Fragment ceramiki dostarcza dowodu na obecność grup Misteków w Tlaxcala

Oryginalny artykuł: Fragmento cerámico arroja indicios de la presencia de grupos mixtecos en la Tlaxcala prehispánica 

Do dziś powszechne jest postrzeganie społeczeństwa Tlaxcallan jako zamkniętego na resztę kultur Mezoameryki, z powodu blokady nałożonej przez Azteków w ciągu ostatnich 60 lat w czasach prekolumbijskich. Jednak niedawne badania przeprowadzone przez Dział Badań Muzeum Ocotelulco w Tlaxcala, obejmujące ceramikę polichromowaną przypominającą kodeksy z późnego okresu postklasycznego (lata 1350–1521), dowodzą, że kultura ta pozostawała pod silnym wpływem Misteków. Hipotezę tę wysunął José Eduardo Contreras Martínez, badacz z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), w ramach analizy różnych eksponatów z kolekcji muzeum. Jako przykład podaje on postać nagiej kobiety pływającej w naczyniu, narysowaną na fragmencie ceramiki z kolekcji, a także malowidło ścienne z Tizatlán (stan Tlaxcala).

Fragment naczynia znalezionego na ziemiach Taxcallan (fot. Enrique Chávez, Centro INAH Tlaxcala) 

W Zultépec-Tecoaque specjalnie dobierano osoby składane w ofierze podczas rytuałów

Oryginalny artykuł: Cautivos de Tecoaque, aliados de Cortes fueron seleccionados para recrear mitos en sacrificios

Cztery lata temu odkryto szczątki kostne osób, należących do dużej grupy sprzymierzeńców Cortesa, która została pojmana w Zultépec-Tecoaque (stan Tlaxcala, Meksyk) (post: "Zultepec-Tecoaque dostarcza nowych informacji na temat pierwszych lat hiszpańskiego podboju"). Eksperci skrupulatnie badali wszystkie znaleziska i starali się ustalić, co wydarzyło się podczas sześciu miesięcy od momentu zatrzymania tej karawany w dniu 24 czerwca 1520 roku, kiedy to ludność Acolhua z Zultépec-Tecoaque stopniowo składała w ofierze jeńców, wśród których byli pochodzący z różnych regionów Mezoameryki mężczyźni, kobiety i dzieci. Archeolodzy Enrique Martínez Vargas i Ana María Jarquín Pacheco z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) przedstawili obecnie rezultaty swych prac, w tym rekonstrukcję wyglądu niektórych ofiar.

Rekonstrukcja wyglądu dwóch osób złozonych w ofierze; szczątki ludzkie
i artefakty znalezione w Zultépec-Tecoaque (fot. Mauricio Marat, INAH)

Tepeticpac - ośrodek Tlaxcallan

Oryginalny artykuł: Consolidan nucleo ceremonial de la zona arqueologica de Tepeticpac en Tlaxcala

Zgodnie z przyjętą w XIX wieku teorią, do konkwisty Meksyku przyczyniła się w znacznej mierze zdrada niektórych grup ludności, w tym Tlaxcallan, którzy sprzymierzyli się z Hiszpanami w 1519 roku. Ten panujący od lat pogląd stopniowo ulega jednak zmianom od czasu, gdy specjaliści Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) prowadzą badania na terenie takich stanowisk archeologicznych jak Tepeticpac. Tepeticpac, położone w gminie Totolac (stan Tlaxcala, Meksyk), na wzgórzach Cuauhtzi, El Fuerte i Tlaxistlan jest uważane za pierwsze i jedno z najważniejszych jednostek terytorialnych zwanych altepemeh, które w momencie przybycia Hiszpanów tworzyły konfederację Tlaxcallan.

Tepeticpac - ośrodek Tlaxcallan (fot. Melitón Tapia, INAH)

Nietypowy pochówek w Zultepec-Tecoaque

Oryginalny artykuł: Hallan entierro de personaje vinculado con Ometochtli - dios del pulque en Tlaxcala

Podczas prac wykopaliskowych, prowadzonych na terenie Zultépec-Tecoaque (stan Tlaxcala, Meksyk), odkryto nietypowy pochówek z końca okresu postklasycznego (około 1520 r.). Szczątki młodego mężczyzny, zmarłego w wieku 25-28 lat, znajdowały się wewnątrz jednego ze zbiorników, na głębokości 6,20 m. Średnica otworu zbiornika wynosi 45 cm. Jednak zbiornik rozszerza się i jego średnica w dolnej części osiąga 1,20-1,30 m. Tego rodzaju cysterny służyły zazwyczaj do gromadzenia wody, ale w przypadku Zultépec-Tecoaque również do ukrycia przedmiotów, należących do złożonych w ofierze jeńców hiszpańskich. Do tej pory odkryto tam mnóstwo naczyń ceramicznych, figurek, rzeźb, kości zwierząt, a także hiszpańskie ostrogi i gwoździe. Nigdy wcześniej nie znaleziono jednak szkieletu ludzkiego.

