Wyjątkowy pochówek w meksykańskim stanie Nayarit

Oryginalny artykuł: El INAH descubre sistema funerario prehispánico en Nayarit 

Archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) natrafili na terenie stanu Nayarit na pochówek z czasów prekolumbijskich, który rzuca nowe światło na praktyki pogrzebowe w tym regionie. Odkrycia dokonano w miejscowości Pozo de Ibarra, gdzie realizowany jest projekt budowy sieci kanalizacji sanitarnej. Jak podaje kierująca pracami wykopaliskowymi Claudia Servín Rosas, jest to system grobowy składający się z pochówku pierwotnego, czyli szkieletu zachowującego pokrewieństwo anatomiczne, któremu towarzyszy koncentracja kości ludzkich złożonych bez pokrewieństwa anatomicznego, ale w określonym układzie. 

Pochówek pierwotny (fot.Claudia Servin Rosas, INAH)

Kult wody na środkowym wybrzeżu stanu Nayarit (Meksyk)

Oryginalny artykuł: Rescate arqueológico revela ancestral culto al agua en la costa central de Nayarit

W związku z budową Kanału Stulecia na środkowym wybrzeżu meksykańskiego stanu Nayarit podjęto prace archeologiczne na terenie stanowiska nazwanego „La Terraza”, przy Odcinku C tego kanału. Prekolumbijska osada „La Terraza” położona jest 640 metrów od prawego brzegu rzeki San Pedro, na terasie rzecznej, w miejscu z bezpośrednim dostępem do jednej z najważniejszych tras wodnych, łączącej niziny z pasmem górskim Sierra Madre Occidental. Znaleziska archeologiczne, jak pagórki kryjące dawne budowle, kamienie ograniczające części mieszkalne, mury oporowe i artefakty rozmieszczone są wzdłuż wspomnianej terasy rzecznej i zajmują obszar o powierzchni około 1,3 ha. 

Stanowisko archeologiczne "La Terraza" (fot. INAH/SEDENA)

Nowe dane na temat zamieszkiwania przybrzeżnych terenów meksykańskiego stanu Nayarit

Oryginalny artykuł: Rescate arqueológico revela nuevos datos sobre la ocupación prehispánica en la zona nuclear costera Aztatlán de Nayarit

Niedawne prace archeologiczne prowadzone przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH) na środkowym wybrzeżu stanu Nayarit pozwoliły na zebranie istotnych danych na temat zamieszkiwania tego regionu w czasach prekolumbijskich i kolejnych etapów kulturowych, które następowały na żyznych ziemiach położonych między rzekami San Pedro i Grande de Santiago, gdzie cyklicznie letnie powodzie w naturalny sposób użyźniały gleby otaczające główne koryta rzek, co miało znaczący wpływ na wysoką produktywność. Dzięki pochodzącym z I połowy XVI wieku zapiskom hiszpańskich żołnierzy uczestniczących w podboju tej części Meksyku wiadomo, że były to obszary znane z uprawy roli i niekiedy można tam było uzyskać rocznie nawet trzy zbiory kukurydzy. Wykopaliska były związane z budową wtórnej sieci dystrybucyjnej Sekcji „B” Kanału Stulecia na środkowym wybrzeżu Nayarit, na południe od wzgórza Cerro de Coamiles, w strefie znanej lokalnie jako „Las Tinajas”, gdzie zachowały się co najmniej dwa ważne zespoły architektoniczne z czasów prekolumbijskich. 

