Eksperci INAH biorą udział w eksploracji miasta Majów zatopionego w jeziorze Atitlán (Gwatemala)

Oryginalny artykuł: Colabora INAH en la exploración de una ciudad maya sumergida en el lago Atitlán, en Guatemala

W późnym okresie preklasycznym (lata 400 p.n.e. - 250 n.e.) na wyspie na jeziorze Atitlán w Gwatemali wznosiło się miasto Majów ze świątyniami, domami, placami i stelami. W pewnym momencie jednak wyspa została pochłonięta przez wody, a pozostałości dawnego miasta zachowały się na głębokości 12-20 metrów. Już wcześniej prace prowadzili tam archeolodzy z Gwatemali, ale obecnie to zatopione stanowisko stało się celem badań ekspertów nie tylko z Gwatemali, ale i z Meksyku, Belgii, Francji, Hiszpanii i Argentyny.

Pozostałości dawnego miasta Majów zatopione w jeziorze Atitlan (fot. INAH)

Badania DNA rzucają więcej światła na korzenie Majów

Oryginalny artykuł: The Maya—and the maize that sustained them—had surprising southern roots, ancient DNA suggests

Grupa naukowców z wielu uczelni głównie z USA, ale również z Wielkiej Brytanii, Austrii i Belize przeprowadziła nowe badania, dzięki którym dowiedzieliśmy się więcej na temat Majów, rozprzestrzeniania się kukurydzy jako głównego pożywienia i migracji ludności z południa na północ. Archeolog Jaime Awe (z Belize Institute of Archaeology, Belmopan, Belize i Northern Arizona University, USA) od dawna zastanawiał się, w jaki sposób Majowie byli spokrewnieni z łowcami-zbieraczami i wczesnymi rolnikami, dzięki którym kukurydza, maniok i chili dotarły na tereny dzisiejszego Meksyku, Belize i Gwatemali. Jednak gorący i wilgotny klimat nie sprzyjał dobremu zachowaniu dawnych szkieletów i możliwości pobrania z nich próbek DNA. Punktem przełomowym dla badań okazały się groby odkryte w dwóch schroniskach skalnych, Mayahak Cab Pek i Saki Tzul w rezerwacie przyrody Bladen, w Maya Mountains, w południowo-zachodnim Belize. Od 2014 r. archeolog Keith Prufer (z University of New Mexico, Albuquerque, USA) i biolog Said Gutierrez (z Ya'axché Conservation Trust, Belize) wraz z kolegami odkopali tam ponad 85 ludzkich szkieletów.

Prace wykopaliskowe w schroniskach skalnych w Maya Mountains, Belize (fot. Erin E. Ray)

Machu Picchu nie było oryginalną nazwą miasta Inków

Oryginalny artykuł: Study reconsiders name of Peru's Machu Picchu

Machu Picchu jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych stanowisk archeologicznych na świecie. Jednak kiedy Hiram Bingham po raz pierwszy odwiedził ruiny w 1911 roku i potem zwrócił na nie uwagę świata, były one mało znane, nawet wśród tych, którzy mieszkali w regionie Cuzco. Niewiele osób wiedziało o mieście Inków zbudowanym na grzbiecie pomiędzy szczytami górskimi Huayna Picchu i Machu Picchu. Z zapisków Hirama Binghama wynika, że to on postanowił nazwać ruiny Machu Picchu na podstawie informacji, jakich dostarczył mu jego przewodnik, Melchor Arteaga. Obecnie, ponad 110 lat po pierwszej wizycie Binghama peruwiański historyk Donato Amado Gonzales (z Ministerstwa Kultury Peru, Cuzco) i amerykański archeolog Brian S. Bauer (z University of Illinois, Chicago) zebrali dowody, wskazujące na to, że dawne miasto nie nazywało się „Machu Picchu”, ale „Picchu” lub, co bardziej prawdopodobne, „Huayna Picchu”. 

Fotografia wykonana przez Hirama Binghama na terenie ruin dawnego miasta Inków

Odkryto grób chirurga z kultury Sicán

Oryginalny artykuł: Hallan tumba de cirujano de la cultura Sicán de 1,000 años de antigüedad en Lambayeque

Pod koniec 2021 roku, w świątyni-mauzoleum Huaca Las Ventanas, w Santuario Histórico Bosque de Pómac, w regionie Lambayeque (około 800 km na północ od Limy) dokonano wyjątkowego odkrycia, ale dopiero teraz oficjalnie poinformował o nim Carlos Elera Arévalo, dyrektor Museo Nacional de Sicán. Chodzi o grób osoby, która wykonywała pracę chirurga w kulturze Sicán ponad tysiąc lat temu, w okresie pomiędzy 900 r. a 1050 r. Kultura Sicán  pojawiła się około 700-750 r. n.e. i przetrwała do 1375 r.

Grobowiec odkryty w Huaca Las Ventanas (fot. Museo Nacional de Sicán)

Archeolodzy odkryli w Templo Mayor wyjątkowy depozyt ofiarny z rozgwiazdami

Oryginalny artykuł: Arqueólogos hallan el más grande depósito de estrellas de mar descubierto, hasta ahora, en el Templo Mayor

Ponad 500 lat temu, u szczytu swojej potęgi, Mexikowie złożyli jeden z najbardziej wyszukanych depozytów ofiarnych, który łączy elementy ziemskie i wodne. Do tych pierwszych należy figurka wykonana z żywicy kopal i ciało jaguara uzbrojonego w miotacz strzał zwany atlatl, a do drugich mnóstwo pochodzących z morza organizmów, jak koralowce, rozdymki, muszle i rozgwiazdy. Ten depozyt ofiarny, oznaczony numerem 178 i umieszczony w okrągłej budowli znanej jako Cuauhxicalco odkryli pod koniec 2021 roku Miguel Báez Pérez i Tomás Cruz Ruiz, pracujący w ramach Projektu Templo Mayor prowadzonego przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH). Depozyt ofiarny 178 wyróżnia się spośród innych znalezionych do tej pory na terenie Templo Mayor (Wielkiej Świątyni) największą ilością rozgwiazd, gdyż jak dotąd doliczono się aż 164. Jednocześnie jest to jedyny w swym rodzaju przypadek zachowania jednej z nich w stanie nietkniętym niczym skamielina. Wspomniana rozgwiazda o rozpiętości 22 cm mogła być jedną z pierwszych złożonych w depozycie przez kapłanów Mexików, a przygnieciona ciężarem jaguara i innych przedmiotów zapadła się w znajdującą się pod nią włóknistą warstwę, zachowując dzięki temu nietkniętą strukturę. Jest to całkowicie wyjątkowe, gdyż fragmenty pozostałych 163 rozgwiazd są rozrzucone z powodu naturalnej utraty ich materii organicznej. 

Depozyt ofiarny 178 odkryty na terenie Templo Mayor (fot. Meliton Tapia, INAH)