Zbiornik, w którym odkryto szkielet mężczyzny (fot. Meliton Tapia, INAH)

Zultepec-Tecoaque dostarcza nowych informacji na temat pierwszych lat hiszpańskiego podboju

Oryginalny artykuł: Comienza nueva temporada de excavaciones arqueologicas en Zultepec-Tecoaque

Badacze z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) powrócili na teren stanowiska archeologicznego Zultépec-Tecoaque (stan Tlaxcala, Meksyk) w poszukiwaniu dowodów, które pozwoliłyby dowiedzieć się więcej na temat ostatnich dni życia 550 osób towarzyszących Cortesowi, pojmanych przez Indian Acolhuas i złożonych bogom w ofierze. Archeolodzy Enrique Martínez Vargas i Ana María Jarquín Pacheco, odpowiedzialni za Projekt Archeologiczny Zultépec-Tecoaque poinformowali, że podczas obecnego sezonu wykopaliskowego (który rozpoczął się w sierpniu i potrwa do grudnia) odkryli miejsca, w których przetrzymywano jeńców. Były to zamknięte pomieszczenia, o zastrzeżonym dostępie. Enrique Martínez przekazał, że osoby te zostały ulokowane w różnych kwaterach, być może w celu sprawowania nad nimi odpowiedniego dozoru. Taka sytuacja była związana oczywiście z pewnymi zmianami architektonicznymi na terenie miasta, gdyż w okresie od czerwca 1520 r. do marca 1521 r. przybyło niespodziewanie 550 osób, dla których należało znaleźć jakieś miejsce. Podczas prac wykopaliskowych natrafiono na pozostałości budowli z dziewięcioma pomieszczeniami, do których przeniosła się część mieszkańców, udostępniając tym samym swoje dotychczasowe domy jeńcom.

Stanowisko archeologiczne Zultepec-Tecoaque (fot. Melitón Tapia, INAH)

Budowle nie są jednak jedynym dowodem przetrzymywania ludzi Cortesa. Do chwili obecnej odkryto bowiem około 15 tysięcy najróżniejszych przedmiotów. Wśród nich znajdują się dziesiątki figurek ceramicznych, z których część przedstawia osoby o rysach hiszpańskich, a inne o cechach negroidalnych.

Figurki przedstawiające osoby o rysach hiszpańskich (fot. Melitón Tapia, INAH)

Złożona geopolityka Imperium Azteków

Team underscores complexity of geopolitics in the age of the Aztec empire. Phys.org 25.03.2015.

Wyniki badań międzynarodowego zespołu badawczego wskazują na złożoność mezoamerykańskiej geopolityki w okresie imperium azteckiego i pokazują, że związki między dawnymi państwami sięgały daleko poza działania wojenne i dyplomatyczne, obejmując także handel i przepływ towarów. Naukowcy z Uniwersytetu Stanowego North Carolina, Centrum Badań Państwowego Instytutu Politechnicznego w Meridzie, Kolegium Michoacan i Uniwersytetu Purdue zajęli się badaniami niezależnego państwa zwanego Tlaxcala (czyt. tlaszkala), obecnie w środkowym Meksyku, 120 km na wschód od współczesnego miasta Meksyk. Tlaxcala została założona w połowie XIII w. i do roku 1500 została całkowicie otoczona przez Imperium Azteckie, ale nigdy nie utraciła niezależności. Co więcej Tlaxcalanie zawarli sojusz z Cortezem i odegrali kluczową rolę w hiszpańskim podboju Meksyku w XVI w.

Nowe badania skupiły się na tym, skąd Tlaxcalanie pozyskiwali obsydian w XV w., czyli przed przybyciem Hiszpanów. Obsydian to szkło wulkaniczne, w Mezoameryce stosowane we wszystkich dziedzinach życia - od produkcji przedmiotów gospodarstwa domowego i broni po biżuterię i przedmioty religijne. Tlaxcalanie nie mieli źródeł obsydianu na swoim terytorium. Zdaniem dra Johna Millhausera, antropologa i jednego z głównych autorów projektu, Tlaxcalanie pozyskiwali obsydian z El Paredon - źródła mało popularnego w tamtych czasach, lezącego przy granicy z Imperium Azteków. 

