Xiol - odrestaurowane miasto Majów na Jukatanie

Oryginalny artykuł: Xiol, ciudad maya: INAH presenta hallazgo y restauración de la zona prehispánica

Ruiny majańskiego miasta Xiol („Duch człowieka”), które swą nazwę wzięło od pobliskiej hacjendy, położone są 2 km od gminy Kanasín i 10 km od Meridy, stolicy meksykańskiego stanu Jukatan. Na pozostałości dawnego miasta natrafili w 2018 roku pracownicy firmy 24K, która na tym terenie rozpoczęła wówczas budowę parku przemysłowego. O swym znalezisku natychmiast powiadomili Narodowy Instytut Antropologii i Historii (INAH), który rozpoczął pierwsze wykopaliska już w 2019 roku. Obecnie, po wielu miesiącach intensywnych prac restauratorskich można podziwiać wspaniałe budowle wzniesione w tak zwanym stylu Puuc, typowym dla wielu miast Majów na Jukatanie.

Jedna z budowli na terenie Xiol (źródło fot.: Diario de Yucatan) 

Pozostałości jednej z budowli w Xiol (fot. Lorenzo Hernandez, Reuters)

Analizy dawnego DNA dostarczają nowych informacji o rdzennej ludności Urugwaju

Oryginalny artykuł: Ancient DNA gives new insights into 'lost' Indigenous people of Uruguay

Zespół uczonych z Emory University (Atlanta, USA), Florida Atlantic University (Boca Raton, USA) i Universidad de la Republica (Montevideo, Urugwaj) przeprowadził pierwsze badania sekwencji genomów dawnych mieszkańców obecnego Urugwaju, co rzuca nowe światło na pochodzenie rdzennych populacji tego regionu. Dokładnym analizom poddano próbki DNA zebrane na stanowisku archeologicznym we wschodnim Urugwaju i pochodzące od mężczyzny sprzed 800 lat i kobiety sprzed 1500 lat, a zatem z czasów przed dotarciem Kolumba do Ameryki. Wyniki przeprowadzonych analiz wykazały zaskakujące powiązanie z dawnymi mieszkańcami Panamy i wschodniej Brazylii, ale nie z ludnością z Amazonii. Jednocześnie potwierdzają teorię proponowaną przez niektórych archeologów na temat odrębnych migracji do Ameryki Południowej, z których jedna prowadziła w rejon Amazonii, a inna wzdłuż wschodniego wybrzeża.

Pomnik w Montevideo, stolicy Urugwaju, upamiętniający rdzenną ludność Urugwaju
(źródło fotografii: Phys.org.)

Badania geofizyczne Wielkiego Placu w Chichén Itzá

Oryginalny artykuł: Con técnicas geofísicas, exploran el subsuelo de la Gran Plaza de Chichén Itzá, en Yucatán

Wielki Plac w Chichén Itzá (stan Jukatan, Meksyk) to jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc na terenie tego stanowiska archeologicznego. W czasach prekolumbijskich odgrywał ważną rolę w religijnym i politycznym życiu dawnych Majów. To stąd można podziwiać, między innymi, wspaniałe budowle miasta, jak Piramida Kukulkana (zwana też „Zamkiem”), Boisko do gry w piłkę i Świątynia Wojowników. Ze względu  na historyczne i kulturowe znaczenie Wielkiego Placu, grupa specjalistów z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) oraz Narodowej Szkoły Antropologii i Historii (ENAH), we współpracy z Instytutem Geofizyki Narodowego Autonomicznego Uniwersytetu Meksyku (UNAM) postanowiła przeprowadzić dokładne badania geofizyczne z wykorzystaniem georadaru. Jak podają koordynatorzy projektu, Denisse Argote Espino i Pedro López García, prace te pozwolą wykryć, co znajduje się pod powierzchnią placu na różnych głębokościach i dzięki zebranym informacjom będzie można zaplanować przyszłe wykopaliska.

Prace na terenie Wielkiego Placu w Chichen Itza (fot. Denisse Argote Espino)

Odkryto kolejne naczynie Majów z inskrypcją glificzną

Oryginalny artykuł: Descifran jeroglíficos en vasija prehispánica hallada en obras del Tren Maya

W październiku 2021 roku, podczas prac przy budowie kolejnego odcinka trasy pociągu przez ziemie Majów, meksykańscy archeolodzy z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) odkryli naczynie ceramiczne Majów z tekstem glificznym. Obecnie, po zakończeniu badań archeologicznych i epigraficznych oraz prac restauratorskich, uczeni przedstawili treść zachowanej inskrypcji. Jak podają Iliana Ancona Aragón i Sylviane Boucher Le Landais (z Centrum INAH – Jukatan), naczynie zostało znalezione w pobliżu miejscowości Maxcanú w pochodzącej z czasów prekolumbijskich budowli mieszkalnej oznaczonej numerem T3_18518. Już wcześniej na podobną wazę Majów natrafiono podczas budowy odcinka trasy pociągu, biegnącego z Calkiní (stan Campeche) do Izamal (stan Jukatan) (post: „Na Jukatanie odkryto wazę Majów z tekstem glificznym”).

Nowo odkryte naczynie Majów z inskrypcją glificzną (fot. INAH)

Fotogrametria 3D odsłania sztukę jaskiniową rdzennych Amerykanów

Oryginalny artykuł: 3D photogrammetry reveals ancient Native American artwork in Alabama cave 

Od 1979 roku, kiedy w Tennessee udokumentowano pierwsze w Ameryce Północnej przykłady sztuki jaskiniowej natrafiono na dziesiątki innych. W południowo-wschodniej części Ameryki Północnej odkryto aż 89 jaskiń z tego typu sztuką pochodzącą z czasów prekolumbijskich. Jedną z nich jest „19. Nienazwana Jaskinia” (uczeni specjalnie używają takich określeń w celu ochrony zachowanej w nich sztuki rdzennych Amerykanów) w Alabamie, którą w artykule opublikowanym ostatnio w czasopiśmie Antiquity opisują Jan F. Simek (z University of Tennessee, USA), Stephen Alvarez (z Ancient Art Archive, Sewanee, USA) i Alan Cressler (niezależny badacz z Atlanty, USA). O jaskini tej dowiedziano się po raz pierwszy w 1998 roku i okazało się wówczas, że kryje ona setki najróżniejszych obrazów wyrytych w naturalnych warstwach osadów pokrywających strop jaskini. Są wśród nich formy abstrakcyjne i zakrzywione linie, a także przedstawienia węży, insektów, ptaków i postaci antropomorficznych.  

Kilka przykładów glifów z 19. Nienazwanej Jaskini w Alabamie:
a) zwinięty wąż, b) osa, c) ptak, d) postać antropomorficzna (fot. A. Cressler)