Sztuka naskalna w rejonie Huayacocotla (stan Veracruz, Meksyk)

Oryginalny artykuł: Pervive el milenario culto a la grafica rupestre en Huayacocotla, Veracruz

Przez wieki wąwóz położony na granicy meksykańskich stanów Hidalgo i Veracruz był zajmowany przez ludzi ze względu na bogactwa naturalne. Jednocześnie, zdaniem specjalistów z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), było to miejsce o charakterze sakralnym, które ma duże znaczenie jeszcze dzisiaj dla mieszkającej w tym regionie ludności Otomi. Badacze Ana María Álvarez Palma i Gianfranco Cassiano (z Centrum INAH – Veracruz) oraz Alfonso Torres Rodriguez i Nadia Velez Saldaña (z Centrum INAH - Hidalgo) podają, że w wąwozie od strony stanu Veracruz zarejestrowano do tej pory 26 stanowisk ze sztuką naskalną, która zachowała się w schroniskach skalnych, na ścianach i innych formacjach. Chociaż niektóre z nich pochodzą od grup łowców-zbieraczy, to jednak większość przedstawień związana jest z tradycją Otomi z lat 950-1521.

Jaskinia Cueva de la Mesita (stan Veracruz, Meksyk) (fot. INAH)

Princeton udostępnia mezoamerykańskie manuskrypty

Link do kolekcji: Princeton University Digital Library -- Collection Overview

Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Princeton udostępnia online trzy kolekcje mezoamerykańskich manuskryptów: Garrett-Gates (C0744), Garrett (C0744) oraz Princeton (C0940). Obejmują one teksty majańskie, azteckie i innych ludów meksykańskich spisane głównie alfabetem łacińskim, ale także z elementami glificznymi i piktograficznymi, w tym: 

• Rytuał Bakabów (rękopis spisany ok. 1775-1800 w języku jukateckim alfabetem łacińskim)

Tekst składa się z formuł leczniczych i przepisów na ziołowe leki stosowane w leczeniu wszelkiego rodzaju urazów i chorób, szczególnie drgawek (10 przepisów), problemów żołądkowych (5) i ugryzień (4). Są także po dwie formuły lecznicze na astmę, ból zębów, problemy oddechowe i dolegliwości kości oraz po jednym na artretyzm, różę (stan zapalny skóry), gorączkę, wrzody, wysypkę, oparzenia, katar, zapalenie dziąseł i urodzenie łożyska. Dodatkowo tekst zawiera formuły okolicznościowe używane przy chłodzeniu rzeczy, rozpalaniu ognia, obróbce krzemienia i przywoływaniu jeleni. 

Strony z majańskiej księgi Rytuał Bakabów (Princeton University Digital Library)

Aztecki podbój zmienił pulę genową Meksyku

Oryginalny artykuł: Aztec Conquest Altered Genetics Among Early Mexico Inhabitants, New DNA Study Shows. Science Daily 30.01.2013.

Od wieków losy plemienia Otomí - oryginalnych mieszkańców stolicy pre-azteckiego państwa-miasta Xaltocan - pozostawały tajemnicą. Nie wiadomo, czy zasymilowali się z azteckimi najeźdzcami, czy porzucili swe miasto całkowicie.

Według najnowszych badań antropologicznych przeprowadzonych przez University of Texas at Austin, Wichita State University oraz Washington State University odpowiedź leży w genach. Podążając tym tropem, naukowcy przypuszczają, że niektórzy Otomi - być może elity - uciekli z miasta. Ich zniknięcie mogło doprowadzić do reorganizacji wśród pierwotnych mieszkańców Xaltocan lub do przybycia nowych mieszkańców, którzy być może wymieszali się z populacją Otomí.

Za pomocą próbkowania starożytnego DNA (aDNA) Jaime Mata-Míguez - doktorant i główny autor badania - prześledził biologiczne losy ludu Otomí w wyniki włączenia Xaltocan do imperium Azteków. Wyniki zostały opublikowane w American Journal of Physical Anthropology. 

Centrum kultury ludu Otomi w Temoaya w Meksyku (fot. Tim & Anette / Wikimedia Commons)

Pahñú – nowe stanowisko archeologiczne w stanie Hidalgo, Meksyk

Oryginalny artykuł: Abren Pahñú, nueva zona arqueologica en Hidalgo
Zobacz także: Fotografie INAH

Po kilku latach prac archeologicznych, prowadzonych przez Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH-Conaculta) w Meksyku, zostało udostępnione zwiedzającym stanowisko archeologiczne Pahñú, położone na terenie Tecozautla w stanie Hidalgo, Meksyk. Z Pahñú, którego nazwa w języku Indian Otomí oznacza „gorącą drogę”, rozpościera się widok na półpustynną Dolinę Mezquital oraz wzgórze Hualtepec, będące być może mityczną Górą Węża – Coatepec.

Fernando López Aguilar, kierujący projektem archeologicznym podkreślił, że architektura miasta różni się od stylu wprowadzonego przez potężne Teotihuacan, dominujące wówczas w Mezoameryce, co może świadczyć o pewnej autonomii Pahñú.

Stanowisko archeologiczne Pahñú (fotografia INAH)

Odrestaurowane budowle, pochodzące z ostatniego okresu zamieszkania (lata 650 – 950 n.e.), kryją w swych wnętrzach znacznie starsze konstrukcje z okresu klasycznego (z lat 450 – 650 n.e.). Kilka tarasów i platforma prowadzą na niewielki plac, na którym wznosi się mała budowla o podstawie kwadratowej o boku długości około 6 metrów i wysokości około 1,5 metra. Stąd dochodzi się do Placu Głównego, na którym wyróżnia się najważniejsza piramida, mająca - wraz z wieńczącą ją świątynią - 10 metrów wysokości. Pod tą budowlą znajduje się wcześniejsza o dwieście lat konstrukcja, z fasadą ozdobioną płytami ustawionymi schodkowo i ze wzorami przypominającymi literę E. W tej samej części miasta znajduje się budowla nazwana Tecpan, która przypuszczalnie stanowiła rezydencję władców. Po stronie południowej placu, która ogranicza dostęp do centrum ceremonialnego, zachowały się jeszcze inne konstrukcje. Poza tym archeolodzy natrafili na terenie Pahñú na liczne petroglify, które zostały poddane dokładnej analizie.

Pahñú zostało założone w momencie, kiedy Teotihuacan było największym miastem Mezoameryki. Jednak kiedy ów potężny ośrodek upadł, miasto Indian Otomí nadal stanowiło najważniejsze centrum polityczne ludności hñäñü i przetrwało w takim stanie jeszcze około 400 lat. Zostało całkowicie opuszczone po 1000 r. Uczeni przypuszczają, że zamieszkująca te rejony ludność Otomí pochodziła od mieszkańców Teotihuacan, jednak – jak wykazują badania archeologiczne i etnograficzne – wyraźne są także związki z mieszkańcami San Juan del Río (w stanie Queretaro) i Acambay-Jilotepec (w stanie Meksyk) oraz korzenie sięgające tradycji Chupicuaro (500 r. p.n.e. – 300 r. n.e.).

Figurka z Chupicuaro
(Muzeum Ameryki w Madrycie)