Majański chultun w mieście Campeche

Oryginalny artykuł: Arqueologos exploran un chultun en el barrio de San Francisco, Campeche

W mieście Campeche (Meksyk), na jednej z ulic w dzielnicy Św. Franciszka, przypadkowo natrafiono na chultun - zbiornik służący do gromadzenia wody deszczowej. Badania, które przeprowadzili archeolodzy Heber Ojeda Mas i Carlos Cervera Díaz (z Centrum Narodowego Instytutu Antropologii i Historii w Campeche) wykazały, że chultun pochodzi z czasów prekolumbijskich i został zbudowany przez dawnych Majów. Jednocześnie odkrycie to dowodzi, że przed przybyciem Hiszpanów, w miejscu tym znajdowało się miasto Majów. Nawet jeśli nie było tam wielkich piramid, to z pewnością wznosiły się platformy z domami mieszkalnymi, w pobliżu których Majowie budowali zbiorniki na wodę. 

Chultun odkryty w mieście Campeche (for. Centrum INAH-Campeche)

2000 lat temu religia i polityka doprowadziły do konfliktu społecznego w Dolinie Oaxaca

Oryginalny artykuł: Religion and politics led to social tension and conflict 2000 years ago

Przez wiele lat uważano, że religia odgrywała znaczącą rolę w łączeniu się wczesnych społeczeństw w większe państewka. Jednak Arthur A. Joyce (profesor antropologii z University of Colorado) i dr Sarah Barber (z University of Central Florida), prowadzący badania na terenie kilku meksykańskich stanowisk archeologicznych, znaleźli dowody, które zaprzeczają tym przekonaniom i pokazują, że często wpływ religii dawał wprost przeciwne efekty. Zdaniem Sarah Barber, chociaż obecnie nie dzielimy wspólnych przekonań religijnych, to w przeszłości ludzie postępowali zgodnie ze swymi wierzeniami i owe działania pociągały za sobą konkretne konsekwencje. Rozważając procesy polityczne, należy uwzględniać wierzenia religijne. Nawet we współczesnych czasach znajdujemy liczne przykłady powiązań polityki i religii, które prowadzą do konfliktów.

Monte Alban, stan Oaxaca, Meksyk

Mieszkańcy Teotihuacan przetrzymywali zwierzęta drapieżne w niewoli

Oryginalny artykuł: Early captive carnivore remains found in ancient Mexican ruins

Od dawna uczeni interesują się sposobem, w jaki przedstawiciele dawnych cywilizacji postępowali z dzikimi zwierzętami. W starożytnym Rzymie wykorzystywano je podczas walk gladiatorów, a w starożytnym Egipcie – mumifikowano. A jak wyglądała sytuacja w Mezoameryce? Do tej pory, dzięki zapiskom hiszpańskich kronikarzy było wiadomo, że w XIV wieku, władca Mexików – Moctezuma – miał własny ogród zoologiczny w Tenochtitlan. Najnowsze badania, które przeprowadzili antropolodzy: Nawa Sugiyama (ze Smithsonian Institution w Waszyngtonie) oraz Andrew D. Somerville i Margaret J. Schoeninger (z  University of California w San Diego), dostarczają nowych dowodów pochodzących z  Teotihuacan, które w okresie od I do VI w. n.e. było największym miastem Mezoameryki. Wyniki badań, opublikowane w PLOS ONE świadczą, że zwierzęta drapieżne były łapane i przetrzymywane w niewoli już około 1000 lat wcześniej.

Malowidło z Teotihuacan, przedstawiającę pumę

Podczas prac wykopaliskowych, prowadzonych w Piramidzie Słońca i Piramidzie Księżyca w latach 1998-2004, natrafiono na liczne depozyty ofiarne, zawierające różne przedmioty oraz szczątki ludzi i zwierząt. Wspomniani uczeni postanowili przeprowadzić badania szkieletów 194 zwierząt, gdyż stanowią one świadectwo jednych z najwcześniejszych w Mezoameryce ofiar składanych ze zwierząt. Szczególną uwagę zwrócili na szczątki wilków, orłów, jaguarów i pum.

Rekonstrukcja szczątków zwierząt i ludzi, znalezionych w Piramidzie Księżyca w Teotihuacan
(autorzy ilustracji: G. Pereira i N. Sugiyama)

Skąd mieszkańcy Chaco Canyon sprowadzali drewno do budowy domów?

Oryginalny artykuł: Unexpected wood source for Chaco Canyon great houses

Najnowsze badania, przeprowadzone w Laboratory of Tree-Ring Research w University of Arizona dowodzą, że drewno wykorzystywane przez Indian Pueblo do budowy “wielkich domów” w Chaco Canyon (stan Nowy Meksyk, USA) pochodziło z dwóch różnych obszarów górskich. Gatunki tych drzew nie rosły w okolicy, a zatem drewno transportowano z odległych rejonów. W latach 850-1140, na terenie Chaco Canyon około 240 000 drzew zostało użytych przy wznoszeniu masywnych budowli, z których część miała pięć pięter i setki pomieszczeń. Domy te należą do największych budowli prekolumbijskich w Ameryce Północnej. Christopher Guiterman, doktorant z University of Arizona podkreśla, że nawet zwykły obserwator może zobaczyć setki drewnianych belek wystających ze ścian, a zatem domy budowane były nie tylko z kamienia, ale i z drewna. Guiterman, wykorzystując metody dendrologiczne, postanowił zatem sprawdzić, skąd pochodziło drewno. Christopher Guiterman i dwóch emerytowanych profesorów, Thomas Swetnam i Jeffrey Dean, opisują wyniki swych badań w artykule  Eleventh-Century Shift in Timber Procurement Areas for the Great Houses of Chaco Canyon, w nowym wydaniu Proceedings of the National Academy of Sciences.

Domy w Chetro Ketl, zbudowane w X-XI w., należą do największych w Chaco Canyon
(źródło fot.: National Park Service)

Jaskinia Mamuta w Huehuetenango (Gwatemala)

Oryginalny artykuł: La Cueva del Mamut en Huehuetenango

W gwatemalskiej wiosce Chivacabé, położonej 11 kilometrów od gminy La Mesilla (Huehuetenango), znajduje się Prehistoryczny Park Łowców-zbieraczy Ttzi’kab’b’e, którego największą atrakcją jest Cueva del Mamut (“Jaskinia Mamuta”). Miejsce to zostało odkryte przypadkowo w 1976 roku, kiedy to właściciele terenu postanowili wykopać studnię. Natrafiono wówczas na kilka skamieniałych szczątków, należących przypuszczalnie do mamuta i powiadomiono lokalne władze.

Skamieniałe szczątki prehistorycznej fauny znalezione w rejonie Huehuetenango
(źródło fot. mcd.gob.gt)