Wzgórze Cerro de Coamiles widziane z "Las Tinajas" (fot. Mauricio Garduño, INAH)

Fotogaleria: Psy w sztuce Mezoameryki

Najstarsze wizerunki psów w Mezoameryce sięgają okresu preklasycznego. Pochodzące z Tlatilco (Centralny Meksyk) i z ziem Zachodniego Meksyku figurki przedstawiają kobiety z pieskami na rękach, co dowodzi, że zwierzęta te były domowymi pupilami. Makiety domów znalezione w dzisiejszym stanie Nayarit ukazują również pieski jako wiernych towarzyszy w życiu codziennym.

a) b) c)

Trzy figurki z okresu preklasycznego przedstawiające kobiety z pieskami,

pochodzące z: a) i b) Tlatilco (Museo Nacional de Antropología, Miasto Meksyk),

c) ziem Zachodniego Meksyku (Museo “Rufino Tamayo”, miasto Oaxaca, Meksyk)

a) b)

Dwie makiety domów znalezione na terenie stanu Nayarit i znajdujące się w kolekcji

Museo Nacional de Antropología w Mieście Meksyk.

Na fot. a) widać pieska przed domem,

a na fot. b) można dostrzec pieska po lewej stronie, pod schodami

Psy towarzyszyły jednak ludziom nie tylko za życia, ale i po śmierci, stając się przewodnikami zmarłych w ich drodze w zaświaty. Uważano, że psy są istotami nocnymi, które z łatwością przemierzają pogrążone w ciemności ścieżki. W Mezoameryce wiązano psa z ogniem spadającym z nieba i z błyskawicami, które otwierały drogę do świata podziemnego. Nic zatem dziwnego, że w grobowcach znaleziono liczne naczynia w formie psów złożone jako dary pośmiertne, spośród których wyróżniają się artefakty z ziem Zachodniego Meksyku (zwłaszcza obecnych stanów Colima, Jalisco i Nayarit), przedstawiające psy w różnych pozach. Psy składano również bogom w ofierze oraz podczas uroczystości związanych z poświęcaniem świątyń i innych znaczących budowli. Mięsa psów nie jadano na co dzień, a jedynie przygotowywano z niego potrawy rytualne, spożywane podczas szczególnie ważnych ceremonii religijnych. 

kliknij na zdjęcie aby powiększyć/click on photo to enlarge

KULTURY ZACHODNIEGO MEKSYKU

Museo Nacional de Antropologia (Miasto Meksyk)

      

  

Zarejestrowano 7 nowych stanowisk archeologicznych w stanie Nayarit (Meksyk)

Oryginalny artykuł: Salvamento arqueologico devela pasado prehispanico de la costa nayarita

Podczas prac archeologicznych prowadzonych na południowym wybrzeżu stanu Nayarit (Meksyk), w gminie Compostela, specjaliści z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) zarejestrowali siedem ośrodków zamieszkiwanych w czasach prekolumbijskich. Jak podaje kierujący projektem José Rodolfo Cid Beziez, badania obejmują obszar około 300 hektarów i dostarczają informacji na temat grup ludności, które osiadły w tym regionie. Od podjęcia pierwszych prac w 2015 roku do chwili obecnej znaleziono niemal 98 000 fragmentów najróżniejszych artefaktów, głównie przedmiotów do użytku domowego, w tym naczyń ceramicznych i żaren, a także 37 metalowych dzwoneczków i dwa zwierciadła wykonane z kawałków obsydianu. Natrafiono też na 426 petroglifów, przedstawiających proste linie, spirale, postacie antropomorficzne oraz motywy nawiązujące do symboli wody znanych z ikonografii kultur zamieszkujących Płaskowyż Centralny.

Prace wykopaliskowe na terenie stanu Nayarit (fot. Rodolfo Cid, INAH)

Nietypowy sposób dekorowania ceramiki na ziemiach Zachodniego Meksyku

Oryginalny artykuł: Descubren compleja tecnica de manufactura de ceramica en el antiguo Occidente de Mexico

Nowe badania naczyń ceramicznych znalezionych w niektórych grobach szybowych na terenie obecnych meksykańskich stanów Jalisco i Nayarit wykazały, że dawne kultury Zachodniego Meksyku stosowały nieznany do tej pory sposób „dekorowania ceramiki przez podwójne wypalanie”. Konserwatorka zabytków Claudia Blas Rojas z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) przeanalizowała kolekcję ceramiki typu Oconahua, znalezioną w latach 1993-94 w Huitzilapa (stan Jalisco) w jednym z grobów szybowych, który odkryli archeolodzy Lorenza López Mestas i Jorge Ramos. Badaniom poddano piętnaście artefaktów datowanych na około 70 r. n.e. i należących do tak zwanej fazy Ahualulco (lata 100 p.n.e. – 200 n.e.).

