Odtworzenie stroju "Czerwonej Królowej" z Palenque

Oryginalny artykuł: Por vez primera exhiben integro el ajuar funerario de la Reina Roja de Palenque

W 672 r. n.e., w wieku około 50-60 lat, zmarła w Palenque pani Tz’akbu Ajaw, żona króla K’inich Janahb Pakal. Została pochowana w tamtejszej Świątyni XIII, a jej grobowiec odkryli w 1994 roku Arnoldo González Cruz (kierujący Projektem Archeologicznym Palenque) i Fanny López, nadając kobiecie przydomek „Czerwonej Królowej”. W komnacie grobowej znajdowały się setki rozproszonych paciorków i fragmentów mozaiki, które niegdyś stanowiły ozdoby stroju królowej. Obecnie, po niemal 500 latach, badacze z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) postanowili dokładnie odtworzyć wyprawę grobową pani Tz’akbu Ajaw i ukazać ją w całej wspaniałości. Zrekonstruowana wyprawa grobowa jest obecnie po raz pierwszy prezentowana na wystawie „Złote Królestwa” (Golden Kingdoms) w Museum J.Paul Getty (Los Angeles, USA), od 28 lutego będzie mogła być podziwiana w Metropolitan Art Museum (Nowy Jork, USA), po czym zajmie szczególne miejsce w Museo Alberto Ruz Lhuillier w Palenque (Meksyk).

Odtworzony strój pani Tz’akbu Ajaw na wystawie w Museum J. Paul Getty w Los Angeles

(fot. Abril Buendía, INAH)

Badania artefaktów z grobu "Czerwonej Królowej" w Palenque

Oryginalny artykuł: Nuevos estudios indagan en el origen del ajuar de la Reina Roja

W 1994 roku, w Świątyni XIII w Palenque odkryto grób “Czerwonej Królowej”, której przydomek pochodzi od warstwy cynobru pokrywającej jej szczątki. Ustalenie tożsamości kobiety przez lata stanowiło przedmiot badań. Arnoldo González Cruz, kierujący projektem archeologicznym w Palenque jest przekonany, że była to Ix Tz’akbu Ajaw, żona króla K’inich Janahb Pakal. Znaleziona w grobie ceramika datowana jest na lata 660-683 n.e., co pozostaje zgodne z informacją o śmierci Ix Tzk’akbu Ajaw w 672 r. n.e., upamiętnionej w tekście wyrzeźbionym na panelu w Świątyni Inskrypcji. Poza tym, szczególne nakrycie głowy pochowanej kobiety przypomina to, w którym została ona przedstawiona na zabytkach w Palenque. Zgodnie z inskrypcjami, Ix Tz’akbu Ajaw pochodziła z ośrodka sprzymierzonego z Palenque i znanego jako Uxte’k’uh, choć do dnia dzisiejszego nie udało się zidentyfikować tego miejsca na mapie archeologicznej ziem Majów. Być może do ustalenia miejsca pochodzenia „Czerwonej Królowej” przyczynią się najnowsze badania, oparte na technice mikroskopii elektronowej i archeologii eksperymentalnej, którym poddano wyprawę grobową, co pozwoliło odtworzyć proces wykonania poszczególnych artefaktów i porównania go z innymi przedmiotami z ziem Majów.

Maska z malachitu i diadem z jadeitu z grobu "Czerwonej Królowej"
(fot. Héctor Montaño, INAH) 

Nowe badania "Czerwonej Królowej" z Palenque

Oryginalny artykuł: Realizan nuevos estudios a la Reina Roja de Palenque
Zobacz też: Fotografie INAH

Meksykańscy uczeni z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH-Conaculta) przeprowadzają nowe analizy szczątków tak zwanej „Czerwonej Królowej” z Palenque. Pierwsze badania zachowanego szkieletu podjęto już w 1994 roku, zaraz po odkryciu grobowca w Świątyni XIII. Tym razem pobrano z zachowanych kręgów próbkę kolagenu, dzięki czemu uzyskano czyste DNA. Szkielet „Czerwonej Królowej” pokryty był warstwą cynobru, który pozwolił zachować materiał biologiczny uniemożliwiający rozwój bakterii, co ochroniło informację genetyczną zakodowaną w komórkach. Znaleziono jedynie ślady pewnych grzybów, których obecność wynikała z wilgoci i wysokiej temperatury panującej wewnątrz grobowca. W nowych badaniach, poza datowaniem metodą węgla radioaktywnego C14, zastosowano też spektroskopię ramanowską i mikroskopię wysokiej rozdzielczości.

Fragment szkieletu "Czerwonej Królowej" (Fotografia INAH)

„Czerwona Królowa” nadal otoczona jest tajemnicą. W inskrypcjach z Palenque wspominanych jest kilka kobiet. Jednak już od dawna uczeni sądzą, że szczątki należą do Ix Tz'akbu Ajaw, żony K'inich Janahb Pakal I. Uzyskanie stuprocentowej pewności byłoby możliwe jedynie dzięki porównaniu próbek DNA „Czerwonej Królowej” z próbkami DNA jej syna K'inich Kan Bahlam II, którego grobowca nie udało się jeszcze odkryć.