Czerwony barwnik na złotej masce z Peru zawierał ludzką krew

Oryginalny artykuł: Ancient golden mask from Peru was painted with human blood

W latach 90. XX wieku archeolodzy odkryli w Peru datowany na około 1000 r. grobowiec ze szczątkami wywodzącego się z elity mężczyzny, który zmarł w średnim wieku i był przedstawicielem preinkaskiej kultury Sicán, zamieszkującej północne wybrzeże Peru od IX do XIV wieku. Szkielet pokryty był jaskrawo czerwonym barwnikiem, a oddzieloną od niego głowę przykrywała złota maska również pomalowana na czerwono. Wykonane wówczas badania wykazały, że czerwonym pigmentem jest cynober. Obecnie Elisabete Pires, Luciana da Costa Carvalho i James McCullagh (z University of Oxford, Wielka Brytania) oraz Izumi Shimada (z Southern Illinois University, USA) postanowili przeprowadzić ponowne analizy, gdyż zastanawiało ich, jak to możliwe, że chociaż maska pozostawała pod ziemią przez tysiąc lat, warstwa farby była nadal do niej przytwierdzona.

Złota maska znaleziona w grobowcu przedstawiciela kultury Sican
(źródło fot.: Journal of Proteome Research)

Maska z Malinaltepec

Oryginalny artykuł: Proponen nueva interpretación sobre la nariguera de la máscara de Malinaltepec 

Sto lat temu, w 1921 roku, archeolog Porfirio Aguirre został wysłany przez dyrekcję ówczesnego Museo Nacional de Arqueología, Historia y Etnografía w Meksyku na ziemie stanów Oaxaca i Guerrero w celu poszukiwania prekolumbijskich artefaktów, które mogłyby powiększyć kolekcję. Porfirio Aguirre, pochodzący z regionu La Montaña w stanie Guerrero, udał się do Tlapa, gdzie poinformowano go o położonym w pobliżu Malinaltepec miejscu, w którym mógłby rozpocząć prace wykopaliskowe. Wkrótce archeolog odkrył pochówek z fragmentami ceramiki i dwiema maskami. Jedna z masek była pokryta kostkami mozaikowymi z inkrustacjami z muszli. Artefakt ten znany jest dzisiaj jako „Maska z Malinaltepec” i nadal wzbudza zainteresowanie badaczy, którzy starają się ustalić, do kogo mogła należeć i próbują zinterpretować jej elementy dekoracyjne.

"Maska z Malinaltepec" (fot. INAH) 

Odkrycie królewskiego grobowca w majańskim mieście El Peru-Waka'

Oryginalny artykuł:  Tomb of Early Classic Maya Ruler Found in Guatemala

Podczas prac wykopaliskowych, prowadzonych na terenie majańskiego ośrodka El Peru-Waka’ (Peten, Gwatemala), grupa amerykańskich i gwatemalskich archeologów odkryła królewski pochówek z wczesnego okresu klasycznego. Znaleziona w grobowcu ceramika datowana jest na lata 300-350 n.e., a zatem jest to najstarszy pochówek znaleziony do tej pory w El Peru-Waka’, gdzie dynastia została przypuszczalnie założona w II w. n.e. Sześć grobowców, na które natrafiono w tym ośrodku w poprzednich latach jest datowanych na V-VII w. n.e.

Grobowiec odkryty w El Peru-Waka'
(fot. Ministerstwo Kultury i Sportu w Gwatemali)

Jadeitowa maska z Calakmul powraca do Campeche

Oryginalny artykuł: La mascara de Calakmul regresa a Campeche

Przez ostatnie lata, słynna maska jadeitowa z Calakmul była wystawiana w różnych muzeach nie tylko w samym Meksyku, ale również poza granicami kraju. Teraz wraca do Muzeum Architektury Majów w Baluarte de la Soledad w mieście Campeche. Maskę odkrył William J. Folan, podczas prac wykopaliskowych prowadzonych na początku lat osiemdziesiątych XX wieku w majańskim mieście Calakmul (stan Campeche, Meksyk). Znaleziono ją w Budowli VII, w Grobowcu 1, pochodzącym z lat 660-750 n.e. i należącym do jednego z władców dynastii Kaan.