Naczynie ceramiczne typu Oconahua (fot. Claudia Blas Rojas, INAH)

Rezultaty wykopalisk w Pozo de Ibarra (stan Nayarit, Meksyk)

Oryginalny artykuł: Avanzan los trabajos de salvamento arqueologico dentro de la zona urbana de Pozo de Ibarra, Nayarit

W miejscowości Pozo de Ibarra (stan Nayarit, Meksyk) archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) dokładnie przebadali teren przeznaczony pod budowę nowej sieci wodociągowej. Jak podaje odpowiedzialny za prace wykopaliskowe Mauricio Garduño Ambriz, zdołano uzyskać ważne informacje na temat prekolumbijskiej historii tego regionu, szczególnie rozwoju kulturowego, który zaznaczył się na centralnym wybrzeżu obecnego stanu Nayarit w okresie klasycznym (lata 200-900 n.e.).

Fragment figurki antropomorficznej znaleziony podczas wykopalisk

(fot. Mauricio Garduño Ambriz, Centrum INAH Nayarit)

Prace archeologiczne na ziemiach stanu Nayarit (Meksyk)

Oryginalny artykuł: Develan notable desarrollo cultural en la zona nuclear costera Aztatlan

W 2014 roku, podczas pierwszego sezonu projektu, poświęconego północno-zachodniej równinie przybrzeżnej stanu Nayarit (Meksyk), zlokalizowano aż 57 miejsc ze świadectwami archeologicznymi z czasów prekolumbijskich. Znajdują się one na obszarze pomiędzy rzekami Grande de Santiago i San Pedro Mezquital. Kierujący projektem archeolog Mauricio Garduño Ambriz z Centrum INAH Nayarit przekazał, że natrafiono na pozostałości 53 ośrodków o charakterze mieszkalnym, dwa miejsca z zachowanymi petroglifami i jedną niewielką grotę o przeznaczeniu ceremonialnym w Cerro de Peñas. Konfiguracja przestrzenna owej groty jest bardzo zbliżona do jaskini Tatéi Haramara, sanktuarium współczesnych Indian Wixaritari (Huicholi), znajdującego się na wybrzeżu Pacyfiku, w gminie San Blas. Stanowi mityczny archetyp, związany ze stworzeniem wód pierwotnych i formowaniem się niebiańskich węży, które przenoszą deszczowe chmury w różne strony świata.

Niziny rozpościerające się wzdłuż rzek Grande de Santiago i San Pedro Mezquital
(fot. Mauricio Garduño Ambriz, Centrum INAH Nayarit)

Cerro de Coamiles – rytualna przestrzeń kultury Aztatlán

Oryginalny artykuł: Cerro de Coamiles, emblematico espacio ritual de la cultura Aztatlan

Cerro de Coamlies, położone na środkowym wybrzeżu stanu Nayarit (Meksyk), było jednym z głównych ośrodków kultury Aztatlán, która rozwijała się w okresie od 850/900r. n.e. do 1350 r. n.e. Badania prowadzone w Cerro de Coamlies od 2005 roku dotyczyły najwyższych platform na południowo-zachodnim zboczu wzgórza, gdzie znajdują się znacznych rozmiarów wały ziemne w formie schodkowej, na których zbudowano główne kompleksy architektoniczne o charakterze ceremonialnym. Archeolog Mauricio Garduño Ambriz z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) w Meksyku przekazał, że zlokalizowano tam obserwatorium astronomiczne, co stanowi ważny krok w zrozumieniu symbolicznego znaczenia ceremonialnej architektury Aztatlán, związanej z kalendarzem słonecznym i rytualnym cyklem rolniczym.

