiono na takie naczynia w oryginalnym miejscu. Dwadzieścia lat temu grupa rabusiów wyłowiła siedem tego typu kubków z wraku statku zatopionego w 1622 roku na Morzu Karaibskim.

Ceremonialny kubek odkryty w Purunllacta de Soloco (fot. James Crandall, University of Florida)