Jadeitowa maska odkryta w Grobowcu 1 w Budowli VII w Calakmul (fot. INAH)

Badania artefaktów z grobu "Czerwonej Królowej" w Palenque

Oryginalny artykuł: Nuevos estudios indagan en el origen del ajuar de la Reina Roja

W 1994 roku, w Świątyni XIII w Palenque odkryto grób “Czerwonej Królowej”, której przydomek pochodzi od warstwy cynobru pokrywającej jej szczątki. Ustalenie tożsamości kobiety przez lata stanowiło przedmiot badań. Arnoldo González Cruz, kierujący projektem archeologicznym w Palenque jest przekonany, że była to Ix Tz’akbu Ajaw, żona króla K’inich Janahb Pakal. Znaleziona w grobie ceramika datowana jest na lata 660-683 n.e., co pozostaje zgodne z informacją o śmierci Ix Tzk’akbu Ajaw w 672 r. n.e., upamiętnionej w tekście wyrzeźbionym na panelu w Świątyni Inskrypcji. Poza tym, szczególne nakrycie głowy pochowanej kobiety przypomina to, w którym została ona przedstawiona na zabytkach w Palenque. Zgodnie z inskrypcjami, Ix Tz’akbu Ajaw pochodziła z ośrodka sprzymierzonego z Palenque i znanego jako Uxte’k’uh, choć do dnia dzisiejszego nie udało się zidentyfikować tego miejsca na mapie archeologicznej ziem Majów. Być może do ustalenia miejsca pochodzenia „Czerwonej Królowej” przyczynią się najnowsze badania, oparte na technice mikroskopii elektronowej i archeologii eksperymentalnej, którym poddano wyprawę grobową, co pozwoliło odtworzyć proces wykonania poszczególnych artefaktów i porównania go z innymi przedmiotami z ziem Majów.

Maska z malachitu i diadem z jadeitu z grobu "Czerwonej Królowej"
(fot. Héctor Montaño, INAH) 

Fotogaleria: Styl Mezcala

Kultura Mezcala rozwijała się na ziemiach należących obecnie do stanu Guerrero, w południowo-zachodnim Meksyku. Początki tej kultury mogą sięgać lat 700-230 p.n.e. W początkowym okresie zaznaczały się tam silne wpływy Olmeków. W późniejszym czasie utrzymywano bliskie kontakty handlowe z potężnym Teotihuacan. Po upadku tej wielkiej metropolii zaznaczył się największy rozkwit kultury Mezcala, przypadający na lata 700-900 n.e. Jednak już od okresu preklasycznego pojawiła się w stanie Guerrero tradycja wyrabiania oryginalnych i bardzo charakterystycznych figurek antropomorficznych, miniaturowych modeli świątyń i masek, które to artefakty były szczególnie cenione przez przedstawicieli elity z różnych regionów Mezoameryki. W latach 40-tych XX wieku, Miguel Covarrubias wprowadził określenie „styl Mezcala”, odnoszący się do masek i figurek, niekiedy abstrakcyjnych, stylizowanych i z ledwie zaznaczonymi cechami fizycznymi postaci. Badacz ten zwrócił również uwagę na różne warianty stylu, nawiązującego początkowo do sztuki Olmeków, później do sztuki typowej dla Teotihuacan, a ostatecznie stanowiącego styl lokalny. Zainteresowanie przedmiotami w stylu Mezcala przetrwało setki lat i nawet w późnym okresie postklasycznym dziesiątki tego typu artefaktów składano w depozytach ofiarnych w Templo Mayor („Wielkiej Świątyni”) w Tenochtitlan.

kliknij na zdjęcie aby powiększyć / click on photos to enlarge

Museo de las piezas prehispánicas “Rufino Tamayo” (miasto Oaxaca, Meksyk)