piątek, 7 maja 2021

Nowe odkrycia w Tikal rzucają więcej światła na relacje Majów z mieszkańcami Teotihuacan

Oryginalny artykuł: Nuevos descubrimientos revelan que Tikal fue una gran metropoli multicultural maya

W 2018 roku, na terenie majańskiego miasta Tikal (Gwatemala) zastosowano technologię LiDAR, dzięki której okazało się, że dwa pagórki uważane wcześniej za naturalne wzniesienia kryły dawne budowle. Są one położone na południe od kompleksu znanego jako Mundo Perdido (Zaginiony Świat). Podczas prac wykopaliskowych prowadzonych od października 2019 r. do stycznia 2020 r. w ramach projektu archeologicznego, którym kieruje Edwin Román Ramírez odkryto dwie nowe grupy architektoniczne, oznaczone jako 6D-III i 6D-XXI, pochodzące z wczesnego okresu klasycznego, III-IV w. Obecnie archeolodzy przedstawili wyniki swych badań. Nowe znaleziska pokazują, że Majowie z Tikal nie tylko utrzymywali z odległym Teotihuacan kontakty handlowe, polityczne i dyplomatyczne, ale ich relacje obejmowały też asymilację kulturową.

Obraz uzyskany dzięki technologii LiDAR z zaznaczonym położeniem Grup 6D-III i 6D-XXI
(fot.: Pacunam LiDAR, Thomas Garrison)

poniedziałek, 3 maja 2021

Rezultaty prac archeologicznych na terenie Atzompa

Oryginalny artykuł: Abandono de Monte Alban y de Atzompa se debio al "estres" de estado zapoteco en el periodo clasico tardio

Po 15 latach prac prowadzonych przez archeologów z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) na terenie zapoteckiego ośrodka Atzompa (stan Oaxaca, Meksyk), założonego tysiąc lat po Monte Alban ustalono, że różne zmiany w porządku społeczno-politycznym w państwie Zapoteków doprowadziły do opuszczenia obu miast około 850 roku, czyli ponad 1000 lat temu. Atzompa, zamieszkiwana w latach 500-850, położona jest na północnym krańcu niskiego pasma górskiego, które wznosi się w centrum Doliny Oaxaca, na wzgórzu innym niż Monte Alban, ale na tej samej wysokości.

Atzompa (stan Oaxaca, Meksyk) (fot. INAH)

czwartek, 29 kwietnia 2021

W Tlalmanalco (stan Meksyk) odkryto pozostałości podstawy piramidalnej

Oryginalny artykuł: Descubren vestigios de basamento piramidal en Tlalmanalco, Estado de Mexico

W gminie Tlalmanalco (stan Meksyk) archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) odkryli pozostałości prekolumbijskiej podstawy piramidalnej. Obecnie tereny te otoczone są współczesnymi budowlami rozrastającego się miasta, ale niegdyś znajdował się tam ośrodek Chalków. Niemal wszystkie dawne konstrukcje zostały zniszczone, gdyż wzniesiono w tym miejscu nowe domy. Na szczęście w tym przypadku właściciel posesji, przed rozpoczęciem prac budowlanych, zwrócił się do INAH z prośbą o sprawdzenie zagadkowego pagórka na jego ziemi.

Północno-zachodni narożnik podstawy piramidalnej (fot. Herve Monterrosa)

niedziela, 25 kwietnia 2021

Wylesienie nie było przyczyną opuszczenia Cahokii

Oryginalny artykuł: Study: Scant evidence that ‘wood overuse’ at Cahokia caused local flooding, subsequent collapse

Do dzisiaj nie są znane przyczyny opuszczenia Cahokii, prekolumbijskiego ośrodka, liczącego niegdyś około 15 tysięcy mieszkańców i położonego w południowo-zachodniej części amerykańskiego stanu Illinois. Proponowano różne wyjaśnienia, zwłaszcza wylesienie. Obecnie Caitlin G. Rankin (z Washington University w Saint Louis), Casey R. Barrier (z Bryn Mawr College, Pennsylvania) i Timothy J. Horsley (z Northern Illinois University) opublikowali rezultaty prowadzonych przez siebie nowych badań, które w żaden sposób nie potwierdzają wcześniejszych teorii.

Prace wykopaliskowe w pobliżu Kopca ziemnego 5 w Cahokii (fot. Matt Gush)

środa, 21 kwietnia 2021

Nierówność majątkowa na ziemiach Majów

Oryginalny artykuł: Maya ruins in Belize offer peek at ancient wealth inequality 

Nierówność majątkowa była i jest obecna we wszystkich społeczeństwach. Amerykańscy badacze: Amy E. Thompson, Gary M. Feinman oraz Keith Prufer sprawdzili, jak wyglądała ona w przypadku dwóch rozwijających się w okresie klasycznym (lata 250-900) miast Majów, Uxbenká i Ix Kuku'il, które położone są w Dolinie Rio Blanco w Belize, na południowo-wschodnich krańcach ziem Majów. W przypadku dawnych kultur, nierówność majątkowa oceniana jest na podstawie rozmiarów domostw. Wykorzystuje się w tym celu tak zwany współczynnik Giniego, liczony w przedziale od 0 do 1. Im jego wartość jest wyższa, tym większa jest nierówność majątkowa. Naukowcy porównali też otrzymane rezultaty z badaniami domostw w pochodzących z tego samego okresu innych miastach Mezoameryki. 

Mapa przedstawiająca położenie ośrodków Uxbenka i Ix Kuku'il (źródło ilustracji: PLOS ONE)