O czym pisali Majowie: Nadproże 26 z Yaxchilan

Nadproże 26 niegdyś zdobiło północno-zachodnie wejście do Budowli 23. Odkryte jeszcze w XIX wieku przez badacza-majanistę Teoberta Malera, w 1964 roku zostało przewiezione do Narodowego Muzeum Antropologii w mieście Meksyk. Zabytek został znaleziony przełamany na pół, przy czym górna część była w stanie bardzo dobrym ze śladami niebieskiego barwnika, natomiast dolna uległa częściowej erozji, w tym odpadło i zaginęło kilka bloków glificznych. Jest to kamień wapienny o wymiarach 1,07x0,77m i głębokości reliefu do 4,3 cm.

Nadproże 26 z Budowli 23 w Yaxchilan (fot. Boguchwała Tuszyńska)

O czym pisali Majowie: Nadproże 25 z Yaxchilan

Kolejne dzieło z Budowli 23 w Yaxchilan, czyli domu Pani K’abal Xook, to Nadproże 25 (czytaj także: Nadproże 24). Zostało odkryte przez Alfreda Maudslaya i w 1883 przewiezione do Londynu, gdzie trafiło do Muzeum Brytyjskiego. Wapienny kamień (1,18x0,75m) z reliefem o głębokości do 3,2 cm zachował się w idealnym stanie, a pozostałości barwnika świadczą o niegdysiejszym przepychu tego dzieła sztuki. Inskrypcja jest szczególnie interesująca, ponieważ stanowi jeden z nielicznych przykładów tekstów glificznych pisanych od prawej do lewej – każdy znak stanowi lustrzane odbicie standardowej wersji. Trudno wyjaśnić, dlaczego Majowie zastosowali taki zabieg, choć z pewnością krył się za tym ważny zamysł. Czy lustrzane odbicie sugeruje czytelnikowi, że inskrypcja pochodzi “z drugiej strony” – z Zaświatów?

Nadproże 25 z Budowli 23 w Yaxchilan, obecnie w Muzeum Brytyjskim w Londynie (fot. Wikimedia Commons)

O czym pisali Majowie: Nadproże 24 z Yaxchilan

W Muzeum Brytyjskim w Londynie znajduje się przepiękna majańska płaskorzeźba z inskrypcją glificzną: Nadproże 24 z Budowli 23 w Yaxchilan. Jest to jedno z 3 nadproży z tego budynku. W 1882 zostało odkryte i przewiezione do Londynu przez podróżnika Alfreda Maudslaya. Mimo niesprzyjających warunków klimatycznych zachowało się w dobrym stanie – w narożnikach widać nawet resztki barwnika – błękitu majańskiego.

Budowla 23 to yotoot, czyli rezydencja Pani K’abal Xook - małżonki króla Itzamnaaj Bahlam III. Została poświęcona w roku 726 i stanowiła jeden z priorytetowych projektów króla, co świadczy o tym, jak wielką wagę przywiązywano do eksponowanych tu rytuałów ofiarnych, zapewniających łączność z bogami.

Nadproże 24 z budowli 23 w Yaxchilan (fot. Wikimedia Commons)