Wschód słońca nad Cerro de Coamlies w dniu równonocy wiosennej (fot. INAH)

Naczynie ceramiczne z rejonu Nayarit

Oryginalny artykuł: Entregan al INAH vasija prehispanica de estilo codice

Centrum Narodowego Instytutu Antropologii i Historii INAH w stanie Nayarit otrzymało w darze od profesora Luciano Sandovala wspaniałe naczynie ceramiczne wykonane w tzw. stylu kodeksowym. Naczynie stanowiło część prywatnej kolekcji profesora przez ponad 20 lat. Znaleziono je niegdyś w budowli wzniesionej w odległości około 130 metrów na zachód od wzgórza Loma de la Cruz, na terenie prekolumbijskiego ośrodka San Felipe Aztatlán. Archeolog Mauricio Garduño Ambriz, specjalizujący się od 18 lat w archeologii północno-zachodniego wybrzeża stanu Nayarit poinformował, że sposób wykonania naczynia oraz ikonografia wskazują na kulturę Aztatlán, która rozwinęła się w latach 850/900 – 1350 n.e. na żyznych ziemiach obejmujących obecnie północną część stanu Nayarit i południową część stanu Sinaloa. San Felipe Aztatlán było głównym ośrodkiem prekolumbijskim na północno-zachodnich ziemiach dzisiejszego Meksyku co najmniej od wczesnego okresu klasycznego i aktywnie uczestniczyło w wymianie handlowej, która obejmowała świadczące o prestiżu produkty luksusowe (miedź, turkus, jadeit, obsydian).

 

Naczynie podarowane INAH przez prof. Luciano Sandovala
(Fotografia INAH)

Odkrycie tysiącletnich petroglifów w Nayarit

Oryginalny artykuł: Descubren milenarios petrograbados en Nayarit
Zobacz także: Fotografie INAH

Archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH-Conaculta) w Meksyku odkryli panel pokryty petroglifami, wyrytymi prawdopodobnie w latach 850 – 1350 n.e., a zatem liczącymi około tysiąca lat. Panel znajdował się na terenie Cantil de las ánimas, w pobliżu miasteczka Jesús María Cortés, w Tepic (stan Nayarit).

Archeolog Mauricio Garduño Ambriz  poinformował, że wszystkie wyryte symbole znajdują się na poziomym pasie na skałach wulkanicznych, tworzących klif o wysokości około 10 metrów. Symbole zdają się dzielić panel na dwie części. Po stronie wschodniej znajdują się glify związane z żyznością i płodnością: deszczowe chmury, muszle ślimaka i kobiece genitalia. Po stronie zachodniej natomiast mamy ukazane z profilu czaszki, zwrócone ku wschodzącemu słońcu. Ikonografia petroglifów wiąże się z tradycjami grupy kulturowej Aztatlán, która w okresie od 850-900 n.e. do 1350 roku n.e. zamieszkiwała głównie przybrzeżne niziny północnego stanu Nayarit i południe stanu Sinaloa w Meksyku. 

Petroglify odkryte na terenie Cantil de las ánimas (Fotografia INAH)

Jak podkreślają meksykańscy uczeni, petroglify z Cantil de las ánimas wykazują dwa odmienne style, realistyczny i schematyczny. Styl figuratywny jest charakterystyczny dla tak zwanej fazy Cerritos (lata 900 – 1100 n.e.), podczas gdy styl schematyczny jest typowy dla ceramiki i sztuki naskalnej z fazy Ixcuintla (lata 1100 – 1350 n.e.). Można na tej podstawie zasugerować, że rytualne znaczenie pokrytych petroglifami skał – jako miejsca o charakterze sakralnym – obejmowało okres około 450 lat, przypadający na szczyt rozwoju gospodarczego i politycznego miejscowych ośrodków. Meksykańscy uczeni planują dokładniejsze zbadanie petroglifów w celu ustalenia ich ewentualnego związku z obserwacjami astronomicznymi.