Imperium Azteków u szczytu potęgi z niezależną Tlaxcalą w samym centrum (mapa: Wikimedia Commons)

Prace archeologiczne na terenie Tepeticpac (Tlaxcala, Meksyk)

Oryginalny artykuł: Explora INAH sitio prehispanico que dio origen a Tlaxcala

Stanowisko archeologiczne Tepeticpac, położone na terenie gminy Totolac w stanie Tlaxcala, zajmuje obszar 98 hektarów i rozciąga się na szczytach wzgórz Cuauhtzi, El Fuerte i Tlaxistlan, na wysokości ponad 2450 metrów nad poziomem morza. Spośród gęstych traw wyłaniają się pozostałości wielkiego muru. W czasach prekolumbijskich Tepeticpac stanowiło w rejonie Tlaxcala jedną z czterech jednostek terytorialnych, zwanych altepemeh. Pozostałymi były Ocotelulco, Tizatlán i Quiahuixtlán. Tepeticpac obejmuje około 150 tarasów i 15 budowli o charakterze zarówno świątynnym, jak i mieszkalnym i administracyjnym. Ośrodek ten został zasiedlony po raz pierwszy w latach 600 – 900 n.e., później opuszczony około 900 - 1000 r. n.e. i ponownie zamieszkiwany w XII – XIII wieku przez Chichimeków, po ich najeździe na ziemie Tlaxcali.

Mury ciągnące się na terenie Tepeticpac (fot.Melitón Tapia / INAH)

Słynne malowidło w Cacaxtla jest dziełem 10 artystów

Oryginalny artykuł: Mural de Cacaxtla fue obra de 10 artistas

Około 1300 lat temu grupa dziesięciu artystów pracowała nad malowidłem długości 22 metrów, pokrywającym ściany budowli na terenie prekolumbijskiego miasta Cacaxtla (stan Tlaxcala, Meksyk). Przedstawiona tam scena, znana jako „Bitwa” (La Batalla) jest uważana za jedno z najbardziej imponujących osiągnięć estetycznych Mezoameryki. Obecnie, trzynaście wieków później, dzięki szczegółowej analizie porównawczej zdołano zidentyfikować detale w stylu wykonania, wskazujące na różnych artystów.

Jedna z postaci przedstawionych na malowidle w Cacaxtla (fot. R. Alvarado i M.J. Chavez / UNAM)

Claudia Brittenham, historyk sztuki z Uniwersytetu w Chicago, prowadziła długotrwałe i wnikliwe obserwacje malowideł in situ i porównywała kluczowe elementy całej kompozycji, jak sposób przedstawienia twarzy, rąk, nóg, piór czy glifów. Jak wyjaśnia ekspertka, celem jej badań było poszukiwanie wzorców, podobieństw i różnic, które świadczyłyby o pracy różnych malarzy. W rezultacie zdołała zidentyfikować style 10-11 artystów, choć liczba ta jest przybliżona, gdyż fragmenty malowideł są nieco zniszczone i uniemożliwiają dokładną analizę. Spośród grupy malarzy wyróżnia się jeden, który przedstawiał osoby z grubymi nogami, inny malował bardzo długie palce u nóg, a jeszcze inny podkreślał wizerunki postaci liniami.

Jedna z postaci przedstawionych na malowidle w Cacaxtla (fot. R. Alvarado i M.J. Chavez / UNAM)

Zultepec-Tecoaque - nowe stanowisko archeologiczne w Tlaxcala

Oryginalny artykuł: Presidente Calderón abre zona arqueologica en Tlaxcala
Zobacz także: Fotografie INAH

W ubiegłym tygodniu zostało otwarte dla zwiedzających stanowisko archeologiczne Zultepec-Tecoaque w stanie Tlaxcala (Meksyk). Ośrodek ten był zamieszkiwany we wczesnym okresie klasycznym (300 – 500 n.e.) przez ludność pochodzącą z Teotihuacan, a wiele lat później, w okresie postklasycznym (1300 – 1520 n.e.) został zasiedlony ponownie, tym razem przez ludy z rejonu Acolhua. Miasto jest szczególnie ważne i zasłynęło na kartach historii dzięki temu, że właśnie tutaj – w czerwcu 1520 roku – doszło do spotkania Tlaxcallan z hiszpańskimi konkwistadorami, którzy po wyruszeniu z Villa Rica de la Vera Cruz kierowali się w stronę Tenochtitlan. Ludzie Cortesa zostali pojmani i złożeni bogom w ofierze.

Lienzo de Tlaxcala - scena przedstawiająca przybycie Cortesa do Tlaxcala
(źródło: Wikimedia Commons)

Alfonso de Maria y Campos z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii w Meksyku podaje, że prace archeologiczne prowadzone na terenie Zultepec-Tecoaque pozwoliły nie tylko zbadać tamtejsze świątynie i grobowce, ale dostarczyły również cennych informacji na temat aktywnego uczestnictwa kobiet w działaniach wojennych, poznania chorób przywleczonych przez Hiszpanów i dotarcia na tereny Meksyku nowych zwierząt, zwłaszcza świń i koni.